अमृतसर3 मिनिटांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
केंद्रीय औषध मानक नियंत्रण संघटनेने (CDSCO) देशभरातील औषधांच्या गुणवत्तेबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. अहवालानुसार, एकूण ११२ औषधांचे नमुने गुणवत्ता चाचण्यांमध्ये अपयशी ठरले, ज्यात पंजाबमध्ये उत्पादित केलेले ११ नमुने समाविष्ट आहेत.
सर्वाधिक ४९ औषधे हिमाचल प्रदेशातील होती, त्यानंतर गुजरात (१६), उत्तराखंड (१२), पंजाब (११) आणि मध्य प्रदेश (६) यांचा क्रमांक लागतो. सर्वात धक्कादायक म्हणजे, तीन खोकल्याच्या सिरप देखील बनावट असल्याचे आढळून आले.
हृदयरोग, कर्करोग, मधुमेह, उच्च रक्तदाब, दमा, संसर्ग, वेदना, जळजळ, अशक्तपणा आणि अपस्मार यासारख्या गंभीर आजारांवर उपचार करण्यासाठी या औषधांचा वापर केला जातो. काही दिवसांपूर्वीच पंजाब सरकारने कोल्ड्रिफ कफ सिरपसह आठ औषधांच्या वापरावर बंदी घातली.
आता, सीडीएससीओच्या अहवालानंतर, बाजारातून या औषधांचा समावेश असलेल्या बॅचेस काढून टाकण्याची प्रक्रिया वेगवान करण्यात आली आहे. सर्व मेडिकल स्टोअर्स, डॉक्टर आणि रुग्णालयांना या औषधांचा तात्काळ साठा करण्याचे आणि रुग्णांना सुरक्षित पर्याय उपलब्ध करून देण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
देशभरातील ५२ प्रयोगशाळांमध्ये औषधांची चाचणी सप्टेंबर २०२५ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या अहवालानुसार, देशभरातील केंद्रीय आणि राज्यस्तरीय प्रयोगशाळांमध्ये ५२ औषधे मानके पूर्ण करण्यात अपयशी ठरली, तर ६० औषधे राज्यस्तरीय मानके पूर्ण करण्यात अपयशी ठरली. सर्वाधिक ४९ औषधे हिमाचल प्रदेशातील, १६ गुजरातमधील, १२ उत्तराखंडमधील, ११ पंजाबमधील, ६ मध्य प्रदेशातील आणि इतर राज्यांमधील होती.
पंजाबमध्ये उत्पादित झालेल्या ११ औषधांच्या नमुन्यांची चाचणी अयशस्वी झाल्यानंतर, संबंधित औषध कंपन्यांना नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत. बाजारातून या औषधांचा समावेश असलेल्या बॅचेस काढून टाकण्याची प्रक्रिया देखील वेगवान करण्यात आली आहे.
पंजाब सरकारने कोल्ड्रिफबाबत आधीच पावले उचलली पंजाब सरकारने तात्काळ कारवाई केली, केवळ राज्यनिर्मित औषधेच नव्हे तर मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये मुलांच्या मृत्यूस कारणीभूत ठरलेल्या अलिकडेच वादग्रस्त असलेल्या कोल्ड्रिफ कफ सिरपवरही बंदी घातली. आरोग्य विभागाने सर्व सरकारी रुग्णालयांमध्ये त्याचा वापर, विक्री आणि खरेदीवर बंदी घातली.
सरकारने सर्व मेडिकल स्टोअर्स, डॉक्टर आणि रुग्णालयांना हे सिरप ताबडतोब साठवण्याचे आदेश दिले आहेत.
अयशस्वी ठरलेली ११ औषधे, त्यांच्या अयशस्वी होण्याचे कारण जाणून घ्या
- Agen-20 Rabeprazole गोळ्या IP ( मोहाली). वापरा: पोटातील आम्लता कमी करण्यासाठी. नकाराचे कारण: अॅसिड स्टेज आणि बफर स्टेज चाचणीमध्ये गुणवत्ता मानके पूर्ण केली नाहीत.
