चांदीच्या किमती: दिवाळीच्या उत्सवकाळात चांदीच्या किमती गगनाला भिडल्यानंतर आता या दरांमध्ये मोठ्या प्रमाणात घसरण होतेय. 17 ऑक्टोबर रोजी एमसीएक्सवर चांदीच्या वायद्यांमध्ये जवळपास 10% ची घसरण नोंदवली गेली. ज्यात प्रति किलो 170415 रुपयांच्या विक्रमी उच्चांकावरून भाव 153700 रुपयांपर्यंत खाली आले. जागतिक बाजारातही 6% घसरण होऊन प्रति औंस 54 डॉलरांवरून ५51.5 डॉलरांवर स्थिरावले. ही घसरण चांदीच्या सर्वकालीन उच्चांकापासून 8% इतकी आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये खळबळ उडाली.
का वाढलेली किंमत?
गेल्या काही महिन्यांत चांदीला सुरक्षित गुंतवणुकीचा दर्जा मिळाला, ज्यामुळे किंमती सतत वाढत होत्या. औद्योगिक क्षेत्रातील वाढती गरज, विशेषतः इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सौर ऊर्जा क्षेत्रात चांदीचा वापर वाढला असून, पुरवठ्यातील कमतरतेमुळेही भाव उंचावले. मात्र, शुक्रवारी उलट स्थिती पाहायला मिळाली. ज्यात अमेरिका-चीन व्यापारी तणाव कमी होण्याच्या बातम्या समोर आल्या आणि गुंतवणूकदारांना मोठा दिलासा दिला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चीनवरील 100% अतिरिक्त कर “दीर्घकालीन नसल्याचे” कबूल केले आणि सुरक्षित धातूंची मागणी घटली.
नफावसुलीचा मुख्य धागा काय?
ट्रम्प यांच्या विधानानंतर गुंतवणूकदारांनी चांदीतील नफा काढण्यास सुरुवात केली होती. ज्यामुळे भावांवर दबाव आला. एमसीएक्सवर शुक्रवारी भाव खाली येऊन बंद झाल्यानंतर सोमवारी 20 ऑक्टोबर रोजी 0.1% वाढ होऊन प्रति किलो 156755 रुपयांवर पोहोचले. ही घसरण बुलियन बाजारातील सामान्य नफावसुलीचे लक्षण आहे. ज्यात अल्पकाळातील तेजी नंतर स्थिरतेकडे वळते. जागतिक बाजारातही हीच स्थिती दिसून आल्याचे पाहाला मिळत आहे.
तज्ज्ञांचे मत काय?
ही घसरण बाजारातील नफावसुलीमुळे झाली असून, चांदीच्या संरचनात्मक बदलांमुळे भविष्यात किंमती जास्त राहतील, असे मोतीलाल ओसवाल फायनान्शियल सर्व्हिसेसच्या अहवालात म्हटलंय. ‘औद्योगिक मागणी मजबूत असून, पुरवठ्यातील अडथळे कायम आहेत, ज्यामुळे उत्पादन वाढवण्यासाठी उच्च भाव आवश्यक आहेत, असे तज्ज्ञ सांगतात. 1980 आणि 2011 च्या तेजीशी तुलना केल्यास सध्याची वाढ मागणीवर आधारित आहे. ज्यात चांदी सोन्यापेक्षा 1.7 पट वेगाने चढ-उतार होतेय, असे तज्ञ सांगतात.
गुंतवणूकदारांसाठी संधी
ही घसरण चांदी खरेदी गुंतवणूकदारांसाठी चांगली संधी ठरू शकते. कारण भविष्यात दीर्घकालात औद्योगिक वापर वाढेल. असे असले तरी जागतिक व्यापारी घडामोडींवर तुम्हाला नजर ठेवावी लागेल. दिवाळीतील ही घसरण गुंतवणूकदारांना सतर्क करणारी आहे. ज्यात अल्पकाळातील अस्थिरता असली तरी भविष्यातील तेजीची शक्यता कायम आहे. चांदीचे भाव स्थानिक कर आणि जागतिक चलनावर अवलंबून राहतील, असेही तज्ञ सांगतात.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
१. दिवाळीच्या काळात चांदीच्या किमतीत काय बदल झाले?
दिवाळीच्या हंगामात चांदीच्या किमतींनी विक्रमी उच्चांक गाठल्यानंतर मोठी घसरण अनुभवली. १७ ऑक्टोबर रोजी मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर चांदीच्या वायद्यांमध्ये १०% घसरण होऊन किंमत प्रति किलो १,७०,४१५ रुपयांवरून १,५३,७०० रुपयांवर आली. जागतिक बाजारातही ६% घसरण होऊन प्रति औंस ५४ डॉलरवरून ५१.५ डॉलरवर भाव स्थिरावले. सोमवारी, २० ऑक्टोबरला ०.१% वाढ होऊन प्रति किलो १,५६,७५५ रुपये झाले, पण एकूण ८% घसरण कायम आहे.
२. चांदीच्या किमतीत घसरणीमागील कारणे काय आहेत?
अमेरिका आणि चीनमधील व्यापारी तणाव कमी होण्याच्या बातम्यांमुळे गुंतवणूकदारांनी चांदीत नफा बुक केला, ज्यामुळे किमतींवर दबाव आला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चीनवरील १००% अतिरिक्त कर दीर्घकालीन नसल्याचे सांगितल्याने सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी घटली. यामुळे बुलियन बाजारात नफावसुली सुरू झाली. याशिवाय, सणासुदीच्या हंगामानंतर भौतिक मागणी कमी होणे हेही एक कारण आहे, ज्यामुळे अल्पकालीन घसरण दिसून आली.
३. तज्ज्ञांच्या मते, चांदीच्या किमतीचा भविष्यातील दृष्टिकोन काय आहे?
मोतीलाल ओसवाल फायनान्शियल सर्व्हिसेसच्या मते, ही घसरण नफावसुलीमुळे झाली असली तरी चांदीच्या बाजारात संरचनात्मक बदल होत आहेत. औद्योगिक मागणी, विशेषतः इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सौर ऊर्जा क्षेत्रात वाढ, तसेच पुरवठ्यातील अडथळ्यांमुळे दीर्घकाळात किमती जास्त राहण्याची शक्यता आहे. तज्ज्ञ सांगतात की, चांदी सोन्यापेक्षा १.७ पट वेगाने चढ-उतार करते, आणि सध्याची तेजी मागणीवर आधारित आहे. गुंतवणूकदारांसाठी ही घसरण खरेदीची संधी ठरू शकते, परंतु जागतिक व्यापारी घडामोडींवर लक्ष ठेवावे लागेल.
