एक लोककथा आहे. फार पूर्वीच्या काळी एक संत आपल्या शिष्यासह सतत प्रवास करत असत. मध्येच ते एखाद्या गावात काही दिवस थांबत आणि तेथील लोकांना उपदेश देऊन पुन्हा पुढील प्रवासाला निघत असत. संतांचा स्वभाव अत्यंत साधा होता आणि त्यांच्या वाणीत अशी गोडी होती की जो कोणी त्यांना भेटे, तो त्यांचा अनुयायी बनत असे. एकदा ते अशाच एका गावात थांबले होते. गावातील लोक आपल्या समस्या घेऊन त्यांच्याकडे येऊ लागले. कुणी कौटुंबिक कलहाने दुःखी होता, कुणी आर्थिक संकटाने, तर कुणी तणावाने. संत सर्वांना धैर्य, समजूतदारपणा आणि सदाचाराचा मार्ग सांगत असत. हळूहळू संतांची कीर्ती संपूर्ण परिसरात पसरली. दूरदूरहून लोक त्यांचे प्रवचन ऐकण्यासाठी येऊ लागले. गावातील वातावरणही बदलू लागले. लोक पूर्वीपेक्षा अधिक शांत आणि सकारात्मक राहू लागले, पण गावातील एक पुजारी हे सर्व पाहून आतल्या आत जळू लागला होता. त्याला भीती वाटत होती की आता लोक त्याच्याकडे कमी येतील आणि संतांना अधिक मान-सन्मान देतील, यामुळे त्याची कमाईही बंद होईल. मत्सराने हळूहळू त्याचे मन व्यापले. त्याने गावात संतांविरुद्ध गोष्टी पसरवायला सुरुवात केली. तो लोकांना म्हणाला, “हा संत फक्त ढोंग करतो. हा लोकांना गोंधळात टाकत आहे.” काही लोक त्याच्या बोलण्यावर विश्वास ठेवले आणि संतांची निंदा करू लागले. पुजाऱ्याचे साथीदारही जागोजागी संतांची प्रतिमा खराब करण्याचा प्रयत्न करू लागले. एक दिवशी संतांचा शिष्य बाजारातून जात होता. तेथे त्याने काही लोकांना आपल्या गुरूंची निंदा करताना ऐकले. तो रागाने भरून गेला. त्याला वाटले की लगेच जाऊन त्या लोकांना उत्तर द्यावे, पण त्याने स्वतःला आवरले आणि संतांकडे जाऊन सर्व गोष्टी सांगितल्या. शिष्य म्हणाला, “गुरुदेव, लोक तुमची इतकी निंदा करत आहेत आणि तुम्ही शांत बसला आहात. आपण त्यांना उत्तर द्यायला नको का?” संत हसले आणि शांत स्वरात म्हणाले, “बाळा, जगात प्रत्येक व्यक्ती आपल्या बाजूने नसेल. काही लोक विनाकारणही विरोध करतील. जर आपण प्रत्येक टीकेला उत्तर देऊ लागलो, तर आपल्या ध्येयापासून भरकटू जाऊ.” मग संतांनी म्हटले, “ज्याप्रमाणे हत्ती आपल्या मस्तावलेल्या चालीत चालत राहतो आणि रस्त्यात भुंकणाऱ्या कुत्र्यांकडे लक्ष देत नाही, त्याचप्रमाणे बुद्धिमान व्यक्तीही टीकेने विचलित होत नाही. आपण आपले लक्ष आपल्या कर्मावर आणि ध्येयावर केंद्रित केले पाहिजे.” शिष्याला गुरूंचे बोलणे समजले. त्याने शिकले की महान बनण्याचा मार्ग शांती, धैर्य आणि आत्मविश्वासातून जातो. प्रसंगातून मिळालेली शिकवण समाजात प्रत्येक व्यक्ती आपल्या विचारांशी सहमत असेलच असे नाही. काही लोक आपल्याला पाठिंबा देतील, तर काही विरोधही करतील. अनेकदा लोक आपल्या यशाची, लोकप्रियतेची किंवा चांगल्या कामांची ईर्ष्या करतात आणि आपली टीका करू लागतात. अशा परिस्थितीत स्वतःला सांभाळणे हीच खरी जीवनकला आहे. जर एखादी व्यक्ती तुमच्याबद्दल चुकीच्या गोष्टी बोलत असेल, तर लगेच प्रतिक्रिया देणे नेहमीच योग्य नसते. अनेकदा शांतता हे सर्वात प्रभावी उत्तर असते. वाद घालण्याने वाद वाढतो आणि मानसिक शांती नष्ट होते. इतरांच्या बोलण्यात अडकून आपण आपल्या उद्दिष्टापासून भरकटतो. यशस्वी व्यक्ती तोच असतो जो टीकेच्या गर्दीतही आपल्या कामावर लक्ष केंद्रित करतो. हत्तीप्रमाणे आपली चाल कायम ठेवणे महत्त्वाचे आहे. अनेकदा लोक त्यांच्या असुरक्षिततेमुळे किंवा मत्सरमुळे इतरांची निंदा करतात. याला वैयक्तिक अपमान मानण्याऐवजी सामान्य मानवी स्वभाव समजले पाहिजे. यामुळे मन शांत राहते. रागाच्या भरात घेतलेला निर्णय नातेसंबंध आणि प्रतिष्ठा या दोन्हीला हानी पोहोचवू शकतो. कठीण काळात शांत राहणे हेच परिपक्वतेची ओळख आहे. जर तुमचे वर्तन आणि काम योग्य असेल, तर वेळेनुसार सत्य समोर येतेच. लोकांचे मत बदलण्याचा प्रयत्न करण्यापेक्षा आपली कर्मे मजबूत करावीत. नकारात्मक लोकांच्या बोलण्यापासून वाचण्यासाठी हे आवश्यक आहे की आपण अशा लोकांसोबत राहावे जे आपल्याला प्रेरणा देतात आणि योग्य दिशा दाखवतात. आपण सकारात्मक लोकांच्या संगतीत राहिले पाहिजे. इतरांच्या टीकेमुळे आपला आत्मविश्वास कमी होऊ देऊ नये. जर तुम्ही योग्य मार्गावर असाल, तर धीर धरा आणि पुढे जात रहा. जीवनात यश केवळ मेहनतीने मिळत नाही, तर मानसिक संतुलन आणि योग्य दृष्टिकोनातून मिळते. जेव्हा आपण टीकेच्या वर उठून आपल्या कामावर लक्ष केंद्रित करतो, तेव्हा जीवनात सुख-शांती आणि यश टिकून राहते.
Source link
