अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (FAA) ने शुक्रवारी आपल्या एअरलाईन्सना इशारा दिला आहे की, मेक्सिको, मध्य अमेरिका आणि दक्षिण अमेरिकेच्या काही भागांवरून उड्डाण करताना सावधगिरी बाळगावी. हा इशारा संभाव्य लष्करी हालचाली आणि जीपीएस सिग्नलमध्ये व्यत्यय येण्याच्या धोक्यामुळे देण्यात आला आहे. FAA ने मेक्सिको, मध्य अमेरिकन देश, इक्वाडोर, कोलंबिया आणि पूर्व प्रशांत महासागरातील काही हवाई क्षेत्रांसाठी ‘नोटिस टू एअरमेन’ (NOTAM) जारी केले आहेत. हे इशारे 16 जानेवारी 2026 पासून सुरू होऊन 60 दिवसांपर्यंत, म्हणजेच मार्च 2027 पर्यंत प्रभावी राहतील. मेक्सिको सरकारने FAAच्या या इशाऱ्यावर प्रतिक्रिया देताना म्हटले आहे की, ही केवळ एक खबरदारी आहे. यामुळे मेक्सिकोच्या हवाई सीमेवर किंवा तेथील एअरलाईन्सवर कोणतीही बंदी घालण्यात आलेली नाही. ही सूचना केवळ अमेरिकन ऑपरेटर्सना (एअरलाईन्सना) लागू होते आणि मेक्सिकोमधील उड्डाणे सामान्यपणे सुरू राहतील. ट्रम्प यांनी 8 डिसेंबर रोजी म्हटले होते की, मेक्सिकोमध्ये ड्रग्ज कार्टेल देश चालवत आहेत आणि अमेरिका त्यांच्याविरुद्ध जमिनीवर हल्ले करू शकते. जमिनीवरील ड्रग कार्टेलचा अमेरिका खात्मा करेल व्हेनेझुएलावरील कारवाईनंतर, अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 8 डिसेंबर रोजी सांगितले होते की त्यांचे प्रशासन लवकरच जमिनीवरील ड्रग कार्टेलला लक्ष्य करण्यासाठी कारवाई सुरू करेल. ट्रम्प यांनी फॉक्स न्यूजला दिलेल्या एका मुलाखतीत दावा केला की, मेक्सिकोवर ड्रग कार्टेलचे राज्य आहे. यामुळे अमेरिकेत दरवर्षी 2.5 लाख ते 3 लाख लोकांचा मृत्यू होत आहे. त्यांनी सांगितले की, समुद्राच्या मार्गाने होणारी अंमली पदार्थांची तस्करी 97% पर्यंत थांबवण्यात आली आहे, त्यामुळे आता जमिनीवर कारवाई केली जाईल. तथापि, त्यांनी योजनांबद्दल कोणतीही अतिरिक्त माहिती दिली नाही. मेक्सिकोच्या राष्ट्राध्यक्ष क्लाउडिया शीनबॉम यांनी ट्रम्प यांच्या विधानांना सडेतोड उत्तर दिले आहे. त्यांनी मादुरो यांच्या अटकेनंतर सांगितले की, अमेरिका कोणत्याही प्रदेशाचा मालक नाही. ट्रम्प म्हणाले- मेक्सिकोमधील ड्रग कार्टेल्स संपवण्याची ऑफर दिली, राष्ट्राध्यक्षांनी स्वीकारली नाही मेक्सिकोच्या राष्ट्राध्यक्ष क्लाउडिया शीनबाम यांनी स्पष्ट केले की, मेक्सिको इतर देशांच्या अंतर्गत बाबींमध्ये हस्तक्षेप पूर्णपणे नाकारतो. ट्रम्प यांनी दावा केला की, त्यांनी शीनबाम यांना अनेकदा अमेरिकन सैनिक पाठवून कार्टेल्स संपवण्याची ऑफर दिली, पण त्यांनी ती नाकारली. शीनबाम यांनी अंमली पदार्थांची तस्करी रोखण्यासाठी दोन्ही देशांमध्ये सुरू असलेल्या सहकार्याचा उल्लेख केला, पण अमेरिकन सैनिकांच्या उपस्थितीला पूर्णपणे नकार दिला. दावा- मेक्सिकोमध्ये ड्रग माफियांवर अमेरिका एअर स्ट्राइक करणार ट्रम्प यांनी ऑक्टोबर 2025 मध्ये म्हटले होते की, ते ड्रग तस्करीला आळा घालण्यासाठी मेक्सिकोमध्ये अमेरिकन सैन्य आणि गुप्तचर अधिकाऱ्यांना पाठवण्याची तयारी करत आहेत. हा दावा अमेरिकन न्यूज चॅनल NBC न्यूजच्या रिपोर्टमध्ये करण्यात आला होता. रिपोर्टमध्ये