महाराष्ट्रात सध्या मराठी आणि हिंदी भाषेवरुन रणकंदान सुरु असतानाच संयुक्त राष्ट्र संघटनेत मराठीची गर्जना करण्यात आली आहे. सोशल मीडियावर मराठमोळ्या महिलेचा व्हिडीओ सोशल मीडियावर सर्वांचं लक्ष वेधून घेत आहे. विदर्भाची कन्या आणि साताऱ्याची सून असलेल्या डॉ. वर्षा देशपांडे यांचा हा व्हिडीओ मराठी लोकांची छाती अभिमानाने द्विगुणीत करत आहे. जागतिक स्तरावर त्यांचं मोठा सत्कार करण्यात आला. त्यांच्या 35 वर्षांच्या संघर्षाला पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. अमेरिकेतील न्यूयॉर्कमधील युनायटेड नेशन्स पॉप्युलेशन पुरस्काराने गौरवण्यात आलं. इंदिरा गांदी, उद्योगपती जमशेदजी टाटा यांच्यानंतर हा पुरस्कार पटकवणाऱ्या त्या तिसऱ्या भारतीय ठरल्या आहेत.
संयुक्त राष्ट्र संघटनेत मराठीची गर्जना!
लोकसंख्या आणि प्रजनन आरोग्य क्षेत्रात दिलेल्या योगदानाबद्दल हा पुरस्कार देण्यात येत असून तब्बल 33 वर्षांनंतर हा बहुमान भारताला देण्यात आला आहे. हा सन्मान स्विकारल्यानंतर या सोहळ्यात भाषणाची वेळ आल्यानंतर वर्षा देशपांडे यांनी चक्क मराठीतून संवाद साधला. हा व्हिडीओ सर्वांचं मनं जिंकून घेत आहे. त्यांनी भाषणाला सुरुवात करताना त्या म्हणाल्यात की, मी इंग्रजीतून बोलू शकतं, परंतु महिला म्हणून मी या क्षेत्रात वावरताना माझी मातृभाषा मराठी आहे. या भाषेचा आदर या व्यासपाठीवर व्हावा त्यामुळे मी माझ्या मातृभाषेत बोलत आहे. हा सन्मान संपूर्ण जगभरातील, भारतातील, महाराष्ट्रातील लोकांच्या प्रश्नांसाठी, लोकांच्या सोबत राहून लोकांसाठी संघर्ष करणाऱ्या सर्व संस्था, संघटनेत काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यासाठी हा सन्मान होतोय अशी माझी धारणा आहे. संयुक्त राष्ट्रांनी जपलेल्या मुल्याचे आणि तत्वाचे, मानवी प्रतिष्ठा, उपेक्षित आणि असुरक्षित लोकांच्या हक्कांसाठी मी त्यांच्यासोबत राहण्याची ग्वाही देते आहे.
पुढे त्या म्हणाल्यात की, इतकंच नाही तर आपण सर्व जण मिळून आजचा वर्ल्ड पॉप्युलेशन डे सेलिब्रेट करत असताना भविष्य काळातील जग हे मानवाधिकाराचे रक्षण करणारे, स्त्री-पुरुष समतेचा अंगिकार करणारे, अहिंसेने आणि शांततेने सगळ्यांना जीवनाचा अनुभव घेता येईल असं जग घडवण्याचा निर्धार आपण सगळेजण करतो. आपल्या भावी पिढीची स्वप्ने साकार करण्यासाठी आपण कटिबद्ध होऊया. आज त्या दिशेने पडलेले माझे महत्त्वाचे पाऊल आहे. हा पुरस्कार भविष्य काळात मला ऊर्जा देईल. समस्त भारतीयांच्या वतीने, जगभरात लोकांसाठी झटणाऱ्या कार्यकर्त्यांच्या वतीने मी नम्रतापूर्वक हा पुरस्कार स्वीकारते असं त्या म्हणाल्यात.
विदर्भाची कन्या आणि साताऱ्याची सून!
वर्षा देशपांडे या मूळच्या वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील ‘साती’ गावातील आहेत. तर लग्नानंतर त्या साताऱ्यात वास्तव्याला आहेत. ॲड. वर्षा देशपांडे यांचे पती संजीव बोंडे हे सातारा येथील कर्मवीर भाऊराव पाटील अभियांत्रिकी महाविद्यालयात प्राध्यापक होते आणि आता ते निवृत्त आहेत. वर्षा देशपांडे यांनी 1988 मध्ये झोपडीतून सामाजिक कार्याला स्वत:ला झोकून दिलं. त्यानंतर 1990 मध्ये त्यांनी दलित महिला विकास मंडळाची स्थापना केली. त्यांनी एचआयव्हीग्रस्त ट्रक चालक, क्लीनर, फिरता वेश्याव्यवसाय करणाऱ्या महिलांसाठी प्रकल्प चालविले. गर्भलिंग निदान प्रतिबंधक कायद्यांतर्गत स्टिंग ऑपरेशन करून जवळपास 180 डॉक्टरांवर कारवाई केली आहे. त्यांना आतापर्यंत 20 पेक्षा जास्त पुरस्कार मिळाले आहेत. गेल्या 35 वर्षांत भारतात लैंगिक समानतेसाठी काम केले. त्यांनी जनजागृती, कायदेशीर कारवाई आणि समुदाय सहभाग या स्तरांवर काम केले आहे.
