- मराठी बातम्या
- जीवन मंत्र
- धर्म
- Puranmasi Satyanarayan Katha Jyestth Adhik Mas Significance In Marathi, Rituals About Purnima, Jyeshtha Purnima Traditions
2 मिनिटांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
सध्या ज्येष्ठ अधिक मास सुरू आहे. 30 मे रोजी दुपारी सुमारे 12 वाजता पौर्णिमा तिथी सुरू होईल आणि दुसऱ्या दिवशी 31 मे रोजी दुपारी सुमारे 2.15 वाजता समाप्त होईल. अधिक मास सुमारे 3 वर्षांतून एकदा येतो, त्यामुळे या पौर्णिमेचे धार्मिक महत्त्व खूप जास्त आहे. या दिवशी सकाळी लवकर नदीत स्नान करू शकता.
उज्जैनचे ज्योतिषाचार्य पं. मनीष शर्मा यांच्या मते, ज्येष्ठ पौर्णिमेला स्नान-दान, व्रत, भगवान विष्णू आणि चंद्रदेवाची पूजा करण्यासोबतच या तिथीला भगवान सत्यनारायणाची कथा वाचण्याची आणि ऐकण्याची परंपरा आहे. अशी मान्यता आहे की, या शुभ कार्यांमुळे घर-कुटुंबात सुख-समृद्धी टिकून राहते.
भगवान विष्णूंचे स्वरूप आहेत भगवान सत्यनारायण
प्रत्येक महिन्याच्या पौर्णिमा तिथीला भगवान सत्यनारायणाची कथा करण्याची परंपरा फार पूर्वीपासून चालत आलेली आहे. पौर्णिमेला विशेषतः भगवान विष्णू आणि त्यांच्या वेगवेगळ्या रूपांची पूजा केली जाते. सत्यनारायण हे देखील विष्णूंचेच एक स्वरूप आहे, यामुळे पौर्णिमेला त्यांची कथा वाचण्याची, ऐकण्याची आणि पूजा करण्याची परंपरा आहे.
सत्यनारायण हा शब्द दोन शब्दांनी मिळून बनला आहे- सत्य = जे शाश्वत आणि अपरिवर्तनीय आहे नारायण = परमात्मा, जे सर्व जीवांमध्ये स्थित आहेत अर्थात सत्यनारायण ते परम सत्य आहेत जे संपूर्ण सृष्टीचा आधार आहेत.
सत्याला धर्माचे मूळ म्हटले आहे. सत्यनारायण कथा केवळ पूजा नाही, तर सत्य आचरणाचा संदेश देखील देते. कथेत वारंवार हे सांगितले आहे की जो व्यक्ती असत्य बोलतो, वचन मोडतो किंवा अहंकार करतो, त्याला कष्ट मिळतात.
सत्यनारायण भगवानच्या कथेचा संदेश काय आहे?
स्कंद पुराणातील रेवाखंडात भगवान सत्यनारायणाची कथा आहे. ही कथा संस्कृत भाषेतील सुमारे १७० श्लोकांमध्ये आहे. कथा पाच अध्यायांमध्ये आहे आणि तिचे दोन खास विषय आहेत. एक म्हणजे संकल्प विसरणे आणि दुसरे म्हणजे प्रसादाचा अपमान करणे. सत्यनारायण कथेत वेगवेगळ्या छोट्या-छोट्या कथांच्या माध्यमातून सांगितले आहे की सत्याचे पालन न केल्यास आपल्या जीवनात कोणत्या प्रकारच्या अडचणी येऊ शकतात. सत्याचे पालन न केल्यास देवही भक्ताची साथ देत नाहीत. जे लोक सत्याची साथ देत नाहीत, त्यांना देवाच्या क्रोधाचा सामना करावा लागतो. प्रत्येक पौर्णिमेला ही कथा वाचल्याने आपल्याला सत्य बोलण्याची आणि खोटेपणापासून दूर राहण्याची प्रेरणा मिळते.
सत्यनारायण भगवानच्या पूजेसाठी आवश्यक वस्तू
सत्यनारायण पूजेमध्ये केळीची पाने आणि फळांना विशेष महत्त्व आहे. यासोबतच पंचामृत, सुपारी, पान, तीळ, मोळी, कुंकू, दुर्वा देखील ठेवल्या जातात. पूजेमध्ये दूध, मध, केळी, गंगाजल, तुळस, सुकामेवा मिसळून पंचामृत तयार केले जाते. प्रसादाच्या रूपात शिऱ्याचा नैवेद्य दाखवला जातो. या कथेचे पठण एखाद्या ब्राह्मणाच्या मदतीने विधीपूर्वक करून घेतल्यास अधिक चांगले राहील.
सत्यनारायण व्रताशी संबंधित कथा
कथांनुसार, प्राचीन काळी जेव्हा देवर्षी नारदांनी पृथ्वीवरील लोकांना दुःख, दारिद्र्य आणि पापांनी पीडित पाहिले, तेव्हा ते भगवान विष्णूंकडे गेले आणि विचारले की कलियुगात व्यक्ती सोप्या पद्धतीने सुख आणि मोक्ष कसे प्राप्त करू शकते. तेव्हा भगवंतांनी सत्यनारायण व्रताचे विधान सांगितले होते.
स्कंद पुराणात म्हटले आहे-
सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या भगवान सत्यनारायणाला मी नमस्कार करतो.
ज्याच्या करमणुकीमुळे हे विश्व पसरले आहे, त्याला मी माझा प्रणाम करतो.
अर्थ– सत्यस्वरूप भगवान नारायण सर्व इच्छा पूर्ण करणारे आहेत. त्यांचे स्मरण आणि व्रत मनुष्याचे कष्ट दूर करते.
