तारीख: 11 फेब्रुवारी
ठिकाण: व्हाईट हाऊस, वॉशिंग्टन डीसी इस्त्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू सकाळीच व्हाईट हाऊसमध्ये पोहोचले होते. ते अनेक महिन्यांपासून अमेरिकेवर इराणवर मोठा हल्ला करण्यासाठी दबाव टाकत होते. मात्र, यावेळीची भेट अत्यंत गुप्त होती. त्यांना कोणत्याही औपचारिक स्वागताशिवाय थेट आत नेण्यात आले, जेणेकरून माध्यमांना काहीही कळू नये. आधी कॅबिनेट रूममध्ये चर्चा झाली आणि नंतर त्यांना व्हाईट हाऊसच्या सिच्युएशन रूममध्ये नेण्यात आले, जिथे खरी बैठक झाली. हे तेच ठिकाण आहे जिथे अमेरिका युद्ध आणि राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित मोठे निर्णय घेतो, परंतु सहसा येथे परदेशी नेत्यांना आणले जात नाही. सहसा जेव्हा मोठी बैठक असते, तेव्हा ट्रम्प टेबलाच्या सर्वात पुढच्या म्हणजेच ‘हेड’ खुर्चीवर बसतात. तेथून ते सर्वांना पाहतात आणि बैठकीचे नेतृत्व करतात. पण या बैठकीत ट्रम्प टेबलाच्या बाजूला जाऊन बसले आणि त्यांचे तोंड भिंतीवर लावलेल्या मोठ्या स्क्रीनकडे होते. ट्रम्प-नेतन्याहू समोरासमोर होते. स्क्रीनवर इस्रायलची गुप्तचर संस्था मोसादचे प्रमुख डेव्हिड बार्निया आणि इस्रायली लष्करी अधिकारी जोडले गेले होते. यामुळे असे वातावरण निर्माण झाले होते की नेतन्याहू युद्धाच्या वेळी आपल्या संपूर्ण कमांडसह उभे आहेत. या बैठकीत फार कमी लोक सहभागी झाले होते जेणेकरून कोणतीही माहिती बाहेर जाऊ नये. परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो, संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ, सीआयए प्रमुख जॉन रॅटक्लिफ, जॉइंट चीफ्सचे अध्यक्ष जनरल डॅन केन, ट्रम्प यांचे जावई जॅरेड कुशनर आणि विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ उपस्थित होते. व्हाईट हाऊसच्या चीफ ऑफ स्टाफ सुझी वाईल्सही तिथे होत्या. उपाध्यक्ष जेडी वेंस या बैठकीत नव्हते कारण ते अझरबैजानमध्ये होते आणि बैठक अचानक ठरली होती. नेतन्याहू म्हणाले – इराणवर हल्ला करण्याची हीच योग्य वेळ नेतन्याहू यांनी एक तासाचे सादरीकरण केले आणि ट्रम्प यांना समजावण्याचा प्रयत्न केला की इराणवर हल्ला करण्याची हीच सर्वात योग्य वेळ आहे. ते म्हणाले की इराणचे सरकार कमकुवत झाले आहे आणि जर अमेरिका आणि इस्रायलने एकत्र हल्ला केला तर इराणची लष्करी ताकद लवकर संपवली जाऊ शकते. नेतन्याहू यांनी दावा केला की इराणची क्षेपणास्त्र प्रणाली काही आठवड्यांत नष्ट केली जाऊ शकते आणि सरकार इतके कमकुवत होईल की ते होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद करू शकणार नाही. नेतन्याहू यांनी असेही म्हटले की, इराणमध्ये पुन्हा एकदा निदर्शने सुरू होऊ शकतात आणि जर इस्रायलने गुप्तपणे मदत केली, तर ही निदर्शने सरकार पाडण्यापर्यंत पोहोचू शकतात. त्यांनी असेही सुचवले की, इराकमधील कुर्दिश सैनिक इराणमध्ये घुसून आणखी एक आघाडी उघडू शकतात, ज्यामुळे सरकार लवकर पडेल. यादरम्यान एक व्हिडिओ देखील दाखवण्यात आला, ज्यात सरकार पडल्यानंतर सत्ता सांभाळू शकणाऱ्या संभाव्य नेत्यांना दाखवण्यात आले होते. यात रजा पहलवी यांचेही नाव होते, जे इराणच्या शेवटच्या शहाचे पुत्र आहेत आणि सध्या अमेरिकेत राहतात. नेतन्याहू यांनी वारंवार सांगितले की, आता हल्ला करणे आवश्यक आहे, कारण उशीर झाल्यास इराण अधिक मजबूत होईल. त्यांचे म्हणणे