जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) नुसार, जगात 50 कोटींहून अधिक लोकांना संधिवात आहे. काहींची समस्या मध्यम स्वरूपाची आहे तर काहींची गंभीर. संधिवातामुळे सुरू झालेले सांधेदुखी जवळजवळ आयुष्यभर राहते. काही लोक यातून आराम मिळवण्यासाठी वेदनाशामक गोळ्या घेतात. हे धोकादायक ठरू शकते. यामुळे किडनीलाही नुकसान पोहोचू शकते. अशा परिस्थितीत प्रश्न असा आहे की वेदनाशामक गोळ्यांशिवायही या वेदनेतून आराम मिळू शकतो का? उत्तर आहे – ‘होय’. सांधेदुखीमध्ये घरगुती उपायांनी आराम मिळतो. ‘कामाची बातमी’ मध्ये आज आपण संधिवाताच्या वेदनेतून आराम मिळवण्यासाठी घरगुती उपायांबद्दल बोलणार आहोत. यासोबतच आपण जाणून घेणार आहोत की- तज्ज्ञ: डॉ. पी.के. श्रीवास्तव, माजी वरिष्ठ सल्लागार, शासकीय आयुर्वेद महाविद्यालय आणि रुग्णालय, लखनऊ प्रश्न- आर्थरायटिस म्हणजे काय? उत्तर- आर्थरायटिसमध्ये सांध्यांमध्ये दीर्घकाळ दाह (सूज) होतो. यामुळे सांधे आखडतात आणि दुखतात. आपल्या शरीरात जिथे दोन हाडे एकत्र येतात, त्याला सांधा म्हणतात. या सांध्यांमध्ये दोन्ही हाडांच्या मध्ये एक मऊ थर असतो, ज्याला ‘कार्टिलेज’ म्हणतात. जेव्हा हा थर खराब होऊ लागतो किंवा रोगप्रतिकारशक्ती स्वतः सांध्यांवर हल्ला करू लागते (ऑटोइम्यून रोग), तेव्हा आर्थरायटिस होतो. प्रश्न- आर्थरायटिस का होतो? उत्तर- आर्थरायटिसमध्ये कार्टिलेज हळूहळू झिजायला लागते किंवा त्यांना सूज येते. प्रश्न- संधिवाताच्या वेदनांपासून आराम मिळवण्यासाठी लोक अनेकदा पेनकिलर घेतात? यात रोज पेनकिलर खाणे धोकादायक का आहे? उत्तर- संधिवाताच्या वेदनांमध्ये पेनकिलर त्वरित आराम देतात, पण ते रोज खाल्ल्याने खूप नुकसान होऊ शकते. सर्व आरोग्य धोके ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- पेन किलरशिवायही संधिवाताच्या वेदनांपासून आराम मिळू शकतो का? उत्तर- होय, अनेक प्रकरणांमध्ये पेन किलरशिवायही संधिवाताच्या वेदना नियंत्रित करता येतात. यासाठी काही गोष्टींची विशेष काळजी घ्या. जसे की- याव्यतिरिक्त, काही औषधी वनस्पतींमध्ये नैसर्गिक दाहक-विरोधी गुणधर्म असतात, जे सूज कमी करू शकतात. प्रश्न- संधिवाताच्या वेदनांवर घरगुती उपाय काय आहे? उत्तर- घरगुती उपचाराचा उद्देश सांध्यांची सूज कमी करणे आणि सांध्यांना पोषण देणे आहे. काही प्रभावी घरगुती उपाय ग्राफिकमध्ये पाहा- वरील ग्राफिकमध्ये दिलेल्या घरगुती उपायांव्यतिरिक्त हलका योग, कोमट पाण्याने स्नान, पुरेशी झोप आणि संतुलित आहार देखील घरगुती उपचाराचा महत्त्वाचा भाग आहेत. चला, आता या सर्व उपायांबद्दल सविस्तर समजून घेऊया- 1. गुळवेल आणि हळद 2. गुळवेल आणि आले 3. गुळवेल आणि अश्वगंधा 4. गुळवेल आणि गुग्गुळ 5. गुळवेल आणि निर्गुडी प्रश्न- हे वेदनाशामक घरगुती उपाय कसे तयार करावे? उत्तर- हे वेदनाशामक घरगुती उपाय असे तयार करा- गुळवेल+हळद/आले: अर्धा चमचा गुळवेल पावडरमध्ये चिमूटभर हळद किंवा आले मिसळून कोमट पाण्यासोबत घ्या. गुळवेल+अश्वगंधा: दोन्ही चूर्ण समान प्रमाणात मिसळून घ्या. गुळवेल+गुग्गुळ: हे सहसा टॅबलेट किंवा पावडरच्या स्वरूपात घेतले जाते. गुळवेल+निर्गुडी: काढ्याच्या स्वरूपात किंवा तेलाने मालिश करण्यासाठी वापरा. प्रश्न- हे उपाय दिवसातून किती वेळा आणि किती दिवसांपर्यंत घ्यावेत? उत्तर- सामान्यतः दिवसातून 1-2 वेळा घेता येते. प्रश्न- हे उपाशीपोटी घेणे योग्य आहे की जेवणानंतर घेणे ठीक आहे? उत्तर- याची योग्य वेळ तुमच्या पचनशक्ती आणि आरोग्यावर अवलंबून असते. प्रश्न- या वेदनाशामक घरगुती उपायांचे काही दुष्परिणाम होऊ शकतात का? उत्तर- जास्त प्रमाणात किंवा जास्त काळ घेतल्यास काही दुष्परिणाम होऊ शकतात. प्रश्न- घरगुती उपाय करताना कोणत्या गोष्टींची काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे? उत्तर- औषधी वनस्पती नेहमी विश्वसनीय स्त्रोतांकडून घ्या आणि शुद्धतेची काळजी घ्या. प्रश्न- जर बीपी, मधुमेह किंवा थायरॉईडची औषधे चालू असतील, तरीही हे उपाय करू शकतो का? उत्तर- सावधगिरीनेच घ्या. या गोष्टी लक्षात ठेवा- प्रश्न- आर्थरायटिसच्या बाबतीत कोणत्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नये? डॉक्टरांना कधी दाखवणे अनिवार्य आहे? उत्तर- या लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका- या परिस्थितीत त्वरित डॉक्टरांना दाखवा-
Source link
