- मराठी बातम्या
- राष्ट्रीय
- निवडणूक आयोगाची SIR प्रक्रिया एप्रिलपासून सुरू; 12 राज्यांची मतदार पडताळणी सुरू आहे
नवी दिल्ली9 तासांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
निवडणूक आयोगाने गुरुवारी देशभरात विशेष सघन पडताळणी (SIR) ची घोषणा केली आहे. निवडणूक आयोगाचे सचिव पवन दिवाण यांनी 23 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांना (CEO) पत्र लिहून SIR शी संबंधित तयारीचे काम लवकरात लवकर पूर्ण करण्यास सांगितले आहे.
निवडणूक आयोगाने पत्रात सांगितले की, दिल्ली, कर्नाटकसह उर्वरित 23 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये SIR प्रक्रिया एप्रिलपासून सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. पत्रात पुढे म्हटले आहे की, निवडणूक आयोगाने गेल्या वर्षी 24 जून रोजी संपूर्ण देशात SIR केले जाईल असा आदेश दिला होता.
बिहारनंतर देशातील 12 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये 28 ऑक्टोबर 2025 पासून SIR सुरू आहे. या प्रक्रियेत मतदार यादी अद्ययावत केली जात आहे. नवीन मतदारांची नावे जोडली जात आहेत आणि मतदार यादीतील चुका सुधारल्या जात आहेत.
SIR होणार असलेली 22 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची यादी…
- आंध्र प्रदेश
- अरुणाचल प्रदेश
- चंदीगड
- दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव
- हरियाणा
- हिमाचल प्रदेश
- जम्मू आणि काश्मीर
- झारखंड
- कर्नाटक
- लडाख
- महाराष्ट्र
- मणिपूर
- मेघालय
- मिझोराम
- नागालँड
- दिल्ली
- ओडिशा
- पंजाब
- सिक्कीम
- त्रिपुरा
- तेलंगणा
- उत्तराखंड
६ प्रश्न आणि उत्तरांमध्ये SIR प्रक्रियेबद्दल जाणून घ्या…
१. SIR म्हणजे काय?
ही निवडणूक आयोगाद्वारे राबविण्यात येणारी प्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेत, घरोघरी जाऊन आणि लोकांना फॉर्म भरून मतदार यादी अद्ययावत केली जाते. १८ वर्षांवरील नवीन मतदार जोडले जातात. मृत किंवा स्थलांतरित झालेल्यांची नावे काढून टाकली जातात. नावे आणि पत्त्यांमधील त्रुटी देखील दुरुस्त केल्या जातात.
२. कोणत्या राज्यात हे प्रथम घडले?
पहिला टप्पा बिहारमध्ये घेण्यात आला. अंतिम यादीत ७४.२ दशलक्ष मतदारांचा समावेश आहे. दुसऱ्या टप्प्यात, उत्तर प्रदेश, छत्तीसगड, गोवा, गुजरात, मध्य प्रदेश, राजस्थान, अंदमान आणि निकोबार बेटे आणि लक्षद्वीपमध्ये SIR जाहीर करण्यात आला.
३. ते कोण करते?
ब्लॉक लेव्हल ऑफिसर (BLOs) आणि बूथ लेव्हल एजंट (BLAs) मतदारांची पडताळणी करण्यासाठी घरोघरी जातात.
४. मतदाराला SIR साठी काय करावे लागते?
SIR दरम्यान, BLO/BLA मतदाराला एक फॉर्म देईल. मतदाराने माहितीची पडताळणी करावी. जर मतदार यादीत दोन ठिकाणी नाव असेल तर ते एका ठिकाणाहून काढून टाकावे लागेल. जर मतदार यादीतून नाव गहाळ असेल तर एक फॉर्म भरावा लागेल आणि संबंधित कागदपत्रे समाविष्ट करण्यासाठी द्यावी लागतील.
५. SIR साठी कोणती कागदपत्रे वैध आहेत?
- पेन्शनर ओळखपत्र
- सरकारी विभागाने दिलेले ओळखपत्र
- जन्म प्रमाणपत्र
- पासपोर्ट
- १० वी इयत्तेचे गुणपत्रक
- कायमस्वरूपी निवास प्रमाणपत्र
- वन हक्क प्रमाणपत्र
- जात प्रमाणपत्र
- राष्ट्रीय नागरिक नोंदणी (NRC) मध्ये नाव
- कुटुंब नोंदणीमध्ये नाव
- जमीन किंवा घर वाटप पत्र
- आधार कार्ड
६. SIR चा उद्देश काय आहे?
SIR १९५१ ते २००४ पर्यंत पूर्ण झाले आहे, परंतु ते गेल्या २१ वर्षांपासून प्रलंबित आहे. या काळात, मतदार यादीत अनेक बदल आवश्यक आहेत, जसे की स्थलांतर आणि दोन मतदार याद्यांमध्ये नावे असणे.
मृत्यूनंतरही नावे राहिली पाहिजेत. परदेशी नागरिकांची नावे आढळल्यास त्यांची यादीतून वगळण्यात यावी. कोणत्याही पात्र मतदाराला यादीतून वगळता कामा नये आणि कोणत्याही अपात्र मतदाराला यादीत समाविष्ट करता कामा नये.
दुसरा टप्पा: ३ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये अंतिम मतदार याद्या प्रसिद्ध
दुसऱ्या टप्प्याअंतर्गत, ४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी नऊ राज्ये आणि तीन केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये एसआयआर सुरू झाला. या राज्यांमध्ये ५०९.९ दशलक्ष मतदार आहेत. राज्यांना ७ फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत एसआयआर नंतर अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध करणे आवश्यक होते.
तथापि, आतापर्यंत फक्त गुजरात, लक्षद्वीप आणि पुद्दुचेरी यांनी अंतिम मतदार यादी जाहीर केली आहे. एसआयआर प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर गुजरातने ४४ दशलक्ष मतदारांची नोंदणी केली आहे. पुद्दुचेरीच्या अंतिम मतदार यादीत ९४४,२११ मतदार आहेत आणि लक्षद्वीपमध्ये एकूण ५७,६०७ मतदार आहेत.
राजस्थानची अंतिम यादी १४ फेब्रुवारी रोजी जाहीर होणार होती, परंतु प्रकाशन तारीख २१ फेब्रुवारीपर्यंत वाढविण्यात आली आहे. यापूर्वी, पश्चिम बंगालची अंतिम तारीख २८ फेब्रुवारी आणि उत्तर प्रदेशची १० एप्रिलपर्यंत वाढविण्यात आली होती.
