जलद जीवनशैली, रात्री उशिरापर्यंत मोबाईल-लॅपटॉपची स्क्रीन पाहणे आणि वाढत्या मानसिक तणावामुळे झोप ही आजच्या काळातील एक मोठी पण सर्वात दुर्लक्षित आरोग्य गरज बनली आहे. तथापि, भारतातील मोठी लोकसंख्या अनेक कारणांमुळे पुरेशी झोप घेऊ शकत नाही. ऑनलाइन सर्वेक्षण प्लॅटफॉर्म लोकल सर्कल्सच्या ताज्या सर्वेक्षणानुसार, 46% भारतीयांनी सांगितले की गेल्या 12 महिन्यांत त्यांना दररोज 6 तासांपेक्षा कमी अखंड झोप मिळाली. देशातील 72% लोकांची झोप रात्री वॉशरूमला जाण्यामुळे तुटते. तर 23% लोकांनी झोप तुटण्याचे कारण डास असल्याचे सांगितले. लवकर झोपणे-लवकर उठण्याचा ट्रेंड बदलला लवकर झोपणे आणि लवकर उठणे हे घोषवाक्य आता नर्सरीच्या पुस्तकांपुरते मर्यादित आहे. वर्ल्ड पॉप्युलेशन रिव्ह्यूनुसार, भारतात लोक सरासरी रात्री 12:26 नंतर झोपायला जातात. सकाळी लवकर उठल्यामुळे एकूण झोप कमी होते. जगात लोक सरासरी 7 तास झोपतात. भारतात हा आकडा साडेसहा तास आहे. महिला पुरुषांपेक्षा अर्धा तास कमी झोपू शकतात. 42% लोकांची झोप लवकर उठण्याच्या तणावामुळे तुटते 22% लोकांना मच्छरदाणीत शांत झोप येते स्लीप टुरिझम नवीन ट्रेंड एका जागतिक प्रवास अहवालानुसार, जगातील प्रत्येक पाचपैकी एक प्रवासी ‘हर्कल-डर्कलिंग’ म्हणजे संपूर्ण दिवस आरामात अंथरुणावर घालवण्याची संकल्पना पसंत करतो. जगभरातील हॉटेल्स ही प्रवृत्ती लक्षात घेऊन विशेष स्लीप-फोकस्ड अनुभव तयार करत आहेत. भारतातही वाढत आहे कल शांत पर्वतांवर, समुद्रकिनाऱ्यांवर आणि वेलनेस रिट्रीटमध्ये असे कार्यक्रम सुरू होत आहेत, ज्यांचा उद्देश शरीराचे जैविक घड्याळ संतुलित करून चांगली झोप मिळवून देणे हा आहे. यामध्ये सिक्स सेंसेस फोर्ट, राजस्थान, प्रकृती शक्ती केरळ आणि उत्तराखंडमधील वना यांसारख्या नावांचा समावेश आहे. सर्केडियन रिदममुळे झोप निश्चित होते नेताजी सुभाष मेडिकल कॉलेज जबलपूर येथील स्लीप एक्सपर्ट डॉ. शैलेश कुमार म्हणतात, आपल्या शरीरात 24 तासांचे एक नैसर्गिक चक्र असते, ज्याला सर्केडियन रिदम म्हणतात. हे निश्चित करते की, आपल्याला कधी झोप येईल आणि कधी आपण अधिक सतर्क राहू. याचा सर्वात कमकुवत काळ रात्री 2 ते सकाळी 5:59 दरम्यान असतो. या काळात शरीराची सतर्कता सर्वात कमी असते आणि झोपेची गरज सर्वाधिक जाणवते.
Source link
