अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा राष्ट्राध्यक्ष होण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. व्हाईट हाऊसमध्ये एका कार्यक्रमादरम्यान ट्रम्प म्हणाले की, ते 8-9 वर्षांनी पद सोडतील. हे ऐकून तेथे उपस्थित लोक हसू लागले, तेव्हा ट्रम्प म्हणाले की, ते मस्करी करत नाहीत. त्यांना काम करायला आवडते. ट्रम्प असेही म्हणाले की, त्यांच्या कार्यकाळाची अजून सुरुवातच आहे आणि खूप काम बाकी आहे. ट्रम्प पुढील महिन्यात 80 वर्षांचे होतील. त्यांनी आपल्या वयाबद्दलही विनोद केला. ते म्हणाले, “मी वृद्ध नाही; मी वृद्धांपेक्षा खूप जास्त तरुण आहे. मला आजही तसेच वाटते जसे 50 वर्षांपूर्वी वाटत होते.” 73 वर्षांपूर्वी 2 वेळा राष्ट्राध्यक्ष बनण्याचा नियम बनला अमेरिकेत यापूर्वी कोणत्याही व्यक्तीला फक्त दोनदाच राष्ट्राध्यक्ष बनण्याबाबत कोणतीही तरतूद नव्हती. 1951 मध्ये संविधानात 22 वी दुरुस्ती करण्यात आली. यानुसार, अमेरिकेत कोणताही व्यक्ती फक्त दोनदाच राष्ट्राध्यक्ष बनू शकतो, असा नियम तयार करण्यात आला. खरं तर, अमेरिकेचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज वॉशिंग्टन यांनी दोन कार्यकाळानंतर निवृत्ती घेतली होती. त्यानंतर, राष्ट्राध्यक्षांनी दोन कार्यकाळांपेक्षा जास्त सेवा न देण्याचा एक अनौपचारिक नियमच बनला. यानंतर अमेरिकेत ही प्रथा रूढ झाली. 31 अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांपैकी कोणत्याही राष्ट्राध्यक्षाने ही प्रथा मोडली नाही, परंतु फ्रँकलिन डी. रुझवेल्ट यांच्या काळात हा नियम मोडला गेला. ते 1933 ते 1945 या काळात चार वेळा राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आले. ट्रम्प संविधान बदलू शकतात का? ट्रम्प यांना तिसऱ्यांदा अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत उतरायचे असेल, तर त्यांना अमेरिकेच्या संविधानात बदल करावा लागेल, जे इतके सोपे नाही. यासाठी ट्रम्प यांना अमेरिकेच्या सिनेट आणि हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह या दोन्ही सभागृहांमध्ये दोन-तृतीयांश बहुमताने एक विधेयक मंजूर करून घ्यावे लागेल. ट्रम्प यांच्या रिपब्लिकन पक्षाकडे दोन्ही सभागृहांमध्ये इतके सदस्य नाहीत. सिनेटमध्ये ट्रम्प यांच्या रिपब्लिकन पक्षाकडे 100 पैकी 52 सिनेटर आहेत. तर, हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हमध्ये 435 पैकी 220 सदस्य आहेत. हे संविधान दुरुस्तीसाठी आवश्यक असलेल्या दोन-तृतीयांश म्हणजेच 67% बहुमतापेक्षा खूप कमी आहे. जर ट्रम्प यांनी हे बहुमत मिळवले तरीही त्यांच्यासाठी संविधानात सुधारणा करणे इतके सोपे नसेल. अमेरिकन काँग्रेसच्या दोन्ही सभागृहांमधून विधेयक मंजूर झाल्यानंतर या दुरुस्तीसाठी राज्यांकडून मंजुरी घ्यावी लागते. यासाठी तीन-चतुर्थांश राज्यांचे बहुमत मिळाल्यानंतरच संविधानात सुधारणा होऊ शकते. म्हणजेच, 50 अमेरिकन राज्यांपैकी जर 38 राज्ये संविधानात बदल करण्यास सहमत झाली, तरच नियम बदलू शकतात. ट्रम्प यांना तिसऱ्यांदा राष्ट्राध्यक्ष बनवण्यासाठी विधेयक सादर, पण पुढे सरकले नाही यापूर्वी अँडी ओगल्स यांनी 23 जानेवारी 2025 रोजी हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हमध्ये एक विधेयक सादर केले होते. या विधेयकाचा उद्देश अमेरिकेच्या संविधानात बदल करून डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासाठी तिसऱ्यांदा राष्ट्राध्यक्ष बनण्याचा मार्ग मोकळा करणे हा होता. या प्रस्तावात असे म्हटले होते की, जो व्यक्ती सलग दोन वेळा राष्ट्राध्यक्ष राहिलेला नाही, तो तिसऱ्यांदा निवडणूक लढवू शकेल. ट्रम्प 2020 मध्ये निवडणूक हरले होते, त्यामुळे या बदलानंतर ते पुन्हा राष्ट्राध्यक्ष बनण्यास पात्र ठरू शकले असते. मात्र हे विधेयक पुढे सरकू शकले नाही आणि सभागृहात मतदानापर्यंतही पोहोचू शकले नाही. खरं तर, अमेरिकेत संविधान बदलणे खूप कठीण आहे. यासाठी सभागृह आणि सिनेट या दोन्हीमध्ये दोन-तृतीयांश बहुमत आवश्यक असते. सध्याच्या परिस्थितीत रिपब्लिकन पक्षाकडे इतके बहुमत नाही. याव्यतिरिक्त, असे बदल लागू करण्यासाठी 50 पैकी किमान 38 राज्यांची मंजुरी देखील आवश्यक असते. सध्या अनेक राज्यांमध्ये विरोधी डेमोक्रॅट पक्षाचे सरकार आहे, त्यामुळे अशा प्रकारचा प्रस्ताव मंजूर होणे खूप कठीण मानले जाते. पुतिन यांची रणनीती ट्रम्प वापरू शकतात ट्रम्प यांनी स्वतः अनेकदा म्हटले आहे की, त्यांना दोन कार्यकाळानंतरही सत्तेत राहायचे आहे. मात्र, तज्ञांचे म्हणणे आहे की जर ट्रम्प यांना तिसरा कार्यकाळ मिळाला नाही, तर ते सत्तेत राहण्यासाठी इतर मार्ग अवलंबू शकतात. हॅमिल्टन कॉलेजचे प्राध्यापक फिलिप क्लिंकनर यांच्या मते, ट्रम्प 2028 मध्ये उपराष्ट्रपती बनू शकतात आणि जेडी वेंस किंवा इतर कोणालातरी नाममात्र अध्यक्ष बनवू शकतात. असेच काही पुतिन यांनी रशियामध्ये केले होते. याशिवाय ते त्यांच्या कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याला अध्यक्ष बनवू शकतात, जेणेकरून पडद्यामागून सरकारवर त्यांचे नियंत्रण राहील. पुतिन 2000 ते 2008 पर्यंत सलग 2 वेळा रशियाचे अध्यक्ष राहिले होते. रशियाच्या संविधानानुसार ते सलग तिसऱ्यांदा अध्यक्ष बनू शकत नव्हते. अशा परिस्थितीत त्यांनी त्यांचे खास दिमित्री मेदवेदेव यांना अध्यक्ष बनवले होते. या काळात पुतिन उपराष्ट्रपती पदावर होते.
Source link
