तुमचं वय 40 च्या वर आहे आणि तुम्ही अजूनही सिगारेट पिता का? तुम्हाला माहीत आहे की सिगारेट हानिकारक आहे, पण तरीही तुम्हाला वाटतं की आता सोडायला खूप उशीर झाला आहे. जेवढं नुकसान व्हायचं होतं, तेवढं झालं आहे. जर असं असेल तर तुमच्यासाठी एक आनंदाची बातमी आहे. अलीकडेच ‘लॅन्सेट हेल्दी लॉन्गेविटी’ या हेल्थ जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, 40 नंतरही जर तुम्ही सिगारेट पिणं सोडलं, तर तुमची स्मरणशक्ती आणि विचार करण्याची क्षमता अशा लोकांपेक्षा चांगली असेल, जे 40 नंतरही सिगारेट पीत आहेत. म्हणून, अजूनही उशीर झालेला नाही. या अभ्यासात 40 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या 9,436 लोकांच्या डेटाचा अभ्यास करण्यात आला. यात ज्यांनी धूम्रपान सोडलं होतं आणि जे अजूनही धूम्रपान करत होते, अशा दोन्ही प्रकारच्या लोकांचा समावेश होता. दोन्ही प्रकारच्या लोकांची स्मरणशक्ती आणि बोलण्याची क्षमता यांसारख्या अनेक चाचण्या घेण्यात आल्या. अभ्यासात असं आढळून आलं की धूम्रपान सोडल्याने केवळ फुफ्फुसे आणि हृदयाचं आरोग्यच सुधारत नाही, तर मेंदूच्या आरोग्यातही सुधारणा होते. डिमेंशियाचा धोकाही कमी होतो. म्हणून, ‘फिजिकल हेल्थ’मध्ये आज आपण जाणून घेणार आहोत की धूम्रपान सोडल्यानंतर मेंदूचे आरोग्य कसे सुधारते. यासोबतच हे देखील जाणून घेऊया की- धूम्रपानामुळे मेंदूचे काय नुकसान होते? धूम्रपानामुळे मेंदूपर्यंत रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यांना नुकसान होते. यामुळे फ्री रॅडिकल्स वाढतात आणि ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस वाढतो. यामुळे मेंदूच्या पेशी खराब होतात. यामुळे हळूहळू कॉग्निटिव्ह डिक्लाइन (मेंदूच्या कार्यक्षमतेत घट) होत राहते, जे डिमेंशियाचे कारण बनते. धूम्रपानामुळे कोणत्या आजारांचा धोका वाढतो? सिगारेटचा धूर फुफ्फुसातून हृदयापर्यंत पोहोचतो, त्यानंतर रक्ताद्वारे संपूर्ण शरीरात पसरतो. यात निकोटीन, कार्बन मोनोऑक्साइड आणि हजारो कार्सिनोजेन्स असतात, जे कर्करोगास कारणीभूत ठरतात. धूम्रपानामुळे हृदयविकार, स्ट्रोक, मधुमेह आणि कर्करोगाचा धोका अनेक पटींनी वाढतो. ग्राफिकमध्ये पाहा धूम्रपानामुळे कोणते आजार होतात- डॉ. रोहित शर्मा यांच्या मते, या आजारांपासून बचाव करण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे धूम्रपान सोडणे. शरीरात स्वतःला बरे करण्याची क्षमता असते, परंतु जे लोक दीर्घकाळापासून धूम्रपान करत आहेत, त्यांना जास्त वेळ लागतो. संयम