इराणमध्ये खामेनेई यांच्यासह 40 हून अधिक अधिकाऱ्यांच्या मृत्यूनंतर अमेरिकेला हे युद्ध मोठे यश वाटत होते. पण 17 दिवसांनंतर परिस्थिती बदलली आहे. युद्धाचा कोणताही स्पष्ट शेवट दिसत नाहीये. प्रत्युत्तरादाखल इराणने होर्मुज सामुद्रधुनीमार्गे तेलपुरवठा थांबवला, ज्यामुळे जगाच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा धक्का बसला आहे. ट्रम्प आता आपल्या सहयोगी नाटो देशांना होर्मुजमध्ये मार्ग मोकळा करण्याची विनंती करत आहेत. मात्र, या देशांनी स्पष्ट केले आहे की, ते होर्मुज सामुद्रधुनीमध्ये आपली युद्धनौका पाठवणार नाहीत. हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इशारा दिला होता की, जर नाटो देशांनी हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग पुन्हा सुरू करण्यास मदत केली नाही, तर नाटोचे भविष्य धोक्यात येऊ शकते. जर्मनीने म्हटले- हे युरोपचे युद्ध नाही द गार्डियनच्या वृत्तानुसार, जर्मनीने स्पष्टपणे सांगितले आहे की तो कोणत्याही लष्करी कारवाईत भाग घेणार नाही. जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज म्हणाले की, या प्रकरणी कधीही कोणताही निर्णय झाला नाही, त्यामुळे जर्मनीच्या लष्करी योगदानाचा प्रश्नच उद्भवत नाही. ते असेही म्हणाले की, इराणचे सध्याचे सरकार संपले पाहिजे, परंतु बॉम्बफेक करून त्याला झुकवणे हा योग्य मार्ग नाही. जर्मनीचे संरक्षण मंत्री बोरिस पिस्टोरियस यांनीही अमेरिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. ते म्हणाले की, हे युरोपचे युद्ध नाही आणि जेव्हा अमेरिकेची नौसेना स्वतःच इतकी शक्तिशाली आहे, तेव्हा काही युरोपीय जहाजे काय करणार. ब्रिटनने म्हटले- आम्ही या युद्धात अडकणार नाही ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टार्मर म्हणाले की, त्यांचा देश या मोठ्या युद्धात अडकणार नाही. त्यांनी मान्य केले की, तेल बाजार स्थिर ठेवण्यासाठी होर्मुज सामुद्रधुनी पुन्हा उघडणे आवश्यक आहे, परंतु हे सोपे काम नाही. त्यांनी असेही सांगितले की, कोणतेही पाऊल जास्तीत जास्त देशांच्या सहमतीनेच उचलले जाईल. युरोपीय देशांनी लष्करी कारवाईऐवजी मुत्सद्देगिरीवर भर दिला आहे. होर्मुज सामुद्रधुनी खूप महत्त्वाची आहे, कारण येथून जगातील सुमारे 20% तेल आणि वायूचा पुरवठा होतो, जो सध्या इराणमुळे बाधित होत आहे. इटलीने म्हटले- युद्ध नाही, चर्चेतूनच मार्ग निघेल इटलीचे परराष्ट्र मंत्री अँटोनियो ताजानी म्हणाले की, या संकटावर चर्चेतूनच तोडगा काढला पाहिजे आणि त्यांचा देश कोणत्याही नौदल मोहिमेचा विस्तार करण्याच्या बाजूने नाही. ते असेही म्हणाले की युरोपियन युनियनची सध्याची मोहिमा केवळ समुद्री चाचेगिरी रोखण्यासाठी आणि संरक्षणासाठी आहेत, त्यांना युद्धात बदलता येणार नाही. ऑस्ट्रेलिया, फ्रान्स आणि जपाननेही स्पष्ट केले आहे की ते आपली युद्धनौका पाठवणार नाहीत. युरोपियन युनियननेही ट्रम्पचे आवाहन फेटाळले दुसरीकडे, ट्रम्प आपल्या मित्र राष्ट्रांवर सतत दबाव टाकत आहेत. त्यांनी म्हटले की ज्या देशांना या सागरी मार्गाचा फायदा होतो, त्यांनी त्याच्या सुरक्षेत सहभागी झाले पाहिजे. ट्रम्प यांनी विशेषतः ब्रिटनबद्दल नाराजी व्यक्त केली, तरीही त्यांना आशा आहे