ओडिशाच्या नयागड जिल्ह्यात प्रसिद्ध रघुनाथ जीऊ मंदिर आहे. येथे भगवान राम आणि लक्ष्मणाच्या चेहऱ्यावर दाढी आणि मिशा आहेत. दोघांच्याही डोक्यावर जटा आहेत. माता सीतेचा चेहरा सरळ नसून थोडासा तिरका आहे, कारण त्या दुसऱ्या कोणाकडेही न पाहता आपले स्वामी श्रीराम यांच्या चरणांकडे पाहत आहेत. सुमारे 263 वर्षांपूर्वी मंदिराच्या बांधकामाच्या वेळी भगवान राम, लक्ष्मण आणि माता सीता या तिघांच्या मूर्ती कडुलिंबाच्या लाकडापासून बनवून स्थापित करण्यात आल्या होत्या. तेव्हापासून आजपर्यंत या मूर्ती तशाच आहेत. या अनोख्या मूर्ती ना पाण्याने खराब होतात, ना कोणत्याही शृंगाराने. देशात असे अद्भुत आणि अनोखे मंदिर कदाचित इतरत्र कुठेही नाही. ज्येष्ठ पुजारी रंजन महापात्र सुमारे 40 वर्षांपासून येथे पूजा करत आहेत. त्यांनी सांगितले की नवरात्रीच्या 9 दिवसांपर्यंत भगवान वेगवेगळे वेष धारण करतात. यांमध्ये वनवासी, चित्रकूट, ताडका वध, अहिल्या उद्धार आणि धनुर्धारी वेष इत्यादी प्रमुख आहेत. नवव्या दिवशी रामनवमीचा उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. या दिवशी प्रभू सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेले असतात. रामनवमीसह वर्षातून 5 वेळा देवाला सुवर्ण शृंगार केला जातो. पूजक परिषदेचे अध्यक्ष प्रफुल्ल महापात्र यांनी सांगितले की, येथे पूर्वी अत्रि मुनींचा आश्रम होता. जेव्हा राम, लक्ष्मण आणि माता सीता वनवासादरम्यान येथे थांबले होते, तेव्हा त्यांच्या वेशभूषेने अत्रि मुनी प्रभावित झाले होते. ते भगवान रामाला म्हणाले, “तुमचे हे वनवासी रूप आश्चर्यचकित करणारे आहे. कृपया येथून जाऊ नका.’ तेव्हा भगवान राम म्हणाले, “ऋषिवर, तुम्ही 3 शालिग्राम ठेवा. जेव्हाही तुम्हाला माझे हे रूप आठवेल, तेव्हा तुम्ही हे शालिग्राम पाहून घ्या.” शिखरावर 15-15 किलोचे तीन सोनेरी कळस हे मंदिर कलिंग वास्तुकला शैलीत बांधले आहे आणि तीन भागांमध्ये विभागलेले आहे: भद्र मंडप, नाट मंडप आणि दर्शन मंडप. तिन्ही मंडपांच्या शिखरावर 15-15 किलो वजनाचे सोन्याचे कलश स्थापित आहेत. म्हणूनच हे सुवर्ण कलश क्षेत्र या नावानेही ओळखले जाते. या मंदिराच्या वर प्रथम सोन्याचे कलश ठेवले आहेत. त्यांच्यावर चक्र स्थापित आहे. असे इतर कोणत्याही मंदिरात नाही. हे भुवनेश्वरपासून 112 किमी दूर स्थित आहे. मंदिरात सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत विविध प्रकारची पूजा होते. सकाळी 7 वाजल्यापासून संध्याकाळी 7 वाजेपर्यंत अनेक प्रकारच्या प्रसादाचाही देवाला नैवेद्य दाखवला जातो.
Source link
