प्रशांत महासागरातील छोटासा बेट असलेला देश ‘तुवालु’… हवाई आणि ऑस्ट्रेलियाच्या मध्ये वसलेला हा देश जगातील त्या मोजक्या ठिकाणांपैकी एक आहे, जिथे वर्षभरात एखादाच पर्यटक पोहोचतो. येथे आलिशान हॉटेल्स किंवा मोठी पर्यटन स्थळे नाहीत. राजधानी फुनाफुटीमध्ये हवाई पट्टीच संध्याकाळी पिकनिक स्पॉट आणि फुटबॉल ग्राउंड बनते. पण अमेरिकेच्या टेड निम्ससाठी हे काही सामान्य ठिकाण नव्हते. जेव्हा त्यांनी तुवालुमध्ये पाऊल ठेवले, तेव्हा तो त्यांच्या प्रवासातील १९१वा देश बनला! संयुक्त राष्ट्रांचे एकूण १९३ सदस्य देश आहेत आणि टेड फक्त दोन पाऊल दूर आहेत. जगात सध्या ‘कंट्री काउंटर्स’ म्हणजे देश मोजणाऱ्या प्रवाशांची संख्या वेगाने वाढत आहे. या लोकांचा एकच उद्देश आहे – जगातील प्रत्येक देशाच्या भूमीवर पाऊल ठेवणे. म्हणजे फिरणे आणि पर्यटन देखील एक खेळ बनला आहे. असा खेळ, ज्यात कोणतेही पदक मिळत नाही, पण लोक संपूर्ण जगाला खिशात ठेवण्याच्या स्पर्धेत गुंतले आहेत. प्रवासाची प्रचंड आवड असणाऱ्या लोकांसाठी, नोमॅडमॅनिया आणि मोस्ट ट्रॅव्हल्ड पीपल यांसारख्या वेबसाइट्स एक प्रकारचे डिजिटल मैदान बनले आहेत. येथे लोक आपल्या प्रवासाची नोंद ठेवतात आणि लीडरबोर्डवर दाखवतात की, त्यांनी किती देशांना भेट दिली आहे. यावर वादही होतो की-फक्त विमानतळावर विमान बदलणे म्हणजे ट्रान्झिटलाही ‘देश फिरणे’ मानले जावे की नाही. पूर्वी जिथे १०० देशांना भेट देणारे लोक कमी होते, आता अशा क्लबमध्ये हजारो सदस्य सामील झाले आहेत. हा ट्रेंड दाखवतो की, प्रवास आता एक स्पर्धा बनला आहे. अलीकडेच 142व्या देश सामोआला भेट देणाऱ्या मलेशियाच्या कॅरोल वोंग म्हणतात, ‘मोठ्या आणि महागड्या हॉटेल्समध्ये एकटेपणा असतो, खरी मजा तर स्थानिक लोकांसोबत राहण्यात आहे.’ सोशल मीडियाच्या युगात हे स्टेटस सिम्बॉलही बनले आहे. या स्पर्धेचा चांगला पैलू हा आहे की लोक आता पॅरिस किंवा लंडनच्या गर्दीला कंटाळून न पाहिलेल्या मार्गांचा शोध घेत आहेत. सिंगापूरचे 34 वर्षीय श्यांग कियान सोंग तुवालुला याच कारणामुळे आले आहेत, कारण त्यांना अशा जागा पाहायच्या आहेत जिथे आधुनिक पर्यटनाची सावलीही पडलेली नाही. विशेष म्हणजे, हवामान बदलामुळे तुवालुसारखे देश कदाचित येत्या काळात बुडून जातील. पर्यटनातील शीर्ष 10 देशांच्या वाट्यात 20% घट – सर्वेक्षण स्किफ्टच्या सर्वेक्षणानुसार, दिखाव्याची संस्कृती आणि पर्यटन स्थळांवरील गर्दीमुळे लोक न पाहिलेल्या देशांकडे वळत आहेत. जागतिक पर्यटनातील शीर्ष 10 देशांचा वाटा 1980 च्या 60% वरून 2024 मध्ये 40% पर्यंत कमी झाला आहे. नोमॅडमनियाचे संस्थापक हॅरी मित्सिदिस म्हणतात, ‘कंट्री काउंटिंग सुट्ट्या घालवण्यासाठी नाही, तर हे स्वतःला आव्हान देण्याचे आणि जागतिक ओळख निर्माण करण्याचे साधन बनले आहे. लोक आता फक्त ‘फिरण्यासाठी’ बाहेर पडत नाहीत, तर ते जगाला चेकलिस्टप्रमाणे पाहतात. हे वेड इतके वाढले आहे की, वर्षभरात विक्रमी 82 लोकांनी सर्व देशांना यशस्वीरित्या भेट दिल्याचा दावा केला.
Source link
