दिल्लीत सुरू असलेल्या रायसीना डायलॉग 2026 मध्ये शुक्रवारी इराणचे उप-परराष्ट्रमंत्री सईद खतीबजादेह देखील सहभागी झाले. ते म्हणाले – तेहरानकडे अमेरिकन-इस्त्रायली हल्ल्याविरुद्ध देशाचे रक्षण करण्यासाठी शौर्याने लढण्याशिवाय दुसरा कोणताही पर्याय नाही, त्यांनी शपथ घेतली आहे की देश शेवटच्या गोळीपर्यंत आणि शेवटच्या सैनिकापर्यंत विरोध करेल. ते म्हणाले – अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प इराणमध्ये नेतृत्व बदलण्याची चर्चा करतात, तर ते स्वतःच्या देशात न्यूयॉर्कच्या महापौरांनाही नियुक्त करू शकत नाहीत. हा एक प्रकारचा वसाहतवादी दृष्टिकोन आहे. ते आपल्या देशात लोकशाहीची चर्चा करतात, पण इराणच्या लोकशाही सरकारला पाडू इच्छितात. एएनआयशी चर्चा करताना खतीबजादेह म्हणाले – इराण सध्या पूर्णपणे युद्धाच्या परिस्थितीतून जात आहे. जेव्हा आपण बोलत आहोत, तेव्हा माझ्या सहकारी नागरिकांवर अमेरिका-इस्त्रायलचा सतत हल्ला होत आहे. मला वाटते की सध्या इराणसाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट ही आहे की त्याने हल्लेखोरांविरुद्ध पूर्णपणे विरोध करावा. कुर्द इराणच्या ओळखीचा महत्त्वाचा भाग अमेरिकेच्या संभाव्य जमिनीवरील हल्ल्याच्या प्रश्नावर त्यांनी सांगितले की, इराण कोणत्याही वसाहतवादी मोहिमेला रोखण्यासाठी तयार आहे. आपल्या देशाची राजकीय व्यवस्था बदलण्याच्या कोणत्याही प्रयत्नाला विरोध करेल. ते म्हणाले की, इराणमधील कुर्द समुदायाला फुटीरतावादाशी जोडून पाहू नये. इराणचे कुर्द देशाच्या ओळखीचा महत्त्वाचा भाग आहेत, तर काही फुटीरतावादी गटांना बाह्य संस्थांचा पाठिंबा मिळाला आहे. रायसीना डायलॉग 2026 च्या सत्रात खतीबजादेह यांच्याशी प्रश्नोत्तरे प्रश्न: अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण यांच्यातील सध्याच्या संघर्षाकडे तुम्ही कसे पाहता?
उत्तर: ही इराणच्या अस्तित्वाची लढाई आहे. काही शक्ती इराणला संपवू इच्छितात. आम्ही हल्लेखोरांना मागे ढकलण्यासाठी आमच्या देशाच्या संरक्षणाची लढाई लढत आहोत. प्रश्न: हा संघर्ष इतर देशांमध्ये पसरण्याचा धोका आहे का?
उत्तर: हा संघर्ष इतर प्रदेशांमध्ये पसरू नये यासाठी आम्ही प्रयत्न करत आहोत. मोसाद आणि इस्त्रायल काही ठिकाणी फॉल्स-फ्लॅग ऑपरेशन करण्याचा प्रयत्न करत असल्याच्या बातम्याही आल्या आहेत, जसे की तेल रिफायनरी किंवा सायप्रसला लक्ष्य करणे. ब्रिटनच्या पंतप्रधानांनीही सांगितले आहे की या घटनांची सुरुवात इराणमधून झालेली नाही. प्रश्न: काही अहवालांमध्ये असे म्हटले आहे की आखाती देशांमध्येही अशा प्रकारच्या हालचाली पकडल्या गेल्या आहेत. यावर तुमचे काय म्हणणे आहे?
उत्तर: अहवालानुसार, सौदी अरेबिया आणि कतारमध्ये मोसादच्या काही गटांना फॉल्स-फ्लॅग ऑपरेशन करण्याचा प्रयत्न करताना पकडण्यात आले. आमचा असा कोणताही हेतू नाही आणि हा संघर्ष इतर देशांमध्ये पसरावा असे आम्हाला वाटत नाही. प्रश्न: तुम्ही म्हणता की ही ‘अस्तित्वाची लढाई’ आहे. याचा अर्थ काय?
उत्तर: ही केवळ इराणची लढाई नाही. जेव्हा एखाद्या देशाच्या सर्वोच्च नेत्याला लक्ष्य केले जाते, तेव्हा हे खूप धोकादायक उदाहरण आहे. जर हे नवीन सामान्य बनले, तर जगासाठी गंभीर धोका निर्माण होईल. प्रश्न: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या इराणमधील नेतृत्व बदलाच्या वक्तव्यावर तुमचे काय म्हणणे आहे?
उत्तर: ट्रम्प इराणमध्ये नेतृत्व बदलण्याची गोष्ट करतात, पण ते स्वतःच्या देशात न्यूयॉर्कच्या महापौरांनाही नियुक्त करू शकत नाहीत. हा एक प्रकारचा वसाहतवादी दृष्टिकोन आहे. ते स्वतःच्या देशात लोकशाहीबद्दल बोलतात, पण इराणच्या लोकशाही सरकारला पाडू इच्छितात. प्रश्न: हे युद्ध थांबवण्याचा काही मार्ग आहे का?
उत्तर: हे ज्या पक्षाने आक्रमण सुरू केले आहे, त्यावर अवलंबून आहे. जर त्यांनी आज हल्ला थांबवला, तर आम्ही फक्त स्वतःचे संरक्षण करत आहोत, आम्ही आक्रमण करत नाही आहोत. कोणत्याही देशासाठी मुत्सद्देगिरी हाच सर्वोत्तम मार्ग आहे. मला शंका आहे की सध्याचे अमेरिकन प्रशासन मुत्सद्देगिरी आणि संवादाचे महत्त्व समजते की नाही. आंतरराष्ट्रीय कायद्याची तत्त्वेही धोक्यात खतीबजादेह यांनी या संघर्षाला बाह्य हल्ल्याविरुद्धची आवश्यक राष्ट्रीय लढाई म्हटले. ते म्हणाले की आंतरराष्ट्रीय कायद्याचा आदर केला पाहिजे आणि तो निवडकपणे लागू केला जाऊ नये. त्यांच्या मते, सध्या आंतरराष्ट्रीय कायद्याची तत्त्वेही धोक्यात आहेत. हिंद महासागरात जे जहाज बुडाले होते, त्याला भारताने बोलावले होते खतीबजादेह यांनी हिंद महासागरात बुडालेल्या इराणी जहाजाबद्दल सांगितले की, हे जहाज भारताच्या निमंत्रणावरून एका आंतरराष्ट्रीय सरावात भाग घेण्यासाठी आले होते. ते औपचारिक कार्यक्रमासाठी होते, त्यावर शस्त्रे नव्हती. या घटनेत अनेक तरुण इराणी खलाशांचा मृत्यू झाला. भारतासोबतच्या संबंधांवर त्यांनी सांगितले की, त्यांची भारताच्या परराष्ट्रमंत्र्यांशी थोडक्यात भेट झाली आहे. ते म्हणाले की, इराण आणि भारत यांच्यात जुने सांस्कृतिक संबंध आहेत आणि दोन्ही देश या नात्यांना खूप महत्त्व देतात.
Source link