होते की, काहीही न करण्याचा धोका, हल्ला करण्यापेक्षा जास्त आहे. नेतन्याहूंच्या बोलण्याने ट्रम्प प्रभावित झाले ट्रम्प या प्रस्तावाने खूप प्रभावित झाले. त्यांनी सांगितले की ही योजना त्यांना योग्य वाटते. यामुळे नेतन्याहूला कळून चुकले की अमेरिका सोबत येऊ शकते. यानंतर अमेरिकन गुप्तचर संस्थांचे काम या योजनेला समजून घेणे हे होते. दुसऱ्या दिवशी सिच्युएशन रूममध्ये केवळ अमेरिकन अधिकाऱ्यांची बैठक झाली. यामध्ये योजनेला 4 भागांमध्ये विभागले गेले. 1. खामेनी आणि सर्वोच्च नेतृत्वाला संपवणे
2. इराणची लष्करी ताकद संपवणे
3. देशात बंड घडवून आणणे
4. सरकार बदलून नवीन व्यवस्था आणणे गुप्तचर संस्थांनी सांगितले की पहिले दोन उद्देश साध्य करता येतात, पण बाकीचे दोन वास्तवापासून दूर आहेत. सीआयए प्रमुख जॉन रॅटक्लिफ यांनी याला विनोद म्हटले आणि मार्को रुबियो यांनी याला निरुपयोगी म्हटले. जेव्हा ट्रम्प बैठकीत आले तेव्हा त्यांना हाच अहवाल देण्यात आला. उपाध्यक्ष जेडी वेन्स देखील परत आले होते आणि त्यांनी या योजनेबद्दल तीव्र चिंता व्यक्त केली. जनरल डॅन केन यांनीही सांगितले की इस्रायल अनेकदा योजनांना अतिशयोक्तीपूर्ण पद्धतीने सादर करतो कारण त्याला अमेरिकेची मदत हवी असते. यानंतर ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे सांगितले की जर सरकार बदलणे शक्य नसेल तरीही काही फरक पडत नाही. ते म्हणाले की हा इस्रायल किंवा इराणचा प्रश्न असेल, पण त्यांचा निर्णय यावर अवलंबून राहणार नाही. त्यांचे लक्ष प्रामुख्याने इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांना संपवण्यावर आणि त्याची लष्करी ताकद मोडून काढण्यावर होते. इराणला कमकुवत समजण्याची ट्रम्प यांची चूक पुढील काही दिवसांत अनेक बैठका झाल्या. या बैठकांमध्ये जनरल केन यांनी इशारा दिला की, जर इराणविरुद्ध मोठे युद्ध सुरू झाले तर अमेरिकेची शस्त्रे वेगाने संपू शकतात. विशेषतः, क्षेपणास्त्र इंटरसेप्टर आधीच कमी आहेत कारण अमेरिका युक्रेन आणि इस्रायलला मदत करत आहे. त्यांनी असेही म्हटले की, होर्मुझ सुरक्षित ठेवणे खूप कठीण होईल आणि जर इराणने ते बंद केले तर जागतिक तेल पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होईल. पण ट्रम्पना विश्वास होता की युद्ध खूप लवकर संपेल. त्यांना वाटले की इराण जास्त प्रत्युत्तर देऊ शकणार नाही, जसे जूनमध्ये झालेल्या हल्ल्यांनंतर दिसून आले होते. युद्ध सुरू करण्याला वेंसने सर्वाधिक विरोध केला जनरल केन यांनी कधीही असे म्हटले नाही की युद्ध चुकीचे आहे, पण ते वारंवार त्याच्या धोक्यांबद्दल सावध करत राहिले. ते प्रत्येक नियोजनावर ‘त्यानंतर काय होईल?’ असे विचारत असत, पण ट्रम्प अनेकदा त्यांच्या विचारांशी जुळणाऱ्या गोष्टींवरच लक्ष देत होते. मंत्रिमंडळातही मतभेद होते. संरक्षण मंत्री हेगसेथ युद्धाचे सर्वात मोठे समर्थक होते. मार्को रुबियो थोडे सावध होते आणि आधी दबावाचे धोरण सुरू ठेवू इच्छित होते, पण त्यांनी ट्रम्पना थांबवण्याचा प्रयत्न केला नाही. सूजी वाइल्सनाही चिंता होती की नवीन युद्ध सुरू झाल्याने राजकीय आणि आर्थिक परिणाम होतील, विशेषतः तेलाच्या किमती वाढू शकतात, पण त्यांनीही उघडपणे विरोध केला नाही. सर्वाधिक विरोध उपराष्ट्रपती जेडी वेंस यांनी केला. ते म्हणाले की, हे युद्ध खूप महागडे ठरेल, अमेरिकेची ताकद कमी करू शकते