- पॅनझोल-४०, पॅन्टोप्राझोल जिस्ट्रो रेझिस्टंट आयपी ४० मिग्रॅ ( मोहाली). वापरा: पोटातील आम्लता आणि अल्सरच्या उपचारात. नकाराचे कारण: बफर टप्प्यात पॅन्टोप्राझोल विघटन चाचणीत अयशस्वी झाले.
- रॅक्सोफेन आयबुप्रोफेन आणि पॅरासिटामोल टॅब्लेट्स आयपी ( मोहाली). वापरा: वेदना आणि ताप कमी करण्यासाठी. नकाराचे कारण: पॅरासिटामोल आणि इबुप्रोफेनची विघटन चाचणी अयशस्वी.
- podorum cefpodoxime टॅब्लेट्स आयपी २०० मिग्रॅ ( गुरुदासपूर). वापरा: जिवाणू संसर्गाच्या उपचारात. नकाराचे कारण: सेफपोक्साईमच्या विघटन आणि प्रमाण चाचणीतील दोष.
- सायप्रोहेप्टाडाइन टॅब्लेट्स आयपी ४ मिग्रॅ ( गुरुदासपूर). वापरा: अॅलर्जी आणि दम्याच्या आरामासाठी. नकाराचे कारण: चाचणी केलेल्या सायप्रोहेप्टाडाइन हायड्रोक्लोराइडच्या प्रमाणात फरक.
- लोपेरामाइड हायड्रोक्लोराइड कॅप्सूल आयपी २ मिग्रॅ ( गुरुदासपूर). वापरा: अतिसार थांबवण्यासाठी. नकाराचे कारण: विघटन चाचणी अयशस्वी.
- पॅनझोल पॅन्टोप्राझोल सोडियम टॅब्लेट्स आयपी ( गुरुदासपूर). वापरा: पोटाच्या आम्लतेच्या उपचारात. नकाराचे कारण: विघटन (बफर स्टेज) मध्ये मानके पूर्ण केली नाहीत.
- Amlocare-AT अमलोडिपाइन आणि atenolol टॅब्लेट्स आयपी ( गुरुदासपूर). वापर: उच्च रक्तदाबाच्या उपचारांसाठी. नकाराचे कारण: अमलोडिपाइन आणि एटेनोलॉल डोस कमी करण्याची चाचणी.
- अमोक्सिसिलिन आणि पोटॅशियम क्लॅव्हुलेनेट टॅब्लेट्स आयपी ( SAS शहर). वापरा: जिवाणू संसर्गाच्या उपचारात. नकाराचे कारण: परख आणि विघटन मध्ये गुणवत्ता समस्या.
- फेकोपॉड सेफपोडॉक्सिम Proxetil गोळ्या २०० मिग्रॅ ( डेराबासी). वापरा: संसर्गाच्या उपचारात. नकाराचे कारण: विघटन चाचणी अयशस्वी.
- पॅरासिटामोल, फेनिलेफ्राइन हायड्रोक्लोराइड आणि क्लोरफेनिरामाइन मॅलेट निलंबन ( जालंधर). वापरा: सर्दी, खोकला आणि अॅलर्जीसाठी. नाकारण्याचे कारण: निबंध चाचणीत अयशस्वी.
औषधांवरील बंदीची माहिती देताना आरोग्य मंत्री डॉ. बलबीर सिंह.
१२ दिवसांपूर्वी ८ औषधांच्या वापरावर बंदी घालण्यात आली होती
कोल्ड्रिफ कफ सिरपवरील बंदीनंतर, पंजाब सरकारने सुमारे १२ दिवसांपूर्वी इतर आठ औषधांच्या वापरावर बंदी घातली होती. ही औषधे राज्यातील तीन औषध कंपन्यांद्वारे उत्पादित केली जातात. आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण संचालनालयाने हा आदेश जारी केला आहे. या औषधांसाठी एक बॅच नंबर देखील जारी करण्यात आला आहे, जो आता वापरला जाणार नाही.
औषधांवर प्रतिकूल प्रतिक्रिया येत असल्याच्या तक्रारी मिळाल्यानंतर पंजाब सरकारने हा निर्णय घेतला. या औषधांमध्ये न्यूमोनिया आणि घसा, नाक आणि त्वचेच्या संसर्गावर उपचार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या औषधांचा समावेश आहे. वेदनाशामक इंजेक्शनवरही बंदी घालण्यात आली आहे.
