आयटी उद्योगासाठी मागील महिना विरोधाभासी ठरला. नैसकॉमने आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस विक्रमी 30 लाख कोटी रुपयांच्या महसुलाचा अंदाज वर्तवला आहे, जी 6% वाढ आहे. दुसरीकडे, एआयमुळे नोकऱ्या कमी होण्याची भीती असल्याने शेअर्सची विक्री होत आहे. निफ्टी आयटी इंडेक्स 20% पेक्षा जास्त घसरला आहे. निराशेचे कारण स्पष्ट आहे – दशकांपासून हा उद्योग ‘लेबर आर्बिट्रेज’वर आधारित आहे, जिथे पुण्यात कोडर ठेवण्याचा खर्च अमेरिकेच्या तुलनेत खूपच कमी आहे. इन्फोसिस, टीसीएस सारख्या कंपन्या कोडर्सच्या मदतीने सॉफ्टवेअर मेंटेनन्स आणि रूटीन कोडिंगसारख्या श्रम-प्रधान कामांमधून महसूल मिळवतात. एआय विरुद्ध कोडर अँथ्रोपिकचा ‘क्लॉड कोड’ मिनिटांत प्रोटोटाइप तयार करू शकतो. टेक महिंद्राचे सीईओ अतुल सोनेजा यांचे म्हणणे आहे की, उत्पादकतेत सुधारणा केवळ ‘ग्रीनफिल्ड’ (नवीन) वातावरणातच शक्य आहे. वारसाहक्काने मिळालेले जुने कोड आणि जटिल प्रणाली असलेल्या ‘ब्राउनफिल्ड’मध्ये एआय तैनात करणे कठीण आहे. अनेकदा क्लायंट्सना हे लक्षात येते की एआयची स्वप्ने खूप महत्त्वाकांक्षी होती. ते शेवटी पूर्वीइतकेच कोडर्स ठेवतात.’ संधी आणि वास्तविकता इन्फोसिसच्या संस्थापकांपैकी एक नंदन नीलेकणी यांचा अंदाज आहे की, एआय संबंधित सेवांचे मूल्य 2030 पर्यंत 300-400 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचू शकते. अलीकडील निकाल आशादायक आहेत. टीसीएसची एआय विक्री 17% वाढली असून ती एकूण महसुलाच्या 6% आहे. एचएसबीसीचे योगेश अग्रवाल यांच्या मते, ‘पारंपरिक सॉफ्टवेअरला एआय गिळून टाकेल या दाव्यांची ठोस उदाहरणे खूप कमी आहेत.’ जीसीसीची भूमिका ग्लोबल कॅपेबिलिटी सेंटर्स (जीसीसी) देखील टेक कर्मचाऱ्यांना रोजगार देत आहेत. कंपन्या आता तंत्रज्ञानाला व्यवसायाचा गाभा मानत असल्याने, एआयच्या मदतीने इन-हाउस कोडिंग वाढल्याने भारतीय आयटी उद्योगालाही फायदा होईल. नोव्हेंबर 2022 मध्ये चॅटजीपीटी आल्यानंतर ज्या ‘व्यत्ययाची’ (विघटनाची) भीती होती, तो तीन वर्षांनंतरही आलेला नाही. महसूल वाढत आहे आणि नियुक्त्या सुरू आहेत. किफायतशीर झाले दर; एआयसह ‘रीसेट मोड’मध्ये उद्योग सन 2026 मध्ये आयटी क्षेत्रावर बराच दबाव दिसून आला आहे. आयटी निर्देशांक शिखरावरून 28% खाली आला आहे. बाजार विश्लेषकांच्या मते, आयटी क्षेत्र संपत नसून, ते ‘रीसेट फेज’मध्ये आहे. •मूल्यांकनात बदल: सध्या आयटी क्षेत्राचे मूल्यांकन त्याच्या दोन वर्षांच्या अंदाजित कमाईच्या 15.4 पट (15.4x) आहे. •बेंचमार्कच्या बरोबरीने: आयटी क्षेत्र नेहमी निफ्टी 50 निर्देशांकापेक्षा सुमारे 17% प्रीमियम (महाग) वर व्यवहार करत असे, परंतु आता ते निफ्टी 50 च्या बरोबरीने आले आहे. यालाच ‘व्हॅल्यू झोन’ म्हटले जात आहे कारण आता शेअर्समधील ‘अतिरिक्त चमक’ संपली आहे. सल्ला: सध्याच्या काळात ‘बॉटम फिशिंग’ म्हणजे खालच्या स्तरावर खरेदी करणे टाळा. जोपर्यंत कमाईमध्ये सुधारणा होण्याची चिन्हे दिसत नाहीत, तोपर्यंत प्रतीक्षा करणे शहाणपणाचे ठरेल. वाढीचा दृष्टिकोन: संथ पण स्थिर •चिंता असूनही, हे क्षेत्र पूर्णपणे कोसळत नाहीये. उद्योगाची वार्षिक उत्पन्न वाढ 3% ते 6% राहण्याची अपेक्षा आहे. हे त्याच्या ऐतिहासिक सरासरी (7% – 8%) पेक्षा कमी आहे. आयटी कंपन्या स्वतःला कशा बदलत आहेत? •नवीन मॉडेल: कंपन्या ‘फिक्स्ड-प्राइस’ करारांकडे वळत आहेत आणि प्रत्येक कर्मचाऱ्यामागे नफा सुधारत आहेत. •कार्यशक्ती: एआय-कुशल प्रतिभावंतांना उच्च वेतनावर नियुक्त केले जात आहे आणि सध्याच्या कर्मचाऱ्यांना ‘री-स्किल’ केले जात आहे. •भागीदारी: कंपन्या एआय-नेटिव्ह कंपन्यांसोबत भागीदारी करत आहेत. एआयच्या पुढे आयटी उद्योग कसा टिकेल? एआयकडून काम करून घेणे हे मुख्य उद्दिष्ट असेल. जुनाट प्रणालींना आधुनिक बनवणे कठीण आहे कारण त्यांच्यात डेटा सायलो आणि तांत्रिक उणिवा असतात. -नंदन नीलेकणी, सह-संस्थापक, इन्फोसिस (एआयचा प्रभाव)
Source link
