उत्तर प्रदेशचे उच्च शिक्षण मंत्री योगेंद्र उपाध्याय त्यांच्या लोकप्रिय इंग्रजी कवितांवरील विधानामुळे चर्चेत आहेत. त्यांनी ५ मे रोजी कानपूरमधील एका समारंभात सांगितले की, मुलांची इंग्रजी कविता ‘जॉनी-जॉनी यस पापा’ भारतीय मूल्ये आणि संस्कार शिकवत नाही, तर खोटे बोलायला शिकवते. इंग्रजी कविता मुलांना खोटे बोलायला शिकवतात कानपूरमध्ये आयोजित शिक्षामित्र (पॅरा टीचर्स आणि कॉन्ट्रॅक्चुअल एज्युकेटर्स) सन्मान समारंभात योगेंद्र उपाध्याय यांनी शिक्षण आणि संस्कारांवर आपले मत मांडले होते. यावेळी त्यांनी प्रसिद्ध इंग्रजी कवितांवर टीका करत म्हटले की, या कविता मुलांना संस्कारांऐवजी खोटे बोलायला शिकवतात, तर हिंदीतील बाल कविता मुलांना जीवनमूल्ये आणि संस्कार शिकवतात जे त्यांच्या जगण्यासाठी आवश्यक आहेत. ते म्हणाले, ‘जॉनी जॉनी यस पापा, ईटिंग शुगर? नो पापा, टेलिंग अ लाय, नो पापा, ओपन युअर माउथ, हा हा हा, ही कविता खोटे बोलण्याचे संस्कार देते.’ मंत्र्यांनी सांगितले की, आजच्या पिढीला ज्या मूल्यांची गरज आहे, ती अशा पाश्चात्त्य कवितांमधून मिळत नाहीत. हिंदी कविता जीवनमूल्ये शिकवतात योगेंद्र उपाध्याय यांनी एका दुसऱ्या कवितेचे उदाहरण देऊन सांगितले की, भारतीय मूल्यांमध्ये ‘स्वान्त: सुखाय’ म्हणजे स्वतःच्या सुखासाठी जागा नाही, तर ते ‘बहुजन हिताय’ बद्दल बोलतात. त्यांनी सांगितले की, ‘रेन रेन गो अवे, माय जॉनी वॉन्ट्स टू प्ले’ यांसारख्या कवितांमध्ये स्वतःच्या सुखासाठी सर्वांच्या गरजांकडे दुर्लक्ष करणे हिंदी कविता शिकवत नाहीत. योगेंद्र उपाध्याय यांनी हे देखील सांगितले की, जुन्या हिंदी कविता, ज्या वाचत वाचत मागील पिढ्या मोठ्या झाल्या, त्यांच्यात जीवनाची सखोल मूल्ये दडलेली होती. शिक्षकांना आवाहन केले- ‘स्वतःला फक्त शिक्षक नाही, तर गुरु समजा’ त्यांच्या भाषणात त्यांनी पाश्चात्त्य आणि भारतीय संस्कारांमधील फरकावरही भर दिला. ते म्हणाले की, भारताची जुनी ‘गुरु-शिष्य परंपरा’ केवळ अभ्यासापुरती मर्यादित नव्हती, तर त्यात जीवनमूल्ये आणि संस्कारांचे शिक्षणही समाविष्ट होते. त्यांचे म्हणणे होते की, शिक्षक मुलांमध्ये चांगले संस्कार तेव्हाच रुजवू शकतील, जेव्हा ते स्वतः गुरुची भूमिका समजून घेतील आणि केवळ पुस्तकांपुरते मर्यादित न राहता दैनंदिन जीवनातील छोट्या-छोट्या गोष्टींमधूनही मुलांना योग्य मार्ग दाखवतील. शिक्षामित्रांचे मानधन 10 वरून 18 हजार रुपये केले कार्यक्रमादरम्यान त्यांनी 12 शिक्षामित्रांना मानधन वाढीचे प्रातिनिधिक धनादेशही दिले. त्यांनी सांगितले की, सरकारने शिक्षामित्रांचे मानधन 10 हजार रुपयांवरून 18 हजार रुपये केले आहे. मंत्र्यांच्या मते, यामुळे विशेषतः ग्रामीण आणि दुर्गम भागांत काम करणाऱ्या शिक्षामित्रांच्या जीवनमानात सुधारणा होईल. त्याचबरोबर त्यांनी पुनरुच्चार केला की, शिक्षण केवळ अभ्यासक्रमापुरते मर्यादित ठेवता येणार नाही, त्यात संस्कार आणि मूल्यांचाही समावेश असावा.
Source link