आणि ट्रम्प यांच्या समर्थकांना नाराज करू शकते. त्यांचे मत होते की, जर कोणतीही कारवाई करायची असेल तर ती मर्यादित असावी, पूर्ण युद्धात बदलू नये. वेंस यांना ही भीती होती की, इराण प्रत्युत्तरादाखल काय करेल याचा अंदाज लावणे कठीण आहे. जर होर्मुझ बंद झाले तर अमेरिकेत पेट्रोलच्या किमती वेगाने वाढतील आणि याचा मोठा राजकीय परिणाम होईल. इराणवर हल्ला करण्याचा ट्रम्प यांनी मन बनवले होते याच दरम्यान आणखी एक महत्त्वाची गुप्त माहिती समोर आली की, इराणचे सर्वोच्च नेते आणि इतर मोठे अधिकारी एकाच वेळी मोकळ्या जागेत भेटणार आहेत, जिथे त्यांच्यावर हल्ला केला जाऊ शकतो. याला एक दुर्मिळ संधी मानले गेले. ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा इराणला कराराची संधी दिली. या दरम्यान कुशनर आणि विटकॉफ यांनी इराणसोबत ओमान आणि स्वित्झर्लंडमध्ये चर्चा केली. त्यांनी असा प्रस्तावही दिला की इराणला त्याच्या संपूर्ण अणुकार्यक्रमासाठी मोफत इंधन दिले जाईल, पण इराणने तो नाकारला आणि याला आपल्या प्रतिष्ठेच्या विरोधात असल्याचे सांगितले. कुशनर आणि विटकॉफ यांनी ट्रम्प यांना सांगितले की, करार शक्य आहे पण त्याला अनेक महिने लागतील आणि इराण वेळ काढत आहे. फेब्रुवारीच्या शेवटच्या दिवसांत अंतिम बैठक झाली. या वेळेपर्यंत सर्वांची मते स्पष्ट झाली होती. कोणताही नवीन युक्तिवाद नव्हता, फक्त निर्णय घेणे बाकी होते. बैठक सुमारे दीड तास चालली. या संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान हे स्पष्ट झाले की, ट्रम्प यांनी आधीच मन बनवले होते. ते फक्त योग्य वेळेची वाट पाहत होते. इथूनच अमेरिकेच्या इराणविरुद्ध युद्धात सामील होण्याचा अंतिम निर्णय जवळपास निश्चित झाला. त्या शेवटच्या बैठकीत संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ आणि जनरल डॅन केन यांनी हल्ल्याची संपूर्ण योजना समजावून सांगितली. त्यांनी सांगितले की हल्ला कसा होईल. तो कसा सुरू केला जाईल आणि कसा पुढे जाईल. यानंतर राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प म्हणाले की त्यांना टेबलावर बसलेल्या प्रत्येक व्यक्तीचे मत ऐकायचे आहे. उपराष्ट्रपती जेडी वेन्स- विरोध वेन्स यांनी स्पष्टपणे सांगितले की त्यांना ही संपूर्ण योजना चुकीची वाटते. पण त्याचबरोबर ते असेही म्हणाले की जर राष्ट्राध्यक्षांनी हा निर्णय घेतला, तर ते त्यांना साथ देतील. म्हणजे ते वैयक्तिकरित्या विरोधात होते, पण शेवटी राष्ट्राध्यक्षांच्या निर्णयासोबत उभे राहण्यास तयार होते. चीफ ऑफ स्टाफ सूझी वाईल्स- समर्थन सूझी वाईल्स म्हणाल्या की, जर ट्रम्प यांना वाटत असेल की हे अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी आवश्यक आहे, तर त्यांनी पुढे जायला हवे. सीआयए प्रमुख रॅटक्लिफ- मत दिले नाही रॅटक्लिफने हल्ला करावा की नाही हे सांगितले नाही, परंतु त्यांनी नवीन गुप्त माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, इराणचे सर्वोच्च नेतृत्व तेहरानमधील अयातुल्लाच्या परिसरात एकत्र येणार आहे, जी हल्ला करण्यासाठी एक मोठी संधी असू शकते. त्यांनी असेही म्हटले की, जर सत्ता बदलाचा अर्थ फक्त सर्वोच्च नेत्याला संपवणे असेल, तर ते शक्य होऊ शकते. कायदेशीर सल्लागार डेव्हिड वॉरिंग्टन- समर्थन यानंतर व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार डेव्हिड