गेल्या काही दिवसांपासून सोशल मीडियावर ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ (CJP) ची चर्चा सुरू आहे. सायबर ठग या लोकप्रियतेचा फायदा घेत आहेत. नुकतेच लुधियाना पोलिसांनी त्यांच्या ‘एक्स’ हँडलवर व्हिडिओ जारी करून या घोटाळ्याबद्दल माहिती दिली आहे. ठग CJP च्या नावाने व्हॉट्सॲप आणि सोशल मीडियाद्वारे बनावट संदेश पाठवतात. यामध्ये पक्षाचे सदस्यत्व घेण्याचे, व्यवस्था बदलण्याच्या मोहिमेत सामील होण्याचे आणि तरुणांसाठी मोठ्या संधींचे दावे केले जातात. संदेशासोबत एक फिशिंग लिंक असते. या लिंकवर क्लिक केल्याने वापरकर्त्याची वैयक्तिक माहिती चोरीला जाऊ शकते, मोबाईलमध्ये मालवेअर इन्स्टॉल होऊ शकतो. यामुळे फसवणुकीचा धोका निर्माण होऊ शकतो. आज ‘सायबर साक्षरता’ या स्तंभात आपण CJP च्या नावाने होणाऱ्या घोटाळ्याबद्दल बोलणार आहोत. तसेच जाणून घेऊया की- तज्ज्ञ: राहुल मिश्रा, सायबर सुरक्षा सल्लागार, उत्तर प्रदेश पोलिस प्रश्न- ‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या नावाने घोटाळा कसा होत आहे? उत्तर- सायबर चोर CJP च्या नावाने बनावट व्हॉट्सॲप मेसेज आणि फिशिंग लिंक पाठवतात. यामध्ये लोकांना सदस्यत्व घेण्याचे आणि बदलाच्या मोहिमेत सामील होण्याचे आमिष दाखवले जाते. अशा लिंकवर क्लिक केल्याने आणि त्यात आपले तपशील भरल्याने सायबर फसवणुकीचा धोका होऊ शकतो. खालील ग्राफिकमधून घोटाळ्याचा संपूर्ण प्रकार समजून घ्या- प्रश्न- सायबर ठग लोकांना कसे फसवतात? उत्तर- सायबर ठग लोकांच्या भावनांचा, विचारांचा आणि अपेक्षांचा फायदा घेतात. प्रश्न- फिशिंग लिंकवर क्लिक केल्याने कोणते धोके होऊ शकतात? उत्तर- यामुळे वैयक्तिक तपशील, बँकिंग तपशील आणि मोबाइल सुरक्षा धोक्यात येऊ शकते. सर्व धोके ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- फक्त लिंकवर क्लिक केल्याने पैसे कटू शकतात का? उत्तर- सहसा लिंकवर क्लिक केल्याने पैसे कटत नाहीत, पण फसवणुकीचा धोका असतो. प्रश्न- सायबर ठग या घोटाळ्यात कोणत्या लोकांना लक्ष्य करत आहेत? उत्तर- ठग प्रामुख्याने अशा लोकांना लक्ष्य करत आहेत, जे सोशल मीडियावर सक्रिय असतात आणि राजकीय किंवा सामाजिक मुद्द्यांमध्ये रुची ठेवतात. जसे- प्रश्न- लिंक बनावट आहे हे कसे ओळखाल? उत्तर- बनावट किंवा फिशिंग लिंकच्या URL आणि डोमेनमध्ये अनेकदा स्पेलिंगच्या चुका असतात. याव्यतिरिक्त, बनावट लिंक ओळखण्यासाठी इतरही अनेक संकेत आहेत. ते ग्राफिक्समध्ये पाहा- प्रश्न- अशा प्रकारच्या घोटाळ्यापासून वाचण्यासाठी काय करावे? उत्तर- यापासून वाचण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे कोणत्याही अनोळखी लिंकवर क्लिक करण्यापूर्वी किंवा वैयक्तिक माहिती शेअर करण्यापूर्वी ती पडताळून पाहा. घोटाळ्यापासून वाचण्यासाठीचे सर्व उपाय ग्राफिक्समध्ये पाहा- प्रश्न- जर चुकून लिंकवर क्लिक झाले तर काय करावे? उत्तर- अशा परिस्थितीत घाबरू नका, त्वरित आवश्यक कारवाई करा. जितक्या लवकर कारवाई कराल, नुकसानीचा धोका तितकाच कमी होईल आणि रिकव्हरीची शक्यताही वाढेल. सर्व आवश्यक कृती ग्राफिक्समध्ये पाहा- प्रश्न- जर बँकिंग तपशील शेअर झाले असतील तर काय करावे? उत्तर- अशा स्थितीत त्वरित कारवाई करा. विलंब केल्यास सायबर चोर खात्यातून पैसे काढू शकतात. म्हणून त्वरित काही कृती करा- प्रश्न- राजकीय किंवा सामाजिक आंदोलनाच्या नावाखाली येणारे मेसेज कसे पडताळावे? उत्तर- कोणत्याही संदेशावर विश्वास ठेवण्यापूर्वी त्याची पडताळणी नक्की करा. फक्त सोशल मीडिया पोस्ट किंवा व्हॉट्सॲप फॉरवर्ड संदेशात दिलेल्या कोणत्याही लिंकवर क्लिक करू नका.
Source link
