लेखक: गौरव तिवारी2 तासांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
मान्सून लवकरच केरळमध्ये दाखल होणार आहे. सुमारे 20 दिवसांनंतर तो मध्य-उत्तर भारतातही पोहोचेल. जर मान्सूनपूर्वी घराची काळजी घेतली नाही, तर लहान भेगा, ओलसरपणा आणि गळती ही मोठी समस्या बनू शकते. म्हणून, घराच्या संरक्षणासाठी वेळेत वॉटरप्रूफिंग करणे आवश्यक आहे.
काही लोकांना वाटते की नवीन घरांना वॉटरप्रूफिंगची गरज नसते. परंतु तज्ञांच्या मते, यामुळे छत, भिंती आणि तळघर सुरक्षित राहतात. यासोबतच घराचे आयुष्यही वाढते.
म्हणून, ‘कामाची बातमी’ मध्ये आज आपण वॉटरप्रूफिंगबद्दल बोलणार आहोत. यासोबतच आपण हे देखील जाणून घेऊया की-
- घराला वॉटरप्रूफिंगची गरज आहे हे कसे ओळखावे?
- या दरम्यान कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी?
तज्ञ: दिनेश कुमार, सिव्हिल इंजिनिअर, लखनऊ
प्रश्न- मान्सूनपूर्वी घराचे वॉटरप्रूफिंग करणे का आवश्यक आहे?
उत्तर- पावसामुळे लहान भेगा आणि ओलावा मोठ्या गळतीमध्ये बदलू शकतात. वेळेवर केलेली वॉटरप्रूफिंग घराला दीर्घकाळ सुरक्षित ठेवते आणि दुरुस्तीचा खर्च कमी करते.
प्रश्न- वॉटरप्रूफिंग न केल्यास काय नुकसान होऊ शकते?
उत्तर- यामुळे घराचे नुकसान होते आणि त्याचे आयुष्य कमी होते. ग्राफिकमध्ये वॉटरप्रूफिंग न केल्यास होणारे संभाव्य नुकसान पहा-

प्रश्न- कोणत्या लक्षणांवरून घरात वॉटरप्रूफिंगची गरज आहे हे कळते?
उत्तर- काही चिन्हे सांगतात की घरात वॉटरप्रूफिंगची गरज आहे. ती ग्राफिकमध्ये पहा-

प्रश्न- नवीन घरांमध्येही वॉटरप्रूफिंग आवश्यक आहे का?
उत्तर- होय, याला ‘प्रिव्हेंटिव्ह वॉटरप्रूफिंग’ म्हणतात. यामुळे भविष्यातील समस्यांपासून बचाव होतो.
- नवीन घर बांधल्यानंतर काँक्रीट आणि प्लास्टरमध्ये हलक्या भेगा पडू शकतात, ज्यामुळे पाणी आत जाऊ शकते.
- वेळेवर वॉटरप्रूफिंग केल्याने छप्पर गळणे, ओलसरपणा आणि पेंट खराब होण्याचा धोका कमी होतो.
- यामुळे सळया आणि काँक्रीट सुरक्षित राहतात आणि घर मजबूत राहते.
- बांधकाम करताना वॉटरप्रूफिंग करणे नंतर दुरुस्ती करण्यापेक्षा स्वस्त आणि सोपे असते.

प्रश्न- वॉटरप्रूफिंग करण्याचा योग्य वेळ कोणता आहे?
उत्तर- यासाठी सर्वात योग्य वेळ मान्सूनपूर्वीची आहे.
- कोरड्या पृष्ठभागावर सामग्री अधिक चांगले काम करते. कोटिंग आणि रसायनांना पूर्णपणे वाळण्यासाठी वेळ मिळतो.
- गरम आणि कोरड्या हवामानात भेगा आणि गळती सहज दिसतात आणि त्यांची दुरुस्ती करता येते.
- आधीच केलेले काम पावसाळ्यात दुरुस्ती करण्यापेक्षा अधिक किफायतशीर असते.
प्रश्न- मान्सून सुरू होण्यापूर्वी किती दिवस आधी वॉटरप्रूफिंग करून घ्यावे?
उत्तर- मान्सून सुरू होण्यापूर्वी किमान 25-30 दिवस आधी वॉटरप्रूफिंग करून घ्यावे. यामुळे दुरुस्ती, कोटिंग आणि वाळण्यासाठी (क्युरिंग) पुरेसा वेळ मिळतो.
प्रश्न- वॉटरप्रूफिंगचे काम कोण करते? आपल्या शहरात योग्य कंत्राटदार कसा शोधाल?
उत्तर- वॉटरप्रूफिंगचे काम सहसा विशेषज्ञ वॉटरप्रूफिंग कंत्राटदार, सिव्हिल दुरुस्ती कंपन्या किंवा इमारत देखभाल सेवा प्रदाते करतात. हे लोक छत, बाथरूम, भिंत, तळघर आणि पाण्याची टाकी यांसारख्या ठिकाणी गळती थांबवण्यासाठी वेगवेगळी तंत्रे आणि रसायने वापरतात.
वॉटरप्रूफिंग कंत्राटदार शोधत असाल, तर या गोष्टी लक्षात ठेवा-
- प्रथम त्यांची जुनी साइट्स किंवा कामाचे फोटो पहा.
- कॉन्ट्रॅक्टरकडून लेखी वॉरंटी नक्की घ्या.
- कोणते मटेरियल वापरले जाईल, हे स्पष्टपणे विचारा.
- फक्त स्वस्त कोटेशन पाहून निर्णय घेऊ नका.
- गुगल रिव्ह्यूज आणि स्थानिक संदर्भ नक्की तपासा.
- असा कॉन्ट्रॅक्टर निवडा, जो आधी साइट तपासणी करेल आणि नंतर उपाय सांगेल.
- काम सुरू होण्यापूर्वी क्षेत्र, थर आणि टाइमलाइन लेखी स्वरूपात निश्चित करा.
प्रश्न- वॉटरप्रूफिंग किती प्रकारची असते? कोणती पद्धत सर्वात टिकाऊ मानली जाते?
उत्तर- घरात गरजेनुसार अनेक प्रकारच्या वॉटरप्रूफिंग तंत्रांचा वापर केला जातो. प्रत्येक तंत्राचा वापर वेगवेगळ्या ठिकाणी आणि समस्येनुसार होतो. ग्राफिकमध्ये बघा, तुमच्या घरासाठी कोणती वॉटरप्रूफिंग तंत्र योग्य आहे-