वॉरिंग्टन यांचा सल्ला घेण्यात आला. त्यांनी सांगितले की, जी योजना आखली आहे, ती कायदेशीरदृष्ट्या योग्य आहे आणि अमेरिका हे करू शकते. त्यांनी ट्रम्प यांना सांगितले की, जर इस्रायल हा हल्ला करणार असेल, तर अमेरिकेनेही साथ दिली पाहिजे. कम्युनिकेशन डायरेक्टर स्टीव्हन चेउंग- विरोध व्हाईट हाऊसचे कम्युनिकेशन डायरेक्टर स्टीव्हन चेउंग यांनी या निर्णयाच्या राजकीय आणि सार्वजनिक परिणामांवर चर्चा केली. त्यांनी सांगितले की, ट्रम्प निवडणुकीत हे सांगून आले होते की ते नवीन युद्ध करणार नाहीत. लोकांनी परदेशात युद्धासाठी मतदान केले नव्हते. त्यांनी हा प्रश्नही उपस्थित केला की, जर आता हल्ला केला गेला तर गेल्या आठ महिन्यांत जे म्हटले गेले की इराणचे अणुबॉम्बचे तळ पूर्णपणे नष्ट झाले आहेत, त्याचे काय उत्तर दिले जाईल. जरी त्यांनी थेट हो किंवा नाही असे म्हटले नाही, पण हे नक्कीच म्हटले की ट्रम्प जो काही निर्णय घेतील, तोच योग्य मानला जाईल. प्रेस सेक्रेटरी कॅरोलिन लेविट- समर्थन प्रेस सेक्रेटरी कॅरोलिन लेविट यांनी सांगितले की, हा पूर्णपणे राष्ट्रपतींचा निर्णय आहे आणि मीडिया टीम हे सांभाळून घेईल. संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ- समर्थन संरक्षण मंत्री हेगसेथ यांनी स्पष्टपणे युद्धाच्या बाजूने मत मांडले. त्यांनी सांगितले की, इराणशी कधीतरी सामना करावाच लागणार आहे, तर आताच करणे चांगले आहे. त्यांनी हे देखील सांगितले की, किती वेळात आणि किती ताकदीने हे अभियान चालवले जाऊ शकते. जॉइंट चीफ्सचे अध्यक्ष जनरल डॅन केन- मत दिले नाही जनरल डॅन केन यांनी धोक्यांबद्दल सांगितले आणि म्हणाले की, या युद्धामुळे अमेरिकेच्या शस्त्रास्त्रांचा साठा वेगाने कमी होईल. त्यांनी आपले कोणतेही वैयक्तिक मत दिले नाही. त्यांचे म्हणणे होते की, जर राष्ट्रपतींनी आदेश दिला, तर सैन्य ते पूर्ण करेल. त्यांनी हे देखील समजावून सांगितले की, हल्ला कसा पुढे जाईल आणि अमेरिका इराणची लष्करी ताकद किती कमकुवत करू शकतो. परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो- संमिश्र प्रतिक्रिया परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांनी सर्वात स्पष्ट आणि संतुलित मत दिले. ते म्हणाले की, जर सरकार बदलणे किंवा आतून बंड घडवून आणणे हे उद्दिष्ट असेल, तर ते करू नये. पण जर इराणचा क्षेपणास्त्र कार्यक्रम संपवणे हे उद्दिष्ट असेल, तर ते शक्य आहे आणि ते केले जाऊ शकते. सर्वांनी ट्रम्पना त्यांच्या निर्णयावर सोडले बैठकीत उपस्थित असलेले जवळजवळ सर्वजण शेवटी ट्रम्पना त्यांच्या निर्णयावर सोडून गेले होते. सर्वांना माहीत होते की, ट्रम्प यांनी यापूर्वीही मोठे धोके पत्करून निर्णय घेतले आहेत आणि ते अनेकदा यशस्वीही झाले आहेत. त्यामुळे यावेळीही कोणी त्यांच्या मार्गात आले नाही. शेवटी ट्रम्प म्हणाले, “मला वाटते की आपण हे केले पाहिजे. इराणकडे अणुबॉम्ब नसावेत आणि तो इस्रायल किंवा प्रदेशातील इतर देशांवर क्षेपणास्त्रांनी हल्ला करू नये हे महत्त्वाचे आहे.” दुसऱ्या दिवशी ट्रम्प एअरफोर्स वनमध्ये होते. ठरलेल्या वेळेच्या अवघ्या 22 मिनिटांपूर्वी त्यांनी अंतिम आदेश दिला. त्यांचा संदेश होता, “ऑपरेशन एपिक फ्युरी मंजूर आहे. ते थांबवले जाणार नाही. शुभेच्छा.” येथूनच इराणविरुद्ध लष्करी मोहीम सुरू करण्याचा औपचारिक निर्णय घेण्यात आला.
Source link