दोन सध्याच्या आणि दोन निवृत्त अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने सांगण्यात आले आहे की, या मिशनमध्ये सेंट्रल इंटेलिजेंस एजन्सी (CIA) देखील सहभागी होऊ शकते. या अधिकाऱ्यांनुसार, ट्रम्प प्रशासनाने मेक्सिकोमधील ड्रग कार्टेल्सना लक्ष्य करण्यासाठी या ऑपरेशनच्या नियोजनावर काम सुरू केले आहे. अधिकाऱ्यांनी हे देखील सांगितले की, या संभाव्य मोहिमेसाठी सुरुवातीचे प्रशिक्षण सुरू झाले आहे. योजनेनुसार, मेक्सिकोच्या भूमीवरही ऑपरेशन होऊ शकते. हवाई हल्ले आणि ड्रोन हल्ल्याची योजना एनबीसी न्यूजच्या अहवालानुसार, या ऑपरेशनमध्ये अमेरिकेच्या जॉइंट स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड (JSOC) च्या टीम्स सहभागी होऊ शकतात, ज्या सीआयएच्या अधिकारक्षेत्रात काम करतील. मोहिमेअंतर्गत ड्रग लॅब्स आणि कार्टेलच्या म्होरक्यांना लक्ष्य करण्यासाठी ड्रोन हल्ल्याची योजना आहे. अनेक ड्रोन अशी आहेत, ज्यांच्या संचालनासाठी जमिनीवरही ऑपरेटर्सची गरज पडते. ड्रग्ज तस्कर टोळ्यांना दहशतवादी संघटना घोषित केले होते फेब्रुवारी 2025 मध्ये, अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने 6 मेक्सिकन कार्टेल्स, MS-13 गँग आणि व्हेनेझुएलाच्या ‘ट्रेन डे अरागुआ’ला परदेशी दहशतवादी संघटना घोषित केले होते. यामुळे अमेरिकन सैन्य आणि सीआयएला गुप्त ऑपरेशन्स करण्याची मोकळीक मिळते. ट्रम्प यांनी यापूर्वीही सांगितले आहे की त्यांनी व्हेनेझुएलामध्ये सीआयएला कारवाई करण्यास परवानगी दिली होती आणि गरज पडल्यास ते कार्टेल्सना जमिनीवरही लक्ष्य करतील. मेक्सिकोमधून अमेरिकेत ड्रग्जची तस्करी होते मेक्सिको जगातील सर्वात मोठ्या ड्रग तस्करी नेटवर्कचा गड मानला जातो, जिथून कोकेन, हेरोईन, मेथ आणि फेंटेनाइलसारखे अत्यंत धोकादायक ड्रग अमेरिकेपर्यंत पोहोचतात. अमेरिकन एजन्सींच्या मते, देशात ड्रगचा सर्वात मोठा पुरवठा मेक्सिकन कार्टेल्सद्वारे होतो. अमेरिका जगातील सर्वात मोठी ड्रग मार्केट आहे. दरवर्षी लाखो लोक व्यसनाधीन होतात आणि फेंटेनाइलसारख्या औषधांमुळे हजारो मृत्यू होतात. अमेरिकन सरकारवर ड्रग तस्करीवर कठोर पाऊले उचलण्यासाठी सतत दबाव असतो आणि याच कारणामुळे त्यांची नजर मेक्सिकोमधील कार्टेल्सवर असते. दुसरीकडे, मेक्सिकोमध्ये कार्टेल्स इतके शक्तिशाली बनले आहेत की अनेक भागांमध्ये ते पोलीस आणि सरकारला आव्हान देतात. सशस्त्र टोळ्या, धमक्या, भ्रष्टाचार आणि हिंसाचारामुळे स्थानिक प्रशासनही अनेकदा त्यांना रोखू शकत नाही. अनेक कार्टेल्स तर स्वतःला ‘शॅडो गव्हर्नमेंट’प्रमाणे चालवतात. सिनालोआ कार्टेलकडे रायफल्सचा साठा, टँकही उपलब्ध द गार्डियनच्या एका अहवालानुसार, मेक्सिकोमधील सर्वात मोठ्या सिनालोआ कार्टेलकडे 600 हून अधिक विमाने आणि हेलिकॉप्टर आहेत. ही संख्या मेक्सिकोच्या सर्वात मोठ्या एअरलाइन्स एयरो मेक्सिकोपेक्षा पाचपट जास्त आहे. कार्टेल्स आता ड्रोन आणि आर्मर्ड वाहनांवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहेत. जसे की, जलिस्को न्यू जनरेशन कार्टेल (CJNG) कडे मशीन गन, टँक आणि बॉडी आर्मरने सुसज्ज गट आहेत. एकूणच, कार्टेल्सच्या “खाजगी सेना” किंवा सदस्यांची संख्या 2022-2023 मध्ये 160,000 ते 185,000 अंदाजित होती, ज्यामुळे ते मेक्सिकोमधील पाचवे सर्वात मोठे नियोक्ता बनले आहे. मेक्सिकोच्या गृह मंत्रालयाच्या 2022 च्या अहवालानुसार, कार्टेलकडे एके-47 आणि एम-80 सारख्या असॉल्ट रायफल्सचा मोठा साठा आहे. दरवर्षी सुरक्षा यंत्रणांकडून ड्रग कार्टेलच्या ताब्यातून 20 हजारांहून अधिक असॉल्ट रायफल्स जप्त केल्या जातात. मेक्सिकोचे ड्रग कार्टेल्स सर्वाधिक कमाई करणारे गुन्हेगारी गट मेक्सिको सरकार कार्टेलकडून जप्त केलेली शस्त्रे नष्ट करते. त्यांचा पुन्हा वापर केला जात नाही. कार्टेल ही शस्त्रे अमेरिकन माफियांना ड्रग्जच्या पुरवठ्याच्या बदल्यात मिळवतात. गेल्या 5 वर्षांत कार्टेलने रॉकेट लाँचर्सही मिळवले आहेत. त्यांचा वापर सरकारी टेहळणी विमानांवर हल्ला करण्यासाठी केला जातो. यूएन वर्ल्ड ड्रग रिपोर्ट 2025 नुसार, मेक्सिकोचे ड्रग कार्टेल्स आता जगातील सर्वाधिक कमाई करणारे गुन्हेगारी गट बनले आहेत, जे वार्षिक $12.1 अब्ज (सुमारे 1 लाख कोटी रुपये) पेक्षा जास्त कमावतात. हे प्रामुख्याने कोकेन, हेरोईन, मेथ आणि फेंटेनिलच्या तस्करीतून येते, आणि मेक्सिकोच्या कार्टेल्सने कोलंबियाच्या कार्टेल्सला मागे टाकले आहे. अमेरिका-मेक्सिको व्यापार करार देखील धोक्यात आहे ट्रम्प यांच्या धमकीनंतर अमेरिका, मेक्सिको आणि कॅनडा यांच्यातील USMCA (युनायटेड स्टेट्स-मेक्सिको-कॅनडा करार) मुक्त व्यापार कराराच्या भवितव्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. तथापि, मेक्सिकोचे अर्थमंत्री मार्सेलो एब्रार्ड यांनी गुरुवारी जोर देऊन सांगितले की हा करार पूर्णपणे मजबूत आहे आणि तिन्ही देश तो वाढवण्यासाठी लवकरच करार करतील. एब्रार्ड यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले, “आम्ही आधीच कराराचा आढावा घेत आहोत आणि आम्हाला 1 जुलै 2026 पर्यंत तो पूर्ण करायचा आहे.” त्यांनी सांगितले की तिन्ही देशांच्या सर्व महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चांगली प्रगती झाली आहे. हे विधान अशा वेळी आले आहे जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या आठवड्यात पुन्हा कराराच्या भवितव्यावर शंका व्यक्त केली होती. ट्रम्प म्हणाले होते, “यात अमेरिकेला कोणताही खरा फायदा नाही, हे आमच्यासाठी निरुपयोगी आहे.” या वर्षी तिन्ही देश USMCA चा संयुक्त आढावा घेतील USMCA करार 2020 मध्ये लागू झाला होता, ज्याने जुन्या NAFTA (नॉर्थ अमेरिकन फ्री ट्रेड ॲग्रीमेंट) ची जागा घेतली होती. हा मेक्सिकोच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. तीन देशांमध्ये दरवर्षी सुमारे 2 ट्रिलियन डॉलरचा व्यापार होतो. 2026 मध्ये तिन्ही देशांना याची संयुक्त समीक्षा करायची आहे. जर समीक्षेत तिन्ही देश सहमत होऊन तो वाढवतात, तर करार पुढील 16 वर्षे (2036 पर्यंत) कोणत्याही बदलाशिवाय चालेल. जर नाही, तर दरवर्षी समीक्षा होईल आणि अनिश्चितता कायम राहील. ट्रम्प प्रशासनाने यापूर्वीच मेक्सिकोहून येणाऱ्या स्टील आणि ॲल्युमिनियमवर 50% ड्युटी आणि गाड्यांवर 25% टॅरिफ लावला आहे.
Source link
