पहिल्यांदाच एक भारतीय विद्यापीठ ब्रिटन आणि जर्मनीतील विद्यार्थ्यांना त्यांच्याच कॅम्पसमध्ये आयुर्वेद शिकवणार आहे. सर्वपल्ली राधाकृष्णन राजस्थान आयुर्वेद विद्यापीठाने जोधपूर येथे हा उपक्रम सुरू केला आहे.

आयुर्वेद विद्यापीठाने असोसिएशन ऑफ आयुर्वेद अकॅडमी, कम्युनिटी इंटरेस्ट कंपनी (ब्रिटन) आणि इंडो-जर्मन यंग लीडर्स फोरम फॉर ए रिस्पॉन्सिबल फ्यूचर ईव्ही (जर्मनी) यांच्यासोबत सामंजस्य करार (एमआेयू) केला आहेत. या करारानुसार, जर्मन आणि ब्रिटिश विद्यार्थी साडेतीन वर्षे त्यांच्या देशातच त्यांच्या विद्यापीठांच्या कॅम्पसमधून ऑनलाइन शिक्षण घेतील. त्यानंतर ते पुढील दीड वर्ष जोधपूर येथे येऊन प्रशिक्षण घेतील. येथे बीएएमएस (बॅचलर ऑफ आयुर्वेदिक मेडिसिन अँड सर्जरी) हा अभ्यासक्रम चालवला जाईल. याशिवाय एनसीआयएसएम(नॅशनल कमिशन फॉर इंडियन सिस्टिम ऑफ मेडिसिन) च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आयुषचे काही विशेष अभ्यासक्रमदेखील निश्चित केले जात आहेत. हे अभ्यासक्रमही परदेशी विद्यापीठांमध्ये विद्यार्थ्यांना शिकवले जातील.

राजस्थान आयुर्वेद विद्यापीठाच्या वर्गांच्या वेळापत्रकावर कोणताही परिणाम होणार नाही अशा प्रकारे जोधपूरच्या सर्वपल्ली राधाकृष्णन राजस्थान आयुर्वेद विद्यापीठातील प्राध्यापकांसाठी परदेशी महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये शिकवण्यासाठी वेळापत्रक तयार केले जाईल. येथील प्राध्यापक आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांनाही ऑनलाइन माध्यमातून शिकवू शकतील.

अभ्यासक्रमास ब्रिटनचेही मिळाले परवानगीचे पत्र

यापूर्वी परदेशी विद्यार्थ्यांना आयुर्वेदाच्या शिक्षणासाठी भारतातील आयुर्वेद संस्थांमध्ये साडेपाच वर्षांसाठी यावे लागत होते. ते इथेच राहून संपूर्ण शिक्षण पूर्ण करत असत. पण आता त्यांना केवळ प्रशिक्षणासाठीच इथे यावे लागेल. परदेशात बीएएमएस (बॅचलर ऑफ आयुर्वेद अँड मेडिकल सायन्स) अभ्यासक्रम सुरू करण्यासाठी राज्य सरकार व आयुष मंत्रालय, भारत सरकार यांच्या परवानगीची प्रक्रिया सुरू आहे. ब्रिटन सरकारकडून अधिकृत पत्र मिळाले आहे. जर्मनीमध्येही ही प्रक्रिया सुरू आहे. आयुष मंत्रालयाकडून परवानगी मिळताच एक नवीन इतिहास घडेल.

आयुर्वेदाला तंत्रज्ञानाशी जोडण्यासाठी संशोधन

आयुर्वेद विद्यापीठाने केंद्रीय आयुर्वेदिक अनुसंधान परिषद (नवी दिल्ली), नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ नॅचरोपॅथी (पुणे) आणि केंद्रीय होमिओपॅथी परिषद (जयपूर) यांच्या सहकार्याने पीएचडी अभ्यासक्रम सुरू केला आहे. हा अभ्यासक्रम प्राचीन आयुर्वेदिक ज्ञानाला जीनोमिक्स व बायोटेक्नॉलॉजीसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाशी जोडून नवीन औषधे आणि उपचार पद्धती विकसित करण्यासाठी सुरू करण्यात आला आहे. यात संशोधन करणाऱ्या वैज्ञानिकांचे मुख्य लक्ष यावर असेल की, आयुर्वेदाच्या प्राचीन ज्ञानाचा वापर नवीन तंत्रज्ञानासोबत जोडून प्रभावी कसा करता येईल.

आयुर्वेद विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अनेक आयुष अभ्यासक्रम चालवणार आहे. यामुळे आयुष ज्ञानाचा प्रसार होईल. आम्ही संशोधन व नवनिर्मितीचीही देवाणघेवाण करू. – प्रो. पीके प्रजापती, कुलगुरू, आयुर्वेद विश्वविद्यालय, जोधपूर.