कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्याच्या संकटात श्रीलंकेच्या सरकारने पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत 25% पर्यंत वाढ केली आहे. आज, म्हणजेच 22 मार्च रोजी झालेल्या वाढीनंतर, श्रीलंकेत नियमित पेट्रोलची किंमत 81 श्रीलंकन रुपयांनी वाढून 398 रुपये प्रति लिटर झाली आहे. तर डिझेल 79 रुपयांनी महाग होऊन 382 रुपये प्रति लिटरवर पोहोचले आहे. गेल्या दोन आठवड्यांत पेट्रोल-डिझेलच्या किमती वाढवण्याची ही दुसरी वेळ आहे. यापूर्वी गेल्या आठवड्यात किमतीत 8% वाढ झाली होती. परिस्थिती बिघडत असल्याचे पाहून, राष्ट्रपती अनुरा कुमारा दिसानायके यांनी देशात ‘4 डे वर्किंग वीक’ (आठवड्यातून फक्त 4 दिवस काम) लागू केले आहे आणि कंपन्यांना वर्क-फ्रॉम-होम मोडवर परत येण्यास सांगितले आहे. इंधन वाचवण्यासाठी वर्क-फ्रॉम-होमचे निर्देश सिलोन पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (CPC) च्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, किमतीतील या मोठ्या वाढीचा उद्देश देशातील इंधनाचा वापर 15 ते 20% पर्यंत कमी करणे हा आहे. राष्ट्रपती दिसानायके यांनी गेल्या बुधवारपासूनच सरकारी आणि खासगी कार्यालयांसाठी आठवड्यातून फक्त 4 दिवस काम करण्याचा आदेश जारी केला होता. यासोबतच कंपन्यांना सांगण्यात आले आहे की, जिथे शक्य असेल तिथे, कर्मचाऱ्यांना घरून काम करण्याची परवानगी द्यावी, जेणेकरून रस्त्यांवर गाड्या कमी येतील आणि तेलाची बचत होईल. होर्मुज जलमार्ग बंद झाल्याने थांबली पुरवठा साखळी श्रीलंकेच्या या अडचणीचे सर्वात मोठे कारण मध्यपूर्वेत इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यात सुरू असलेले युद्ध आहे. युद्धाच्या चौथ्या आठवड्यात प्रवेश करताच इराणने ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुज’ प्रभावीपणे बंद केले आहे. हा तोच सागरी मार्ग आहे जिथून शांततेच्या काळात जगातील एकूण तेल निर्यातीचा सुमारे 20% भाग जातो. श्रीलंका आपल्या गरजेनुसार संपूर्ण तेल आणि वीज निर्मितीसाठी कोळसा आयात करतो, अशा परिस्थितीत पुरवठा थांबल्याने देशाकडे साठा संपण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. 2022 सारख्या ‘डिफॉल्ट’ची भीती पुन्हा सतावू लागली श्रीलंका सरकारने इशारा दिला आहे की, जर मध्य पूर्वेतील युद्ध लांबले, तर देशाला 2022 च्या आर्थिक संकटातून बाहेर पडणे कठीण होईल. 2022 मध्ये परकीय चलन साठा संपल्यानंतर श्रीलंकेने आपल्या 46 अब्ज डॉलरच्या परकीय कर्जावर ‘सॉवरेन डिफॉल्ट’ घोषित केले होते. तथापि, नंतर त्याला आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) कडून 2.9 अब्ज डॉलरचे बेलआउट पॅकेज मिळाले, ज्यामुळे परिस्थिती थोडी सुधारली होती, परंतु आता युद्धामुळे पुन्हा एकदा रिकव्हरीच्या आशांवर पाणी फिरले आहे. सिंगापूर आणि मलेशियातून होते तेलाची आयात श्रीलंका आपल्या रिफायनरीसाठी कच्चे तेल मध्य पूर्वेतून आयात करतो, तर शुद्ध पेट्रोलियम उत्पादनांसाठी तो सिंगापूर, मलेशिया आणि दक्षिण कोरियावर अवलंबून आहे. इराणने बांधलेली श्रीलंकेची एकमेव रिफायनरी देखील आता कच्च्या तेलाच्या तुटवड्याचा सामना करत आहे. सरकारने गेल्या आठवड्यातच इंधनाची रेशनिंग सुरू केली होती जेणेकरून आवश्यक सेवांसाठी साठा वाचवून ठेवता येईल.
Source link
