छत्तीसगडमधील बिलासपूरमध्ये काही दिवसांपूर्वीच एका निवृत्त महिला प्राध्यापिकेला ठगांनी 7 दिवस घरात डिजिटल अटक करून ठेवले. टेरर फंडिंगची भीती दाखवून 1.4 कोटी रुपये लुटले. हा एकटाच प्रकार नाही; देशात डिजिटल फसवणुकीचे बळी ठरलेल्यांमध्ये 60% पेक्षा जास्त वृद्ध आणि निवृत्त कर्मचारी आहेत. इकडे, ठग आता ओटीपी किंवा वीज बिलासारख्या फसवणुकीपुरते मर्यादित राहिलेले नाहीत, ते टेरर फंडिंग, पार्सलमध्ये ड्रग्स, मनी लॉन्ड्रिंग, ट्राय, सीबीआय अधिकारी यांच्या नावाने कॉल करून धमकावतात. अशा परिस्थितीत वृद्ध कसे वाचतील? यामध्ये नुकत्याच आलेल्या ‘अभय’ नावाच्या एआय चॅटबॉटसारखे तंत्रज्ञान मदत करू शकते. चला, नवीन तंत्रज्ञान आणि फसवणुकीच्या नवीन पद्धतींपासून संरक्षणाबद्दल जाणून घेऊया. ‘अभय’ तुम्हाला निर्भय बनवेल – अशा प्रकारे करा वापर नोटीसची खरी ओळख करेल अभय हा एआय-शक्तीवर चालणारा नोटीस पडताळणी चॅटबॉट आहे. सीबीआयच्या नावाने येणाऱ्या संशयास्पद नोटीस, मेसेज-कॉलला तो डेटाबेसशी त्वरित जुळवून तपासेल. क्यूआर कोडद्वारे सुरक्षा देईल सीबीआयच्या प्रत्येक नोटीसवर आता क्यूआर कोड असेल. जर स्कॅमर्सनी क्यूआर कोड असलेली नोटीस पाठवली, तर चॅटबॉटने स्कॅन करताच सत्य समोर येईल. योग्य निर्णय घेण्यास मदत करेल डिजिटल अरेस्टच्या वेळी स्कॅमर्स अनेक मार्गांनी वृद्धांना घाबरवतात. अशा परिस्थितीत अभय वापरकर्त्यांना शांत राहण्यास आणि योग्य निर्णय घेण्यासही मदत करेल. मोबाईलमध्ये ही खबरदारी तुम्हाला डिजिटल अरेस्टसारख्या फसवणुकीपासून वाचवेल 1. डीएनडी सेवा सक्रिय करा तुमच्या स्मार्टफोनमध्ये ट्रायची डीएनडी सेवा सक्रिय ठेवा. यासाठीच्या सेटिंग्जसाठी मेसेज बॉक्समध्ये जा. मोठ्या अक्षरात ‘FULLY BLOCK’ असे लिहून 1909 वर पाठवा. यानंतर व्यावसायिक-स्पॅम कॉल येणे बंद होतील. अँड्रॉइड आणि आयफोन दोन्हीमध्ये डू नॉट डिस्टर्बचे बटण असते. 2. स्पॅम कॉल-मेसेजपासून बचाव करा फोनमध्ये स्पॅम कॉल-मेसेज फिल्टर चालू ठेवा. अँड्रॉइडमध्ये हा पर्याय मेसेज सेटिंग्जमधील स्पॅम प्रोटेक्शनमध्ये मिळेल. आयफोनमध्ये फिल्टर अननोन सेंडर्स चालू करा. ज्यावर स्पॅम असे लिहिलेले असेल, तो कॉलही स्वीकारू नका. 3. व्हॉट्सॲपमध्ये ऑटो डाउनलोड बंद ठेवा व्हॉट्सॲपच्या सेटिंग्जमध्ये जाऊन मीडिया ऑटो डाउनलोड बंद ठेवा. जेणेकरून कोणताही संशयास्पद फोटो किंवा व्हिडिओ आपोआप डाउनलोड होऊ नये. सायलेंट अननोन कॉल देखील चालू ठेवा. 4. बँक आणि तुमचा यूपीआय सुरक्षित करा तुमच्या मोबाईल फोनमध्ये बँकिंग ॲप्स आणि गुगल पे किंवा फोनपे सारख्या पेमेंट ॲप्सवर फिंगरप्रिंट किंवा फेस लॉक नक्की लावा, ज्यामुळे अतिरिक्त सुरक्षा राहील. याची सेटिंग्ज तुमच्या नातवंडांकडून करून घ्या. 5. संकटात त्वरित हेल्पलाइनवर कॉल करा जर तुम्हाला वाटत असेल की तुम्ही एखाद्या सायबर फसवणुकीचे बळी ठरणार आहात, तर त्वरित नॅशनल सायबर क्राईम रिपोर्टिंग पोर्टलवर तक्रार नोंदवा. हेल्पलाइन 1930/112 वर तात्काळ कॉल करून सांगा. अधिकृत वेबसाइटचा वापर करा मोबाईल-कंप्यूटरवर टाईप करा. अभय चॅटबॉटवर तुमचे नाव, मोबाईल नंबर टाका. यावर संशयास्पद नोटीस अपलोड करा.
Source link
