नवी दिल्ली2 तासांपूर्वी
- कॉपी दुवा
स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूट (SIPRI) ने म्हटले आहे की, जगातील पाचव्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा देश असलेल्या भारताचा लष्करी खर्च २०२४ मध्ये १.६% ने वाढून ८६.१ अब्ज डॉलर्स (₹७.१९ लाख कोटी) होण्याची अपेक्षा आहे.
त्याच वेळी, पहलगाम हल्ल्यानंतर अणु क्षेपणास्त्रे डागण्याची धमकी देणाऱ्या पाकिस्तानचा लष्करी खर्च १०.२ अब्ज डॉलर्स म्हणजेच सुमारे ८५,१७० कोटी रुपये होता.
सोमवारी प्रसिद्ध झालेल्या ‘ट्रेंड्स इन वर्ल्ड मिलिटरी एक्सपेंडिचर २०२४’ अहवालानुसार, भारत पाकिस्तानपेक्षा आपल्या सैन्यावर ९ पट जास्त पैसे खर्च करत आहे.
अहवालात असेही म्हटले आहे की, जगातील सर्वाधिक लष्करी खर्च करणारे पाच देश म्हणजे अमेरिका, चीन, रशिया, जर्मनी आणि भारत. या पाचही जणांचा एकूण लष्करी खर्च १६३५ अब्ज डॉलर्स म्हणजेच ₹ १३६.५२ लाख कोटी आहे.
अहवालात या देशांचा लष्करी खर्च नमूद केला आहे.
- चीनचा लष्करी खर्च ७.०% वाढून अंदाजे $३१४ अब्ज झाला, जो सलग तीन दशकांची वाढ आहे.
- २०२४ मध्ये रशियाचा लष्करी खर्च अंदाजे १४९ अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. हा खर्च रशियाच्या जीडीपीच्या ७.१% आणि रशियन सरकारी खर्चाच्या १९% आहे.
- युक्रेनचा एकूण लष्करी खर्च २.९% ने वाढून $६४.७ अब्ज झाला, जो रशियाच्या खर्चाच्या ४३% आहे. २०२४ मध्ये युक्रेनवर जीडीपीच्या ३४% वाट्यासह सर्वात जास्त लष्करी भार होता.
भारताने आज ६३ हजार कोटी रुपयांच्या राफेल मरीन कराराला अंतिम स्वरूप दिले.
२८ एप्रिल रोजी दिल्लीत भारत आणि फ्रान्समध्ये २६ राफेल सागरी विमानांचा करार झाला. भारताच्या वतीने संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह यांनी या करारावर स्वाक्षरी केली. या करारानुसार, भारत फ्रान्सकडून २२ सिंगल सीटर विमाने आणि ४ डबल सीटर विमाने खरेदी करेल. विमानाची डिलिव्हरी २०२८-२९ मध्ये सुरू होईल आणि सर्व विमाने २०३१-३२ पर्यंत भारतात पोहोचतील.
भारत २०२४ मध्ये सलग तिसऱ्या वर्षी शस्त्रास्त्र खरेदीची रक्कम कमी करेल.
२०२४ च्या अर्थसंकल्पात, भारतीय सैन्याला खर्चासाठी ६,२१,९४० कोटी रुपये मिळाले, जे फक्त ४०० कोटी रुपये आहे म्हणजेच अंतरिम अर्थसंकल्पापेक्षा ०.०६४% जास्त आहे. यामध्ये शस्त्रे खरेदी आणि पगार-पेन्शनचे बजेट तेच राहते. सलग तिसऱ्या वर्षी, भांडवली बजेट, म्हणजेच शस्त्रास्त्रे खरेदी आणि सैन्याच्या आधुनिकीकरणावरील खर्चात कपात करण्यात आली आहे.
यावेळी एकूण अर्थसंकल्पात संरक्षण क्षेत्राला १२.९% वाटा मिळाला आहे. गेल्या वर्षी हा वाटा सुमारे १३% होता. संरक्षण बजेटपैकी ६७.७% महसूल आणि पेन्शन बजेटमध्ये जातो, ज्यापैकी बहुतेक भाग पगार आणि पेन्शन वाटपावर खर्च केला जातो.
२०२४ मध्ये अनेक युरोपीय देशांचा लष्करी खर्च वाढला.
SIPRI अहवालात असेही म्हटले आहे की मध्य आणि पश्चिम युरोपातील अनेक देशांनी २०२४ मध्ये त्यांच्या लष्करी खर्चात लक्षणीय वाढ केली आहे. यामागील कारण म्हणजे नवीन खर्चाची अंमलबजावणी आणि मोठ्या प्रमाणात शस्त्रास्त्र खरेदी योजना.
अहवालानुसार, जर्मनीचा लष्करी खर्च २८% वाढून ८८.५ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचला आहे. ज्यामुळे ते मध्य आणि पश्चिम युरोपमध्ये सर्वात जास्त खर्च करणारा आणि जगातील चौथा सर्वात मोठा देश बनला आहे.
त्याच वेळी, पोलंडचा लष्करी खर्च २०२४ मध्ये ३१% वाढून $३८.० अब्ज होणार आहे, जो पोलंडच्या जीडीपीच्या ४.२% आहे.