ठेवा, परिणाम हळूहळू दिसतील. सिगारेट सोडण्यासाठी कधीही उशीर होत नाही लॅन्सेटच्या या अभ्यासातून असे दिसून येते की, कोणत्याही वयात धूम्रपान सोडल्यास व्यक्तीच्या मेंदूच्या आरोग्यात नक्कीच सुधारणा होते. तर लोकांना वाटते की, जर धूम्रपान करताना जास्त वय झाले असेल तर ते सोडण्यात काही अर्थ नाही. जर धूम्रपान करणाऱ्यांना हे कळले की कोणत्याही वयात सिगारेट सोडल्याने स्मरणशक्ती आणि विचार करण्याची क्षमता सुधारू शकते, तर ही त्यांच्यासाठी मोठी प्रेरणा ठरू शकते. यानंतर शरीरात काय बदल होतात? धूम्रपान सोडल्यानंतर लगेच शरीर बरे होण्यास सुरुवात करते. त्यानंतर 2 ते 3 आठवड्यांतच शरीरात सकारात्मक सुधारणा दिसू लागतात. 1 ते 9 महिन्यांच्या दरम्यान शरीर हळूहळू स्वतःची दुरुस्ती करते. रक्तभिसरण सुधारते, फुफ्फुसे स्वच्छ होऊ लागतात, धाप लागत नाही आणि व्यक्ती अधिक उत्साही वाटू लागते. धूम्रपान कसे सोडावे यासाठी, सर्वात आधी काहीतरी प्रेरणा शोधा. तुम्ही असा विचार करू शकता की कुटुंबातील कोणालाही पॅसिव्ह स्मोकर बनवायचे नाही. पॅसिव्ह स्मोकर म्हणजे अशी व्यक्ती, जी स्वतः धूम्रपान करत नाही, परंतु धूम्रपान करणाऱ्या व्यक्तीच्या आसपास राहिल्यामुळे त्याच्या सोडलेल्या धुराला श्वासाद्वारे आत घेते. स्वतःच्या चांगल्या आरोग्यासाठी किंवा दीर्घायुष्यासाठी प्रतिज्ञा घेऊ शकता. सिगारेट सोडण्यासाठी तुम्हाला तुमची प्रेरणा माहित नसेल, तर खाली दिलेल्या ग्राफिकमधून निवडू शकता- धूम्रपान सोडण्याचे प्रभावी मार्ग धूम्रपान सोडण्याच्या सामान्य पद्धतींपेक्षा वेगळे असे काहीतरी आम्ही सांगत आहोत, जे तुमचा हा प्रवास अधिक मनोरंजक बनवेल. ग्राफिकमध्ये पहा- चला, समजून घेऊया की ही पुस्तके सिगारेट सोडण्यात कशी मदत करतात- 1. द इजी वे टू स्टॉप स्मोकिंग ॲलन कारचे हे पुस्तक सिगारेटच्या मानसिक व्यसनावर मात करते. भीती, तणाव कमी करण्यासोबतच “सिगारेटशिवाय जगू शकत नाही” या विचारालाही ते संपवते. यामुळे धूम्रपान सोडणे सोपे होते. तुम्हाला जास्त संघर्ष करावा लागत नाही. 2. स्मोक फ्री इन 30 डेज डॅनियल एफ. साइडमनचे हे पुस्तक 30 दिवसांची स्टेप-बाय-स्टेप योजना देते. दररोज लहान उद्दिष्टे ठरवण्यात मदत करते. यामुळे निकोटीनची तीव्र इच्छा (क्रेविंग) आणि मूड स्विंगचा धोका कमी होतो आणि हळूहळू सवय सुटते. 