भाजपने मंगळवारी राज्यसभेसाठी 9 उमेदवारांची पहिली यादी जाहीर केली. पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष नितीन नबीन बिहारमधून राज्यसभेवर जातील. त्यांच्याशिवाय यादीत शिवेश कुमार यांचेही नाव आहे. छत्तीसगडमधून भाजपने लक्ष्मी वर्मा यांना उमेदवार बनवले आहे. आसाममधून तेराश गोवाला, जोगेन मोहन, हरियाणातून संजय भाटिया, ओडिशातून मनमोहन सामल, सुजित कुमार आणि पश्चिम बंगालमधून राहुल सिन्हा उमेदवार आहेत. 10 राज्यांमधील 37 राज्यसभा जागांसाठी 16 मार्च रोजी निवडणूक घेतली जाईल. 16 मार्च रोजी सकाळी 9 ते सायंकाळी 4 वाजेपर्यंत मतदान होईल आणि त्याच दिवशी सायंकाळी 5 वाजता मतांची मोजणी केली जाईल. या सर्व जागा संबंधित सदस्यांचा कार्यकाळ पूर्ण झाल्यामुळे रिक्त होत आहेत. राज्यसभेचा कार्यकाळ सहा वर्षांचा असतो. ज्या सदस्यांचा कार्यकाळ एप्रिल 2026 मध्ये संपत आहे, त्यांच्या जागांवर या निवडणुका घेतल्या जात आहेत. निवडून आलेल्या सदस्यांचा कार्यकाळ त्यांच्या शपथविधीच्या तारखेपासून पुढील सहा वर्षांसाठी, म्हणजेच 2032 पर्यंत राहील. संबंधित राज्यांच्या ज्या जागांवर सध्याच्या सदस्यांचा कार्यकाळ संपत आहे, त्याच जागा रिक्त मानल्या जातील. 37 जागांसाठी 16 मार्च रोजी निवडणूक निवडणूक आयोगाने 18 फेब्रुवारी रोजी 10 राज्यांमधील 37 राज्यसभा जागांसाठी निवडणुकीच्या तारखा जाहीर केल्या होत्या. 37 जागांसाठी 16 मार्च रोजी निवडणूक होणार आहे. ज्या जागा रिक्त होत आहेत, त्यापैकी 12 एनडीएच्या ताब्यात आहेत, तर 25 जागांवर विरोधकांचे वर्चस्व आहे. सर्वाधिक महाराष्ट्रातील 7, तामिळनाडूतील 6 आणि पश्चिम बंगाल-बिहारमधील प्रत्येकी 5 जागांवर निवडणूक घेतली जाणार आहे. शरद पवार, रामदास आठवले, कनिमोझी, तिरुची शिवा, राज्यसभेचे उपसभापती हरिवंश यांचा कार्यकाळ 2 एप्रिल रोजी संपत आहे. 16 मार्च रोजी सकाळी 9 ते सायंकाळी 4 वाजेपर्यंत मतदान होईल आणि त्याच दिवशी सायंकाळी 5 वाजता मतांची मोजणी केली जाईल. बॅलेट पेपरवर खास पेनाने मतदान होईल निवडणूक आयोगाने म्हटले आहे की, मतदान करताना केवळ रिटर्निंग ऑफिसरने दिलेल्या निर्धारित मानकाचा जांभळ्या रंगाचा स्केच पेनच वापरला जाईल. इतर कोणत्याही पेनचा वापर वैध मानला जाणार नाही. आयोगाने म्हटले आहे की, निवडणुका शांततापूर्ण आणि निष्पक्ष पद्धतीने पार पाडण्यासाठी निरीक्षक नियुक्त केले जातील. निवडणूक आयोगाने आसाम, केरळ, पुद्दुचेरी, तामिळनाडू आणि पश्चिम बंगालमध्ये EVM आणि VVPAT संदर्भात जनजागृती मोहीम देखील सुरू केली आहे. आयोगाच्या मते, 5 राज्ये आणि एका केंद्रशासित प्रदेशात 1.20 लाखांहून अधिक लोकांनी डेमो कॅम्पमध्ये भाग घेतला. 1.16 लाखांहून अधिक लोकांनी मॉक मतदान केले. 10 फेब्रुवारीपर्यंत 29 हजारांहून अधिक मतदान केंद्रांची ठिकाणे मोबाईल डेमो व्हॅनद्वारे कव्हर करण्यात आली आहेत. ही मोहीम EVM डेमो सेंटर आणि मोबाईल व्हॅनद्वारे राबवली जात आहे. राज्यसभा निवडणूक अशी होते राज्यसभा खासदारांसाठी निवडणुकीची प्रक्रिया इतर निवडणुकांपेक्षा खूप वेगळी आहे. राज्यसभेचे सदस्य अप्रत्यक्षपणे निवडले जातात, म्हणजे जनता नाही तर आमदार त्यांना निवडतात. निवडणुका दर दोन वर्षांनी होतात, कारण राज्यसभा हे एक स्थायी सभागृह आहे आणि त्याचे एक तृतीयांश सदस्य दर दोन वर्षांनी निवृत्त होतात. राज्यसभा जागांची एकूण संख्या 245 आहे. यापैकी 233 जागांवर अप्रत्यक्षपणे निवडणुका होतात आणि 12 सदस्यांना राष्ट्रपती नामनिर्देशित करतात. राज्यसभा निवडणुकीत विजयासाठी किती मतांची आवश्यकता असते, हे आधीच ठरलेले असते. मतांच्या संख्येची गणना एकूण आमदारांची संख्या आणि राज्यसभा जागांच्या संख्येवर आधारित असते. यामध्ये एका आमदाराच्या मताचे मूल्य 100 असते. महाराष्ट्रातील 7 जागांच्या उदाहरणावरून सूत्र समजून घेऊया राज्यसभा निवडणुकीत कोणत्याही उमेदवाराला जिंकण्यासाठी निश्चित संख्येने मतांची आवश्यकता असते, ज्याला जिंकण्याचा कोटा (Quota) म्हणतात. महाराष्ट्र विधानसभेत एकूण 288 आमदार आहेत. रिक्त होणाऱ्या जागा 7 आहेत. एकूण आमदारांची संख्या x 100/ (राज्यसभा जागा + 1) = +1
288X100/(7+1)= +1
28800/8= +1
3600= +1
3601
कारण एका आमदाराच्या मताचे मूल्य 100 असते. त्यामुळे महाराष्ट्रात सध्या एका राज्यसभा जागेवर विजयासाठी कमीत कमी 36 आमदारांची आवश्यकता असेल.
Source link
