‘वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन’ (WHO) ने इबोला व्हायरसला ‘ग्लोबल हेल्थ इमर्जन्सी’ घोषित केले आहे. त्यानंतर भारत सरकारनेही सतर्कता वाढवली आहे. काँगो, युगांडा आणि सुदानला प्रवास करणाऱ्यांना विशेषतः सावधगिरी बाळगण्यास सांगितले आहे. भारत सरकारने एक ॲडव्हायझरी जारी केली आहे. यात सर्व आंतरराष्ट्रीय प्रवेश बिंदूंवर, सीमावर्ती भागांत आणि विमानतळांवर निगराणी वाढवण्यास सांगितले आहे. त्याचबरोबर इबोला प्रभावित देशांच्या अनावश्यक प्रवासापासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला आहे. म्हणून ‘फिजिकल हेल्थ’ या कॉलममध्ये आज आपण इबोला व्हायरसविषयी बोलणार आहोत. त्याचबरोबर जाणून घेऊया की- प्रश्न- WHO ने इबोलाला ‘ग्लोबल हेल्थ इमर्जन्सी’ का घोषित केले आहे? उत्तर- जगभरात इबोला विषाणूने संक्रमित लोकांची संख्या 900 झाली आहे. यामुळे काँगोमध्ये गेल्या 20 दिवसांत 200 लोकांचा मृत्यू झाला आहे. इबोला विषाणूचा ‘बुंडीबुग्यो’ प्रकार वेगाने पसरत आहे. त्यामुळे WHO ने याला जागतिक आरोग्य आणीबाणी घोषित केले आहे. प्रश्न- कोणत्या देशांमध्ये इबोलाची सर्वाधिक प्रकरणे आहेत? उत्तर- आतापर्यंत 10 आफ्रिकन देशांमध्ये इबोलाची प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत. त्यांमध्ये हे देश समाविष्ट आहेत- प्रश्न- भारत सरकारने कोणती सल्लागार सूचना (ऍडव्हायझरी) जारी केली आहे? उत्तर- इबोला विषाणूच्या संदर्भात भारत सरकारने जारी केलेल्या सल्लागार सूचनेत (ऍडव्हायझरीमध्ये) 4 मुख्य गोष्टी सांगितल्या आहेत- प्रश्न- भारतात आतापर्यंत इबोलाची कोणतीही केस आढळली आहे का? उत्तर- नाही, भारतात आतापर्यंत इबोला विषाणूची कोणतीही केस नोंदवली गेलेली नाही. प्रश्न- भारताची आरोग्य पायाभूत सुविधा इबोलाचा सामना करण्यासाठी किती तयार आहे? उत्तर- सरकारने याबाबत कोणतीही माहिती दिलेली नाही. तथापि, भारताची आरोग्य पायाभूत सुविधा पाळत ठेवणे (सर्व्हिलन्स), तपासणी आणि संसर्ग नियंत्रणासाठी बऱ्याच अंशी तयार आहे. जर भारतात इबोला विषाणूची प्रकरणे आढळली, तर कोविडमधून मिळालेले धडे उपयोगी पडतील. प्रश्न- इबोला विषाणू काय आहे? तो किती धोकादायक आहे? उत्तर- इबोला हा एक गंभीर आणि अत्यंत संसर्गजन्य विषाणूजन्य ‘हेमोरेजिक ताप’ आहे. तो इबोला विषाणूच्या संसर्गामुळे होतो. तो मनुष्य आणि काही वन्य प्राणी (उदा. वटवाघळे आणि प्राइमेट्स) यांना प्रभावित करतो. तो किती धोकादायक आहे? इबोलाच्या प्रकरणांमध्ये मृत्यू दर खूप जास्त असतो. म्हणूनच, जगातील सर्वात प्राणघातक संसर्गजन्य रोगांपैकी एक म्हणून याची गणना केली जाते. प्रश्न- इबोला विषाणूचा संसर्ग कसा पसरतो? उत्तर- या माध्यमांतून संसर्ग पसरतो- प्रश्न- इबोला हवेतून (Airborne) पसरू शकतो का? उत्तर- सामान्यतः इबोला हवेतून पसरत नाही. तो संक्रमित व्यक्तीच्या शारीरिक द्रव्यांच्या थेट संपर्कातून पसरतो. प्रश्न- इबोलाची सुरुवातीची लक्षणे काय आहेत? कोणत्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नये? उत्तर- इबोलाची सुरुवातीची लक्षणे सामान्य व्हायरल तापासारखी असतात. त्यामुळे सुरुवातीची ओळख खूप महत्त्वाची आहे. सर्व लक्षणे ग्राफिक्समध्ये पाहा- प्रश्न- इबोलावर उपचार काय आहे? उत्तर- सध्या पसरत असलेल्या इबोलाच्या ‘बुंडीबुग्यो’ प्रकारासाठी कोणतीही मंजूर लस किंवा विशिष्ट उपचार उपलब्ध नाही. प्रश्न- कोणत्या लोकांना इबोला संसर्गाचा धोका जास्त आहे? उत्तर- यांना इबोला संसर्गाचा जास्त धोका आहे, ग्राफिक्समध्ये पाहा- प्रश्न- इबोला प्राणघातक आहे का? उत्तर- होय, इबोला एक गंभीर आणि प्राणघातक आजार आहे. प्रश्न- इबोलाचा मृत्यू दर किती आहे? उत्तर- इबोलाच्या उद्रेकात मृत्यू दर सुमारे 25% ते 90% पर्यंत नोंदवला गेला आहे. प्रश्न- इबोला विषाणूसाठी लस उपलब्ध आहे का? उत्तर- इबोला विषाणूसाठी यापूर्वी अनेक लसी तयार झाल्या आहेत, परंतु बुंडीबुग्यो प्रकारासाठी (जो सध्या पसरत आहे) कोणतीही लस उपलब्ध नाही. प्रश्न- परदेश प्रवासादरम्यान कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी? उत्तर- जर एखाद्या भागात इबोलाचा उद्रेक सुरू असेल आणि तुम्हाला परदेश प्रवास करायचा असेल, तर या खबरदारी घ्याव्यात- प्रश्न- भारतात अजूनपर्यंत याची कोणतीही केस नाही. अशा परिस्थितीत आपण भारतीयांनी कोणती खबरदारी घेणे आवश्यक आहे? उत्तर- भारतातील लोकांनी या अतिरिक्त खबरदारी घ्याव्यात- प्रश्न- इबोलापासून वाचवण्यासाठी सॅनिटायझेशन आणि मास्क किती प्रभावी आहे? उत्तर- हातांच्या नियमित स्वच्छतेमुळे संसर्गाचा धोका कमी होतो. प्रश्न- जर एखादी व्यक्ती किंवा तिचा परिचित अलीकडे युगांडा, कांगो, सुदान किंवा इबोला प्रभावित देशात गेला असेल तर त्याने काय करावे? उत्तर- 21 दिवसांपर्यंत आरोग्य निरीक्षण करा.
Source link
