इस्रायलमध्ये दोन माजी पंतप्रधान नफ्ताली बेनेट आणि येर लॅपिड यांनी सध्याचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्या विरोधात एकत्र निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. दीर्घकाळापासून सत्तेत असलेल्या नेतन्याहू यांना हटवणे हा त्यांचा उद्देश आहे. यापूर्वीही 2021 मध्ये दोघे एकत्र आले होते आणि त्यांनी वेगवेगळ्या विचारसरणीच्या पक्षांना एकत्र आणून 12 वर्षांपासून सुरू असलेली नेतन्याहू यांची सत्ता उलथवून टाकली होती. आता दोन्ही नेत्यांनी पुन्हा एकत्र येण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यांनी ठरवले आहे की, आपापल्या पक्षांना एकत्र करून एक नवीन पक्ष स्थापन केला जाईल, ज्याचे नेतृत्व बेनेट करतील. इस्रायलमध्ये ऑक्टोबर 2027 मध्ये निवडणुका होणार आहेत, परंतु असे मानले जात आहे की नेतन्याहू याच वर्षी संसद विसर्जित करून निवडणुका घेऊ शकतात. 2022 मध्ये तुटली होती युती 2021 मध्ये झालेल्या करारानुसार आधी बेनेट पंतप्रधान झाले आणि नंतर लॅपिडला ही जबाबदारी सांभाळायची होती. मात्र, हे सरकार खूप कमी बहुमतावर टिकले होते. यात उजवे, डावे, मध्यमार्गी आणि एका अरब पक्षाचा समावेश होता. वेगवेगळ्या विचारसरणीच्या या पक्षांमध्ये सुरक्षा, पॅलेस्टाईन आणि वस्त्यांसारख्या मुद्द्यांवर सर्वांचे विचार वेगळे होते, त्यामुळे वारंवार संघर्ष होत राहिला. शेवटी परिस्थिती अशी निर्माण झाली की सरकार चालवणे कठीण झाले. तेव्हा बेनेट आणि लॅपिड यांनी संसद विसर्जित करण्याचा निर्णय घेतला आणि नवीन निवडणुका घेण्यात आल्या. यात नेतन्याहूंचा विजय झाला आणि ते पुन्हा सत्तेत परतले. तेव्हापासून लॅपिड हे विरोधी पक्षनेते आहेत, तर बेनेट काही काळासाठी राजकारणापासून दूर झाले होते. त्यांच्या यमीना पक्षानेही निवडणूक लढवली नव्हती. लॅपिड यांच्या पक्षाचे म्हणणे आहे की, या पावलाचा उद्देश विरोधकांना एकत्र आणणे, आपापसातील मतभेद संपवणे आणि आगामी महत्त्वाच्या निवडणुका जिंकण्यावर पूर्ण लक्ष केंद्रित करणे हा आहे. बेनेट-लॅपिड यांची विचारसरणी भिन्न बेनेट यांची प्रतिमा कट्टरपंथी ज्यू राष्ट्रवादी नेत्याची राहिली आहे. ते दीर्घकाळापासून उजव्या विचारसरणीच्या राजकारणाशी संबंधित आहेत आणि पॅलेस्टाईन मुद्द्यावर त्यांची भूमिका खूप कठोर मानली जाते. ते वेस्ट बँकमधील ज्यू वस्त्यांचे समर्थक राहिले आहेत आणि पॅलेस्टिनी राज्य स्थापन करण्याच्या कल्पनेच्या विरोधातही राहिले आहेत. त्यांचे मत आहे की इस्रायलची सुरक्षा सर्वात महत्त्वाची आहे आणि या बाबतीत कोणतीही सवलत दिली जाऊ नये. याउलट, लॅपिडला एक धर्मनिरपेक्ष आणि उदारमतवादी विचारसरणीचा नेता मानले जाते. त्यांचे राजकारण अधिक व्यावहारिक आणि संतुलित मानले जाते. ते शहरी मध्यमवर्ग, व्यावसायिक लोक आणि उदारमतवादी विचारसरणीच्या मतदारांमध्ये खूप लोकप्रिय आहेत. लॅपिड आणि बेनेट दोघांसाठीही ही युती आवश्यक लॅपिडसाठी ही युती खूप महत्त्वाची मानली जात आहे. त्यांचा पक्ष, येश अतीद, सध्या विरोधी पक्षांमधील सर्वात मोठा पक्ष आहे आणि संसदेत त्यांच्या 24 जागा आहेत, परंतु, अलीकडील सर्वेक्षणानुसार, पुढील वेळी त्यांच्या जागा फक्त 5 पर्यंत कमी होऊ शकतात. अशा परिस्थितीत, बेनेट यांच्यासोबत आल्याने त्यांची स्थिती मजबूत होऊ शकते. दुसरीकडे, बेनेट यांच्यासाठीही ही युती आवश्यक होती. तज्ञांचे मत आहे की, माजी चीफ ऑफ स्टाफ गादी आयझनकोट यांच्या आगमनामुळे संपूर्ण समीकरण बदलले आहे. आयझनकोट यांची मजबूत प्रतिमा आणि लोकप्रियतेमुळे ते बेनेट यांच्या मतपेटीत शिरकाव करत होते. तज्ञांनुसार, सुरक्षा आणि लष्करी मुद्द्यांना महत्त्वाचे मानणारे मतदार आता आयझनकोट यांच्याकडे वळत आहेत. अशा परिस्थितीत, बेनेट यांच्याकडे केंद्रातील राजकारण सोडून लॅपिड यांच्यासोबत येण्याशिवाय दुसरा पर्याय उरला नव्हता. या युतीमुळे बेनेट यांना आर्थिक फायदाही होईल. इस्त्राईलमध्ये पक्षांना मिळणारा सरकारी निधी त्यांच्या संसदेतील जागांच्या आधारावर निश्चित केला जातो. बेनेट यांच्या पक्षाला जिथे सुमारे 11 दशलक्ष शेकेल मिळतात, तिथे लॅपिड यांच्या पक्षाला 27 दशलक्ष शेकेल मिळतात, कारण त्यांच्याकडे जास्त जागा आहेत. ही युती नेतन्याहूंना हरवू शकेल का? इस्त्रायलच्या संसदेत एकूण १२० जागा आहेत. काही सर्वेक्षणांनुसार, जर बेनेट, लॅपिड आणि आयझनकोट या तिघांनी एकत्र निवडणूक लढवली, तर त्यांना सुमारे ३८ जागा मिळू शकतात आणि ते सर्वात मोठा पक्ष बनू शकतात. परंतु यामुळे दोन्ही गटांच्या एकूण ताकदीत फार मोठा बदल होणार नाही. तज्ञांचे मत आहे की या युतीचा सर्वात मोठा परिणाम मानसिक असू शकतो. जर लोकांना वाटले की विरोधक एकजूट आणि मजबूत आहेत, तर अधिक मतदार मतदान करण्यासाठी बाहेर येऊ शकतात. टाइम्स ऑफ इस्त्रायलनुसार, या सर्वांमध्ये गादी आयझनकोट हे अजूनही सर्वात मोठे घटक आहेत. जर ते या युतीत सामील झाले, तर विरोधक अधिक मजबूत होऊ शकतात. परंतु जर त्यांनी स्वतंत्रपणे निवडणूक लढवली, तर ते उजव्या विचारसरणीच्या मतदारांना अधिक आकर्षित करू शकतात, ज्यांना लॅपिडसोबत जायचे नाही.
Source link