प्रश्न- छताच्या वॉटरप्रूफिंगला किती खर्च येतो? खर्च कसा काढायचा?
उत्तर- खर्च साधारणपणे प्रति चौरस फूट ठरवला जातो.
- तंत्रज्ञान, साहित्य आणि गळतीची स्थिती यावर खर्च अवलंबून असतो.
- साधे कोटिंग स्वस्त असते, तर PU (पॉलीयुरेथेन) आणि मेम्ब्रेन सिस्टीम महाग असतात.
- भेगा दुरुस्ती आणि मजुरीचे शुल्क वेगळे लागू शकते.
- म्हणून, प्रथम जागेची मोजणी आणि कंत्राटदारासोबत तपासणी करणे आवश्यक आहे.
प्रश्न- छत आणि भिंतींसाठी वेगवेगळ्या वॉटरप्रूफिंग तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो का?
उत्तर- होय, दोघांसाठी वेगवेगळे तंत्रज्ञान वापरले जाते.
- छतावर पाणी जास्त साचते, त्यामुळे मजबूत मेम्ब्रेन किंवा PU कोटिंग वापरले जाते.
- बाह्य भिंतींसाठी अँटी-सीपेज आणि UV-रेझिस्टंट कोटिंग प्रभावी ठरते.
- बाथरूम आणि बेसमेंटसाठी वेगळ्या प्रणाली निवडल्या जातात.
प्रश्न- एकदा वॉटरप्रूफिंग केल्यानंतर ते किती वर्षे टिकते?
उत्तर- वॉटरप्रूफिंगचे आयुष्य तंत्र आणि काळजीवर अवलंबून असते.
- सामान्य सिमेंट-आधारित प्रणाली 5-7 वर्षे टिकू शकते.
- PU आणि मेम्ब्रेन प्रणाली 10-15 वर्षांपर्यंत टिकू शकते.
- खराब ड्रेनेज, भेगा आणि तीव्र सूर्यप्रकाश यामुळे त्याचे आयुष्य कमी होऊ शकते.
- म्हणून, वेळोवेळी तपासणी करणे आवश्यक आहे.
प्रश्न- वॉटरप्रूफिंग करताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात?
उत्तर- वॉटरप्रूफिंग करताना ग्राफिक्समध्ये दिलेल्या काही गोष्टी नक्की लक्षात ठेवा-

वॉटरप्रूफिंगशी संबंधित महत्त्वाचे प्रश्न-उत्तरे
प्रश्न- जुन्या छतावर पुन्हा वॉटरप्रूफिंग करता येते का?
उत्तर- होय, जुन्या छतावर पुन्हा वॉटरप्रूफिंग करता येते.
- प्रथम जुन्या लेयरची, भेगांची आणि गळतीची तपासणी करणे आवश्यक आहे.
- गरज पडल्यास पृष्ठभागाची दुरुस्ती केली जाते.
- त्यानंतर नवीन कोटिंग किंवा मेम्ब्रेन लावले जाते.
- योग्य दुरुस्तीमुळे छताचे आयुष्य वाढू शकते.
प्रश्न- वॉटरप्रूफिंग केल्यानंतरही नियमित देखभाल आवश्यक असते का?
उत्तर- होय, नियमित देखभाल आवश्यक आहे. यासाठी-
- छतावर पाणी साचू देऊ नका.
- भेगा आणि ड्रेनेज वेळोवेळी तपासा.
- गटर आणि पाईप स्वच्छ ठेवा.
- लहान बिघाड त्वरित दुरुस्त करून घ्या.
- नियमित तपासणीमुळे वॉटरप्रूफिंग जास्त काळ टिकते.
प्रश्न- वॉटरप्रूफिंगवर कंपनी वॉरंटी किंवा गॅरंटी देते का?
उत्तर- होय, अनेक कंपन्या आणि कंत्राटदार वॉरंटी देतात.
- वारंटीचा कालावधी तंत्रज्ञान आणि सामग्रीवर अवलंबून असतो.
- सामान्यतः 5-10 वर्षांपर्यंतची वारंटी मिळू शकते.
- अटी आधी लेखी स्वरूपात नक्की घ्या.
- वारंटीमध्ये दुरुस्ती, गळती आणि सेवा कव्हरेज समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
प्रश्न- वॉटरप्रूफिंग आणि डॅम्प-प्रूफिंगमध्ये काय फरक आहे?
उत्तर- वॉटरप्रूफिंग पाण्याची गळती पूर्णपणे थांबवते.
- डॅम्प-प्रूफिंग फक्त ओलावा आणि दमटपणा कमी करण्यासाठी असते.
- वॉटरप्रूफिंग छत, बेसमेंट आणि टाकीमध्ये जास्त वापरली जाते.
- डॅम्प-प्रूफिंग भिंती आणि फरशीमध्ये ओलावा थांबवण्यासाठी वापरली जाते.
- वॉटरप्रूफिंग अधिक मजबूत आणि टिकाऊ उपाय मानला जातो.































