रात्रीची झोप ठरवते की आपण दुसऱ्या दिवशी किती प्रोडक्टिव्ह राहू. अनेक लोक चांगल्या झोपेसाठी उशी वापरतात. पण फार कमी लोकांना माहीत आहे की त्यांच्यासाठी उशी वापरणे योग्य आहे की नाही. हा छोटासा निर्णय आपल्या झोपेची गुणवत्ता ठरवतो. चुकीची उशी वापरल्याने सकाळी मान आणि पाठीत दुखू शकते, तर योग्य उशी गाढ आणि आरामदायक झोपेसाठी मदत करते. प्रश्न असा आहे की, प्रत्येकासाठी उशी घेऊन झोपणे योग्य आहे का? ‘कामाची बातमी’ मध्ये आज जाणून घेऊया की- तज्ज्ञ: डॉ. राजुल अग्रवाल, संचालक, न्यूरोलॉजी, श्री बालाजी ॲक्शन मेडिकल इन्स्टिट्यूट, दिल्ली प्रश्न- उशी आपल्या झोपेवर कसा परिणाम करते? उत्तर- उशी आपल्या झोपेच्या गुणवत्तेवर थेट परिणाम करते. योग्य उशीमुळे आरामदायक आणि चांगली झोप येते, तर चुकीची उशी झोप खराब करू शकते आणि शरीरात वेदनांचे कारण बनू शकते. याचा झोपेवर 5 प्रकारे परिणाम होतो- प्रश्न- रात्री उशी घेऊन झोपणे योग्य आहे की उशीशिवाय? उत्तर- हे झोपण्याच्या सवयीवर अवलंबून असते. प्रश्न- ‘न्यूट्रल स्पाइन अलाइनमेंट’ म्हणजे काय? झोपताना ते का महत्त्वाचे आहे? उत्तर- न्यूट्रल स्पाइन अलाइनमेंट म्हणजे आपली पाठ (स्पाइन) तिच्या नैसर्गिक S-आकाराच्या वक्रात राहणे. या S आकारादरम्यान पाठीच्या कण्याच्या 3 मुख्य वक्र असतात- सर्वाइकल (मान)- किंचित पुढे वक्र. थोरेसिस (पाठ)- किंचित मागे. लंबर (कंबर)- पुढे. जेव्हा आपण सरळ बसतो किंवा उभे राहतो, तेव्हा हे वक्र त्यांच्या नैसर्गिक स्थितीत राहतात. यालाच ‘न्यूट्रल स्पाइन’ म्हणतात. झोपताना यासाठी मानेला आधार देण्याची गरज असते. म्हणून झोपताना उशी वापरणे आवश्यक आहे. प्रश्न- झोपताना ‘न्यूट्रल स्पाइन अलाइनमेंट’ असणे का आवश्यक आहे? उत्तर- जर स्पाइन अलाइनमेंट योग्य नसेल, तर स्नायू आणि अस्थिबंधांवर (लिगामेंट्सवर) दबाव येतो. ग्राफिकमध्ये पाहा, ‘न्यूट्रल स्पाइन अलाइनमेंट’ का महत्त्वाचे आहे- प्रश्न- ‘न्यूट्रल स्पाइन अलाइनमेंट’ मध्ये उशी कशी मदत करते? उत्तर- झोपताना उशी ‘न्यूट्रल स्पाइन अलाइनमेंट’ मध्ये अशा प्रकारे मदत करते- प्रश्न- कोणत्या लोकांनी उशी घेऊन झोपावे? उत्तर- कुशीवर आणि पाठीवर झोपणाऱ्यांनी योग्य उशी घेऊन झोपावे. संपूर्ण यादी ग्राफिक्समध्ये पाहा- प्रश्न- कोणत्या लोकांनी उशी वापरू नये? उत्तर- काही लोकांना उशी घेऊन झोपणे टाळावे. संपूर्ण यादी ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- आपल्यासाठी योग्य उशीची निवड कशी करावी? उत्तर- योग्य उशी निवडणे महत्त्वाचे आहे, कारण यामुळे झोप आणि पाठीचा कणा दोन्ही प्रभावित होतात. यासाठी या गोष्टी लक्षात ठेवा- प्रश्न- चुकीची उशी वापरल्याने कोणत्या आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात? उत्तर- चुकीची उशी वापरल्याने शरीराची मान संरेखन (नेक अलाइनमेंट) बिघडते, ज्यामुळे अनेक आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- उशी वापरताना लोक कोणत्या चुका करतात? उत्तर- उशी वापरताना लोक काही सामान्य चुका करतात- उशी आणि झोपेशी संबंधित काही सामान्य प्रश्न-उत्तरे प्रश्न- लहान मुलांसाठी उशी वापरणे योग्य आहे का? उत्तर- बाळांची पाठ सरळ असते. त्यामुळे त्यांना उशी लावून झोपवू नये. प्रश्न- एकापेक्षा जास्त उशा वापरणे योग्य आहे का? उत्तर- एकाच वेळी जास्त उशा वापरल्याने सर्व्हायकल स्पाइनचे अलाइनमेंट बिघडू शकते. चुकीच्या कोनामुळे स्नायूंमध्ये ताण आणि कडकपणा वाढू शकतो. प्रश्न- उशीच्या मटेरियलमुळेही फरक पडतो का? उत्तर- चांगल्या कुशनिंग आणि सपोर्टसाठी योग्य मटेरियलची निवड करणे महत्त्वाचे आहे. मेमरी फोम किंवा कॉटनची उशीच चांगली असते. प्रश्न- जुनी उशी वापरणे हानिकारक असू शकते का? उत्तर- वेळेनुसार उशीचा आकार आणि मजबुती कमी होते. यात धूळ-माइट्स, बॅक्टेरिया जमा होऊ शकतात. यामुळे ऍलर्जी होऊ शकते. तसेच, खराब सपोर्टमुळे मान आणि खांद्यांमध्ये वेदना होऊ शकतात.
Source link
