अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी गुरुवारी बँकांच्या प्रमुखांसोबत एका उच्चस्तरीय बैठकीचे आयोजन केले. या बैठकीत अँथ्रोपिकच्या ‘क्लॉड मिथॉस’ एआय मॉडेलमुळे बँकिंग क्षेत्राला होणाऱ्या संभाव्य धोक्यांवर चर्चा करण्यात आली. हे एआय मॉडेल इतके प्रगत आहे की हॅकर्स त्याचा वापर दशकांपासूनच्या अज्ञात त्रुटी शोधून आर्थिक क्षेत्रावर सायबर हल्ले करण्यासाठी करू शकतात. बँकांना हाय अलर्टवर राहण्याचे निर्देश अर्थमंत्र्यांनी बँकांना त्यांच्या आयटी प्रणाली सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि ग्राहकांच्या डेटाच्या संरक्षणासाठी आवश्यक पावले उचलण्याचे निर्देश दिले आहेत. अर्थ मंत्रालयाने सांगितले की, मिथॉसमुळे निर्माण होणारा धोका असा आहे, जो यापूर्वी कधीही पाहिला गेला नाही. यासाठी वित्तीय संस्था आणि बँकांमध्ये उत्तम समन्वय आणि उच्च स्तरावरील तयारीची आवश्यकता आहे. धोक्याचा सामना करण्यासाठी भारताची योजना अर्थ मंत्रालय आता एक अशी चौकट (फ्रेमवर्क) तयार करण्याची योजना आखत आहे, जी हॅकिंगच्या प्रयत्नांना ओळखू शकेल आणि त्यावर त्वरित कारवाई करू शकेल. बँकांना सल्ला देण्यात आला आहे की त्यांनी सायबर हल्ल्याची माहिती एकमेकांसोबत शेअर करण्यासाठी एक रिअल-टाइम इंटेलिजन्स शेअरिंग यंत्रणा (मेकॅनिझम) तयार करावी. यात इंडियन कॉम्प्युटर इमर्जन्सी रिस्पॉन्स टीम (CERT-In) आणि इतर एजन्सीजचाही समावेश असेल. क्लॉड मिथॉस काय आहे आणि ते धोकादायक का आहे? मिथॉस हे ॲन्थ्रोपिकचे सर्वात शक्तिशाली AI मॉडेल आहे. कंपनीच्या मते, मिथॉसने ऑपरेटिंग सिस्टम आणि ब्राउझरमधील दशकांपासूनच्या त्रुटी शोधून काढल्या आहेत, ज्या मानवांना दिसल्या नाहीत. ॲन्थ्रोपिकचे म्हणणे आहे की, याला सार्वजनिक करणे म्हणजे कोणाच्याही हातात प्रगत हॅकिंग टूल देण्यासारखे असेल. ॲन्थ्रोपिकने याचा ॲक्सेस फक्त ॲमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणि गुगल सारख्या निवडक 40 कंपन्यांना दिला आहे. मात्र, अहवालानुसार, काही अनधिकृत वापरकर्त्यांनी याचा ॲक्सेस मिळवला आहे. यामुळे भीती आहे की ते सिस्टमच्या सुरक्षा त्रुटींचा फायदा घेऊ शकतात. ॲन्थ्रोपिकने म्हटले आहे की, जर याला कोणत्याही नियंत्रणाशिवाय रिलीज केले गेले, तर अर्थव्यवस्था, सार्वजनिक सुरक्षा आणि राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी याचे परिणाम खूप वाईट असू शकतात. डिजिटल तुरुंग तोडून स्वतः बाहेर पडला AI या मॉडेलच्या रोलआउटपूर्वी एक घटना समोर आली होती, जी हे किती प्रगत आहे हे दर्शवते. ‘मिथॉस’ची एका सुरक्षित ‘सँडबॉक्स’मध्ये चाचणी केली जात होती, जेणेकरून ते इंटरनेट वापरू शकणार नाही. सँडबॉक्सला एक प्रकारचा डिजिटल तुरुंग म्हणता येईल. पण या एआयने सुरक्षा कवच तोडून स्वतःच मार्ग काढला. हे तेव्हा कळले, जेव्हा यावर काम करणाऱ्या एका संशोधकाला अचानक त्याच एआय मॉडेलने पाठवलेला एक ईमेल मिळाला. एआयचे अशा प्रकारे स्वतःच्या इच्छेने बाहेर पडणे अत्यंत धोकादायक आहे. अमेरिकेतही मिथॉसबाबत उच्चस्तरीय बैठक केवळ भारतातच नाही, तर अमेरिकेतही या मुद्द्यावर बैठका होत आहेत. अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेसेन्ट आणि फेडरल रिझर्व्हचे चेअरमन जेरोम पॉवेल यांनी नुकतीच बँकेच्या मोठ्या अधिकाऱ्यांसोबत एक बंद दाराआड बैठक घेतली होती. यात त्यांनी बँक अधिकाऱ्यांना सांगितले होते की, त्यांनी त्यांच्या सिस्टीमला मिथॉसमुळे निर्माण होणाऱ्या संभाव्य धोक्यांसाठी तयार ठेवावे.
Source link