की तो यात सामील होईल. युरोपीय संघाच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनीही आपले रेड सी (लाल सागर) मिशन होर्मुजपर्यंत वाढवण्यास नकार दिला. युरोपीय संघाच्या परराष्ट्र धोरण प्रमुख काजा कॅलस यांनी सांगितले की, सध्या मिशनची व्याप्ती वाढवण्याची कोणतीही इच्छा दिसत नाही. युरोपीय देशांना अमेरिका आणि इस्रायलच्या युद्धाच्या उद्देशाबद्दलही स्पष्टता हवी आहे. एस्टोनियाच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी सांगितले की, ट्रम्प यांची रणनीती काय आहे आणि पुढील योजना काय असेल हे त्यांना समजून घ्यायचे आहे. इस्त्रायल म्हणाला- 3 आठवड्यांसाठी युद्धाची योजना तयार यादरम्यान, इस्रायलने इराणमधील तेहरान, शिराज आणि तबरीज यांसारख्या अनेक शहरांवर मोठ्या प्रमाणावर हल्ले केले आहेत. इस्रायलचा दावा आहे की त्यांनी इराणचे माजी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्याशी संबंधित एक विमानही नष्ट केले. इस्त्रायली लष्कराचे म्हणणे आहे की इराणसोबत पुढील 3 आठवडे लढण्यासाठी त्यांची योजना तयार आहे. लष्कराचे प्रवक्ते नदाव शोशानी यांनी सोमवारी सांगितले की, लष्कराने यापुढील काळासाठीही वेगवेगळ्या योजना तयार केल्या आहेत. इस्त्रायली लष्कराचे म्हणणे आहे की या मोहिमेचा उद्देश मर्यादित आहे. इराणच्या ज्या क्षमतांमुळे तो इस्त्रायलसाठी धोका निर्माण करू शकतो, त्या कमकुवत करणे त्यांना अपेक्षित आहे. या अंतर्गत इराणच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र रचना, अणु ठिकाणे आणि सुरक्षा यंत्रणेला लक्ष्य केले जात आहे. इस्त्रायली लष्कराचे म्हणणे आहे की इराणमध्ये अजूनही हजारो अशी ठिकाणे आहेत ज्यांना लक्ष्य केले जाऊ शकते. मात्र, गेल्या आठवड्यात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले होते की, इराणमध्ये आता “लक्ष्य करण्यासाठी जवळजवळ काहीही शिल्लक नाही.” इराण म्हणाला- अमेरिकन सैन्य आले तर परिणाम भोगावे लागतील इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची म्हणाले की, त्यांचा देश युद्ध इच्छित नाही, परंतु जर युद्ध संपले तर ते अशा प्रकारे संपले पाहिजे की शत्रू पुन्हा हल्ला करण्याची हिंमत करणार नाही. इराणच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने अमेरिकेला इशारा देत म्हटले की, जर अमेरिकन सैन्य जमिनीवर उतरले, तर त्यांना व्हिएतनामसारखे परिणाम भोगावे लागतील. अमेरिकेने सांगितले की या युद्धात त्याचे सुमारे 200 सैनिक जखमी झाले आहेत, त्यापैकी बहुतेक ड्युटीवर परतले आहेत, तर 13 सैनिकांचा मृत्यू झाला आहे. एका अहवालानुसार, इराणमध्ये आतापर्यंत 1,800 हून अधिक लोक मारले गेले आहेत, ज्यात मोठ्या संख्येने सामान्य नागरिक आहेत. लेबनॉनमध्ये जमिनीवरील हल्ले करत आहे इस्रायल इस्रायलने लेबनॉनच्या दक्षिण भागात जमिनीवरील कारवाईही वाढवली आहे, जिथे हिजबुल्लाहविरुद्ध मोहीम सुरू आहे. या संघर्षात लेबनॉनमध्ये आतापर्यंत 850 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यात 100 हून अधिक मुलांचा समावेश आहे. जर्मनीने इस्रायलला इशारा दिला आहे की लेबनॉनमध्ये जमिनीवरील हल्ला करणे चूक ठरेल आणि यामुळे तेथील मानवी परिस्थिती आणखी बिघडेल.
Source link
