ज्येष्ठ अनुवादक उमा कुलकर्णी यांनी मराठी साहित्यात कन्नड कादंबरीकार डॉ. एस्. एल्. भैरप्पा यांच्या तोडीचा कादंबरीकार अजूनही झालेला नाही, अशी खंत व्यक्त केली. विवेक व्यासपीठ, विवेक साहित्य मंच आणि विदिशा विचार मंच यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित एका परिसंवादात त्या बोलत होत्या. हा परिसंवाद दिवंगत कन्नड कादंबरीकार डॉ. एस्. एल्. भैरप्पा यांच्या साहित्यिक योगदानाला अभिवादन करण्यासाठी आयोजित करण्यात आला होता. या कार्यक्रमाचे उद्घाटन विवेक समूहाचे प्रबंध संपादक दिलीप करंबेळकर यांच्या हस्ते झाले. यावेळी व्यासपीठावर ज्येष्ठ लेखक आणि पत्रकार श्रीधर लोणी, मराठी साहित्याच्या अभ्यासक आणि फर्ग्युसन महाविद्यालयाच्या मराठीच्या प्राध्यापिका डॉ. रूपाली शिंदे आणि विदिशा विचार मंचच्या संस्थापक-संचालक ममता क्षेमकल्याणी उपस्थित होत्या. ‘भैरप्पांच्या साहित्याचा अनुवादः मुक्त संवाद’ या सत्रात शिक्षण विवेकच्या संपादक डॉ. अर्चना कुडतरकर यांनी उमा कुलकर्णी यांची प्रकट मुलाखत घेतली. श्रीधर लोणी यांनी ‘भैरप्पा यांच्या साहित्यातील सामाजिक जाणिवा’ या विषयावर, तर डॉ. रूपाली शिंदे यांनी ‘भैरप्पा यांच्या साहित्यातील स्त्री प्रतिमा’ या विषयावर विशेष मांडणी केली. उमा कुलकर्णी यांनी यावेळी बोलताना सांगितले की, वेगवेगळ्या टप्प्यांमधून कन्नड कादंबरी विकसित झाली आणि भैरप्पांनी या सर्व टप्प्यांवरील कादंबऱ्या वाचकांसमोर ठेवल्या, ही त्यांच्या लेखनाची ताकद आहे. ‘वंशवृक्ष’ ही मी अनुवादित केलेली भैरप्पांची पहिली कादंबरी होती, असे कुलकर्णी यांनी नमूद केले. येथूनच लेखक आणि अनुवादक म्हणून त्यांचे ऋणानुबंध जुळले आणि भविष्यात त्याचे उत्तम स्नेहात रूपांतर झाले. भैरप्पांचे पहिले प्रेम भारतीय शास्त्रीय संगीतावर होते. त्यामुळे शास्त्रीय संगीत ऐकताना त्यांची सर्जनशीलता अधिक बहरून येत असे. त्यांच्या लेखनात शास्त्रीय संगीताची वैशिष्ट्ये दिसून येतात. कादंबरी लेखनावरील त्यांची हुकूमत शास्त्रीय संगीताप्रमाणे लय, ताल आणि आलापीसारखी सुरेल आहे. यामुळे त्यांच्या निवेदनात एक ठहराव जाणवतो. भैरप्पांनी त्यांच्या लेखनातून मांडलेली मूल्यव्यवस्था भारतीय होती. कुलकर्णी म्हणाल्या की, साहित्य गांभीर्याने घेतल्याने भैरप्पांच्या या मूल्यांचा काही प्रमाणात परिणाम त्यांच्या व्यक्तिगत जीवनशैलीवर झाला, कारण त्यांच्या लेखनातून त्यांना मूल्यांची दुसरी बाजू देखील समजली. ते मूल्य संवेदना मानतात आणि ती संवेदना पक्की असते, जी प्रत्येक वेळी वर दिसत नसली तरी ती अस्तरासारखी असते.भैरप्पा गेल्यानंतर त्यांच्या अस्थींचे विसर्जन मला नाशिकमध्ये करता आले. यानिमित्ताने मला ऋषीऋण फेडता आले, असे मी मानते. यावेळी बोलताना दिलीप करंबेळकर म्हणाले की, तत्त्वज्ञान या विषयाचा भैरप्पा यांचा सखोल अभ्यास होता. त्यांच्या कादंबऱ्यांमधून या तत्वज्ञानाची मूल्यात्मक मांडणी झालेली आहे. मात्र, या मांडणीमुळे त्यांच्या कादंबऱ्या किचकट झाल्या नाही, तर वाचनीय झाल्या. ही त्यांच्या कादंबरी लेखनाची ताकद आहे.
Source link
