आजकाल उत्तर भारतासह देशाच्या अनेक भागात तीव्र उष्णता आहे. हवामान खात्याने अनेक राज्यांमध्ये उष्णतेच्या लाटेचा इशारा जारी केला आहे. या काळात लोकांना घराबाहेर पडू नये असा सल्ला देण्यात आला आहे.

पण अनेक लोकांना त्यांच्या कामासाठी कडक उन्हात बाहेर जावे लागते. तथापि, जेव्हा तापमान वाढत राहते आणि उष्णतेची लाट येते तेव्हा बाहेर पडणे अधिक धोकादायक बनते.

अशा हवामानात, डिहायड्रेशन, जुलाब, डोकेदुखी, त्वचेवर पुरळ यासारख्या समस्या सामान्य आहेत. या समस्यांपासून स्वतःचे रक्षण करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे जेव्हाही तुम्ही घराबाहेर पडाल तेव्हा पूर्ण सावधगिरीने आणि तयारीने बाहेर पडावे.

आज पातळी या कामाच्या बातमीतआपण कडक उन्हात घराबाहेर पडण्यापूर्वी कोणती तयारी करावी याबद्दल बोलू. तसेच, कडक उन्हात बाहेर जाताना कोणत्या गोष्टी सोबत ठेवणे महत्त्वाचे आहे हे आपल्याला कळेल.

तज्ज्ञ: डॉ. बॉबी दिवाण, वरिष्ठ वैद्य, दिल्ली

प्रश्न: उन्हाळ्यात घराबाहेर पडण्यापूर्वी कोणती तयारी करावी?

उत्तरः बरं, उन्हाळ्यात घराबाहेर न पडणे चांगले. पण जर तुम्हाला बाहेर जावे लागले तर आधी काही तयारी करणे महत्त्वाचे आहे. सर्वप्रथम, हलक्या रंगाचे, सैल आणि सुती कपडे निवडा, जे हवा सहजपणे जाऊ देतात आणि शरीर थंड ठेवतात. थेट सूर्यप्रकाश टाळण्यासाठी तुमचे डोके आणि चेहरा टोपी, स्कार्फ, टॉवेल किंवा इतर कोणत्याही कापडाने झाकायला विसरू नका.

हानिकारक अल्ट्राव्हायोलेट (UV) किरणांपासून तुमचे डोळे वाचवण्यासाठी सनग्लासेस घाला. जर तुम्हाला बराच वेळ उन्हात राहावे लागणार असेल, तर ओरल रिहायड्रेशन सोल्युशन (ओआरएस) चे काही पाउच सोबत ठेवा. निघण्यापूर्वी हलके आणि सहज पचणारे अन्न खा. दिवसाच्या सर्वात उष्ण वेळेत म्हणजे दुपारी १२ ते ३ च्या दरम्यान बाहेर जाणे टाळा. याशिवाय, इतर काही गोष्टी देखील लक्षात ठेवा. खाली दिलेल्या ग्राफिकवरून हे समजून घ्या-

आता ग्राफिकमध्ये दिलेले मुद्दे सविस्तरपणे समजून घेऊया.

सुती आणि सैल कपडे घाला.

उन्हाळ्यात हलक्या रंगाचे कपडे घालल्याने सूर्याची किरणे परावर्तित होतात, ज्यामुळे शरीर कमी गरम होते. सैल कपडे शरीरातून हवा जाऊ देतात, ज्यामुळे थंडावा मिळतो. तसेच, पूर्ण बाह्यांचे कपडे त्वचेचे थेट सूर्यप्रकाशापासून संरक्षण करतात. तर सुती कपडे घाम शोषण्यास मदत करतात.

टोपी किंवा रुमालाने डोके झाका.

जेव्हा तीव्र सूर्यप्रकाश थेट डोक्यावर पडतो, तेव्हा उष्माघाताचा धोका वाढतो. अशा परिस्थितीत, टोपी किंवा रुमालाने डोके कडक उन्हापासून वाचवते आणि थंड ठेवण्यास मदत करते.

सनग्लासेस घाला.

सूर्याची तीव्र किरणे डोळ्यांसाठी हानिकारक असू शकतात. अशा परिस्थितीत, सनग्लासेस डोळ्यांना अतिनील किरणांपासून वाचवतात आणि तेजस्वी प्रकाशात चांगले दिसण्यास मदत करतात.

पाण्याची बाटली ठेवा.

