भारताच्या संरक्षण प्रणाली आणि राजनैतिक प्रतिसादाबद्दल शालेय विद्यार्थ्यांना शिकवण्यासाठी एनसीईआरटी ऑपरेशन सिंदूरवर आधारित एक नवीन मॉड्यूल सादर करू शकते. पीटीआयने सूत्रांच्या हवाल्याने ही माहिती दिली आहे.

हे मॉड्यूल २ भागात येईल, १० पाने जोडली जातील.

हे मॉड्यूल दोन भागात आणले जाईल. पहिला भाग इयत्ता 3 वी ते 8 वी साठी आणता येईल आणि दुसरा भाग इयत्ता 9 वी ते 12 वी साठी आणता येईल.

हे मॉड्यूल ८ ते १० पानांचे असेल. ज्यामध्ये पहलगाम दहशतवादी हल्ल्याला भारताचा सामरिक लष्करी प्रतिसाद काय होता हे स्पष्ट केले जाईल.

मुलांना भारताची आक्रमण-संरक्षण रणनीती कळेल

त्याचा उद्देश शालेय विद्यार्थ्यांना देश दहशतवादाविरुद्ध कशी कारवाई करतो, हे समजावून सांगणे आहे. यासोबतच, संरक्षण, मुत्सद्दीपणा आणि विविध मंत्रालयांमधील समन्वय राष्ट्रीय सुरक्षेत कशी महत्त्वाची भूमिका बजावतात हे मुलांना सांगितले जाईल.

पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यात २६ जणांचा मृत्यू झाला होता.

२२ एप्रिल रोजी जम्मू आणि काश्मीरमधील पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यात २६ जण ठार झाले. प्रत्युत्तरादाखल भारताने पीओके आणि पाकिस्तानमधील दहशतवादी स्थळांना लक्ष्य केले. या कारवाईला ऑपरेशन सिंदूर असे नाव देण्यात आले. त्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये दिवसभर संघर्षाची परिस्थिती निर्माण झाली.

याशिवाय विद्यार्थ्यांना मिशन लाईफबद्दल देखील शिकवले जाईल. ही भारताची एक जीवनशैली मोहीम आहे, ज्यामध्ये लोकांना पर्यावरणाच्या संरक्षणासह जगण्यास शिकवले जाते. मॉड्यूलमध्ये अंतराळाशी संबंधित एक विभाग देखील जोडला जात आहे. त्यात चांद्रयान १, आदित्य एल १ आणि ग्रुप कॅप्टन शुभांशू शुक्ला यांच्या कामगिरीचा समावेश असेल.

शुभांशू शुक्ला यांच्यावरील प्रकरण एनसीईआरटीमध्ये देखील जोडले गेले आहे.

‘संपूर्ण पृथ्वी एक दिसते. अंतराळातून कोणत्याही सीमा दिसत नाहीत.’, आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकात जाणारे पहिले भारतीय नागरिक शुभांशू शुक्ला यांचे विधान एनसीईआरटीच्या पाचवीच्या वर्गाच्या पुस्तकात समाविष्ट करण्यात आले आहे. हे पुस्तक विशु अधाना यांनी तयार केले आहे.

हे वाक्य ग्रुप कॅप्टन शुभांशू शुक्ला आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यातील संभाषणाचा भाग आहे. पर्यावरण अभ्यास पुस्तकाच्या ‘आमचे सामायिक घर’ या प्रकरणात ते समाविष्ट करण्यात आले आहे.

शाळेतील मुले पुरापासून स्वतःचे संरक्षण करायला शिकतील

दुसऱ्या प्रकरणात, विद्यार्थ्यांना गोदावरी नदी, ब्रह्मगिरी पर्वत, कोरिंगा वन्यजीव अभयारण्य आणि नमामि गंगे कार्यक्रमाबद्दल शिकवले जाईल. यासोबतच, मुलांना पुरात जगण्याचे मार्ग यासारखी अनेक महत्त्वाची जीवन कौशल्ये देखील शिकवली जातील.

कलाम, भगतसिंग यांच्या कथांचाही समावेश

याशिवाय, एपीजे अब्दुल कलाम, भगतसिंग, राणी लक्ष्मीबाई आणि छत्रपती शिवाजी यांसारख्या राष्ट्रीय महान व्यक्तींच्या कथा देखील इयत्ता ५ वी च्या अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत. ‘काही अनोख्या कथा’ शीर्षकाचा हा अध्याय सुंदरबन, ईशान्य भारत, पर्यावरणपूरक वास्तुकला, स्थानिक नवोपक्रम आणि जैवविविधतेबद्दल बोलतो.

याशिवाय आसाममधील भूत जोलोकिया, केरळमधील काथ्याचे शिल्प आणि महाराष्ट्रातील कैलाशनाथ मंदिराचा उल्लेखही पुस्तकात जोडण्यात आला आहे.

आठवीच्या पुस्तकात शीख-मराठा इतिहासावरील प्रकरणे वाढली

आठवीच्या ‘एक्सप्लोरिंग सोसायटी – इंडिया अँड बियॉन्ड’ या पुस्तकात आधीच शीख आणि मराठा इतिहासाशी संबंधित विषय होते, परंतु आता पुस्तकात तपशीलवार प्रकरणे जोडण्यात आली आहेत.

आतापर्यंत आठवीच्या पुस्तकात मराठ्यांबद्दल फक्त दीड पान होते. आता या अभ्यासक्रमात २२ पानांचा मोठा इतिहास जोडण्यात आला आहे. त्यात १७ व्या शतकातील शिवाजी महाराजांचा उदय, रायगड किल्ल्यावरील त्यांचा राज्याभिषेक, त्यांची गनिमी शैली, शिवाजी महाराजांची लष्करी रणनीती, प्रशासन आणि स्वराज्यावरील भर यांचा समावेश आहे.

मुघलांबद्दलच्या प्रकरणांमध्येही बदल झाले.

“अकबरचे राज्य क्रूरता आणि सहिष्णुतेचे मिश्रण होते, तर औरंगजेब एक लष्करी शासक होता, ज्याने गैर-इस्लामी प्रथांवर बंदी घातली आणि गैर-मुस्लिमांवर कर लादले.” मुघल काळातील हा नवीन आढावा एनसीईआरटीच्या इयत्ता 8 वी च्या पुस्तकात समाविष्ट करण्यात आला आहे.

इयत्ता आठवीच्या सामाजिक शास्त्राच्या पुस्तकात मुघल शासकांच्या धार्मिक निर्णयांचे, सांस्कृतिक योगदानाचे आणि क्रूरतेचे नवीन अर्थ लावले आहेत.

अकबराच्या राजवटीचे वर्णन क्रूरता आणि सहिष्णुतेचे मिश्रण असे केले जाते.

पुस्तकात अकबराच्या राजवटीचे वर्णन क्रूरता आणि सहिष्णुतेचे मिश्रण असे केले आहे. असे लिहिले आहे की, १५६८ मध्ये चित्तोड किल्ल्याच्या वेढा दरम्यान, अकबराने सुमारे ३०,००० नागरिकांना मारण्याचा आणि वाचलेल्या महिला आणि मुलांना गुलाम बनवण्याचा आदेश दिला होता.