3. हाऊ टू स्टॉप स्मोकिंग: 30 सोल्युशन्स टू सूट यू मॅथ्यू एल्ड्रिक यांनी या पुस्तकात सांगितले आहे की प्रत्येक धूम्रपान करणारा सारखा नसतो. त्यामुळे हे पुस्तक सिगारेट सोडण्यासाठी 30 वेगवेगळ्या पद्धतींचे पर्याय देते, जेणेकरून व्यक्ती आपले व्यक्तिमत्त्व, जीवनशैली आणि ट्रिगर्सनुसार योग्य पद्धत निवडू शकेल. 4. स्टॉप स्मोकिंग विथ सीबीटी (CBT) मॅक्स पेंबर्टन यांचे हे पुस्तक सीबीटी (CBT) म्हणजेच कॉग्निटिव्ह बिहेवियरल थेरपीवर आधारित आहे. हे शिकवते की ताण, राग किंवा कंटाळा आल्यावर सिगारेटची इच्छा का होते आणि त्या विचारसरणीचे नमुने कसे बदलावे. 5. स्टॉप स्मोकिंग स्टे कूल रिचर्ड क्रेज यांचे हे पुस्तक सिगारेट सोडण्याची प्रक्रिया सोपी करते. वास्तविक जीवनातील अनुभवांद्वारे हे सांगते की सुरुवातीच्या दिवसांतील अस्वस्थता सामान्य आहे आणि योग्य मानसिकतेने याला दबावाशिवाय हाताळता येते. पॉडकास्ट देखील मदत करतील पॉडकास्टसाठी तुम्हाला अतिरिक्त वेळ देण्याची गरज नाही. हे पॉडकास्ट तुम्ही चालताना, ऑफिसला जाताना किंवा स्वयंपाकघरात जेवण बनवताना ऐकू शकता. हे सतत ऐकल्याने क्रेविंग्ज, ट्रिगर्स आणि मेंटल ब्लॉक्स ओळखणे आणि ते ठीक करणे सोपे होते. हे पॉडकास्ट धूम्रपान सोडण्यात कसे उपयुक्त आहेत, समजून घ्या फ्रीडम फ्रॉम स्मोकिंग: द ॲलन कार जर्नी या पॉडकास्टमध्ये ॲलन कारची पद्धत आणि त्यांची खरी सोडण्याची (quit) जर्नी शेअर केली आहे. खऱ्या कथांमधून प्रेरणा मिळते, ज्यामुळे सवयीचे मूळ समजून घेण्यास आणि ती सोडण्यास मदत होते. ॲलन कार हे एक ब्रिटिश लेखक होते. त्यांनी ‘इझी वे टू स्टॉप स्मोकिंग’ नावाचे प्रसिद्ध पुस्तक लिहिले, ज्याच्या मदतीने जगभरातील लाखो लोकांनी कोणत्याही संघर्षाशिवाय धूम्रपान सोडले. स्टॉप स्मोकिंग हिप्नोसिस जेसन न्यूलँडची ही मालिका हिप्नोसिस आणि रिलॅक्सेशन पद्धतींनी मनाला रीप्रोग्राम करते, लालसा कमी करते आणि तणावाचा सामना करण्यास मदत करते. जेसन न्यूलँड हे एक ब्रिटिश हिप्नोथेरपिस्ट आहेत, जे विशेषतः स्टॉप स्मोकिंग हिप्नोसिससाठी ओळखले जातात. क्विट स्मोकिंग टुडे पॉडकास्ट वैज्ञानिक टिप्स, कॉग्निटिव्ह कोचिंग आणि हिप्नोसिस पद्धतींसह हा पॉडकास्ट टप्प्याटप्प्याने मार्गदर्शन करतो की त्रासाशिवाय धूम्रपान कसे सोडणे शक्य आहे. क्विट स्मोकिंग नाऊ पॉडकास्ट डॉ. डॅनियल सेडमेन यांच्यासोबत डॉ. सेडमेन यांचे तज्ज्ञ सत्र लहान, प्रभावी आहेत. हे वेगवेगळ्या विषयांवर लक्ष केंद्रित करतात, जेणेकरून तुम्ही तुमची जुनी विचारसरणी आणि सवय बदलू शकाल. यू कॅन क्विट स्मोकिंग प्रेरणादायी मुलाखती आणि वास्तविक जीवनातील कथांद्वारे हा पॉडकास्ट तुमचे मनोधैर्य मजबूत करतो. तसेच तो विश्वास देतो की सिगारेट सोडणे शक्य आहे.
Source link