उन्हाळ्यात शरीराला खूप घाम येतो, ज्यामुळे डिहायड्रेशन होऊ शकते. अशा परिस्थितीत, तुमच्यासोबत पाण्याची बाटली ठेवून तुम्ही वेळोवेळी पाणी पिऊ शकता आणि तुमचे शरीर हायड्रेट ठेवू शकता.

सनस्क्रीन वापरा.

सूर्याच्या हानिकारक अतिनील किरणांमुळे सनबर्न, टॅनिंग आणि दीर्घकाळात त्वचेचा कर्करोग होऊ शकतो. म्हणून, घराबाहेर पडण्यापूर्वी, तुमच्या त्वचेवर चांगल्या दर्जाचे सनस्क्रीन लावा. असे केल्याने आपण हे नुकसान टाळू शकतो.

ओआरएस, लिंबूपाणी किंवा सत्तूचे द्रावण प्या.

हे पेये तुमच्या शरीराला त्वरित ऊर्जा देतात आणि इलेक्ट्रोलाइट्सची कमतरता भरून काढतात. ओआरएस डिहायड्रेशनशी लढण्यास मदत करते, लिंबूपाणी ताजेतवाने करते आणि सत्तूचे द्रावण पोट थंड ठेवते.

शरीराची धुके वाष्प.

उन्हाळ्यात घामामुळे बॅक्टेरियाचा संसर्ग होऊ शकतो. नैसर्गिक आणि हलक्या सुगंधासह बॉडी मिस्ट वापरल्याने ताजेपणाची भावना येते. शिवाय, ते घामाचा वास देखील कमी करते.

प्रश्न: उन्हाळ्यात घराबाहेर पडण्यापूर्वी कोणत्या गोष्टी सोबत ठेवाव्यात?

उत्तरः जर तुम्ही उन्हाळ्यात घराबाहेर जात असाल तर काही गोष्टी नक्कीच सोबत ठेवा. यामुळे, तुम्ही तीव्र सूर्यप्रकाशाचे परिणाम टाळू शकता. खाली दिलेल्या ग्राफिकवरून हे समजून घ्या-

प्रश्न: जर तुम्ही कामासाठी घराबाहेर असाल, तर कोणत्या प्रकारची खबरदारी घेतली पाहिजे?

उत्तरः उन्हाळ्याच्या काळात तुम्ही तुमच्या आरोग्याची विशेष काळजी घेतली पाहिजे, विशेषतः जर तुम्ही मोकळ्या जागेत काम करत असाल तर. यासाठी, मध्येमध्ये ब्रेक घ्या आणि थंड किंवा सावलीच्या ठिकाणी जा. शक्य असल्यास, दुपारी १२ ते ३ दरम्यान जास्त शारीरिक हालचाल टाळा.

फळे आणि भाज्यांसह हलके, पचण्यास सोपे आणि पौष्टिक अन्न खा. चक्कर येणे, अशक्तपणा, तीव्र डोकेदुखी, जास्त घाम येणे किंवा कमी घाम येणे ही सर्व उष्माघाताची लक्षणे असू शकतात. याकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका. याशिवाय, इतर काही गोष्टी लक्षात ठेवा. खाली दिलेल्या ग्राफिकवरून हे समजून घ्या-

प्रश्न: उन्हातून घरी परतल्यानंतर काय करावे?

उत्तर- जर तुम्ही बाहेरून कडक उन्हात घरी परतत असाल तर सर्वप्रथम थोडा वेळ विश्रांती घ्या. यानंतर, थंड पाण्याने आंघोळ करा किंवा थंड पाण्यात भिजवलेल्या कापडाने तुमचे शरीर पुसून टाका. उष्णतेमुळे थकलेल्या शरीराला विश्रांती देणे खूप महत्वाचे आहे. यानंतर, सहज पचणारे आणि हलके अन्न खा. तळलेले आणि मसालेदार पदार्थ टाळा. जर तुम्हाला काही समस्या जाणवत असेल तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

एकंदरीत, अति उष्णतेमध्ये सावधगिरी हाच एकमेव बचाव आहे. गरज नसल्यास घराबाहेर पडू नका. जर तुम्हाला बाहेर जावे लागले तर वरील गोष्टी लक्षात ठेवा. हे तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला सुरक्षित ठेवू शकते. तुमच्या आजूबाजूच्या लोकांची काळजी घ्या आणि त्यांना उष्णतेपासून संरक्षणाची जाणीव करून द्या.