मनोरंजन (उद्योग) : बाजार मूल्यांकनाच्या बाबतीत, या आठवड्यातील व्यवहारात देशातील टॉप १० कंपन्यांपैकी ६ कंपन्यांचे मूल्य १.६२ लाख कोटी रुपयांनी वाढले आहे. या काळात, दूरसंचार कंपनी भारती एअरटेल सर्वाधिक वाढली.
एअरटेलचे बाजार भांडवल ५४,०५६ कोटी रुपयांनी वाढून ११.०४ लाख कोटी रुपये झाले आहे. या कालावधीत, देशातील सर्वात मौल्यवान कंपनी रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेडचे बाजार भांडवल ५०,०७० कोटी रुपयांनी वाढून १९.८२ लाख कोटी रुपये झाले आहे.
बजाज फायनान्सचे मूल्य ₹१७,८७६ कोटींनी कमी झाले
शेअर्सच्या विक्रीच्या बाबतीत एचडीएफसी बँक तिसऱ्या क्रमांकावर होती. या काळात कंपनीने ₹३८,५०४ कोटींचे शेअर्स विकले, आता कंपनीचे मार्केट कॅप ₹१५.०७ लाख कोटी झाले आहे. त्याच वेळी, बजाज फायनान्स सर्वाधिक तोट्यात होता. कंपनीचे मूल्य ₹१७,८७६ कोटींनी कमी होऊन ₹५.६२ लाख कोटींवर पोहोचले आहे.
याशिवाय, TCS चे मूल्य ₹४,६१३ कोटींनी कमी होऊन ₹१२.४३ लाख कोटी झाले आहे, हिंदुस्तान युनिलिव्हरचे मूल्य ₹३,३३६ कोटींनी कमी होऊन ₹५.४२ लाख कोटी झाले आहे आणि भारतीय जीवन विमा महामंडळ म्हणजेच LIC चे मूल्य ₹१,१०७ कोटींनी कमी होऊन ₹५.९२ लाख कोटी झाले आहे.
या कंपन्यांचे मार्केट कॅप वाढले
| कंपनी | बाजार भांडवलात वाढ (कोटींमध्ये) | सध्याचे बाजार भांडवल (लाख कोटींमध्ये) |
| एअरटेल | ₹ ५४,०५६ | ₹ ११.०४ |
| रिलायन्स | ₹ ५०,०७० | . १९ .८२ |
| एचडीएफसी बँक लिमिटेड | ₹ ३८,५०४ | ₹ १५.०७ |
| इन्फोसिस | ₹ ८,४३३ | ₹ ६.७४ |
| आयसीआयसीआय बँक | ₹ ८,०१२ | ₹ १०.१८ |
| एसबीआय | ₹ ३,२१३ | ₹ ७.१० |
| एकूण | ₹ १, २८८ | , |
स्रोत: बीएसई (20 जून 2025)
या कंपन्यांचे बाजारमूल्य कमी झाले
| कंपनी | बाजार भांडवलातील घट (कोटींमध्ये) | सध्याचे बाजार भांडवल (लाख कोटींमध्ये) |
| बजाज फायनान्स | ₹ १७,८७६ | ₹ ५.६२ |
| टीसीएस | ₹ ४,६१३ | ₹ १२.४३ |
| त्यांचे | ₹ ३,३३६ | ₹ ५.४२ |
| एलआयसी | ₹ १,१०७ | ₹ ५.९२ |
| एकूण | ₹ २६, ९३२ | , |
स्रोत: बीएसई (20 जून 2025)
मार्केट कॅपच्या बाबतीत देशातील टॉप १० कंपन्या
| कंपनी | २० जूनचा मार्केट कॅप |
| रिलायन्स | . १९ .८२ |
| एचडीएफसी बँक लिमिटेड | ₹ १५.०७ |
| टीसीएस | ₹ १२.४३ |
| एअरटेल | ₹ ११.०४ |
| आयसीआयसीआय बँक | ₹ १०.१८ |
| एसबीआय | ₹ ७.१० |
| इन्फोसिस | ₹ ६.७४ |
| एलआयसी | ₹ ५.९२ |
| बजाज फायनान्स | ₹ ५.६२ |
| त्यांचे | ₹ ५.४२ |
स्रोत: बीएसई (20 जून 2025)
बाजार भांडवलीकरण म्हणजे काय?
मार्केट कॅप म्हणजे कोणत्याही कंपनीच्या एकूण थकबाकी असलेल्या शेअर्सचे मूल्य, म्हणजेच सध्या तिच्या शेअरहोल्डर्सकडे असलेल्या सर्व शेअर्सचे मूल्य. कंपनीच्या जारी केलेल्या शेअर्सच्या एकूण संख्येला त्यांच्या किमतीने गुणाकार करून ते मोजले जाते.
हे एका उदाहरणाने समजून घ्या…
समजा… लोकांनी बाजारात ‘अ’ कंपनीचे १ कोटी शेअर्स खरेदी केले आहेत. जर एका शेअरची किंमत २० रुपये असेल, तर कंपनीचे बाजार मूल्य १ कोटी x २० म्हणजेच २० कोटी रुपये असेल.
शेअर्सच्या किमती वाढल्याने किंवा घसरल्याने कंपन्यांचे बाजारमूल्य वाढते किंवा कमी होते. याची इतरही अनेक कारणे आहेत…
बाजारभाव कसा वाढतो?
- शेअर्सची किंमत- बाजारात शेअर्सची मागणी वाढत असताना स्पर्धा निर्माण होते, ज्यामुळे किमती वाढतात.
- मजबूत आर्थिक कामगिरी: कंपनीच्या उत्पन्नात, महसूलात, नफ्यात इत्यादींमध्ये वाढ गुंतवणूकदारांना आकर्षित करते.
- सकारात्मक बातम्या किंवा घटना – उत्पादन लाँच, अधिग्रहण, नवीन करार किंवा नियामक मंजुरी यामुळे शेअर्सची मागणी वाढते.
- बाजारातील भावना – बाजारातील तेजीचे ट्रेंड किंवा आयटी क्षेत्रातील अपेक्षित वाढ यासारख्या क्षेत्र-विशिष्ट अपेक्षा गुंतवणूकदारांना आकर्षित करतात.
- जास्त किमतीला शेअर्स जारी करणे: जर एखाद्या कंपनीने जास्त किमतीला नवीन शेअर्स जारी केले तर बाजार भांडवल मूल्यात कोणतीही घट न होता वाढते.
बाजारभाव कसा कमी होतो?
- शेअर्सच्या किमतीत घसरण- मागणीअभावी शेअर्सची किंमत घसरते, याचा थेट परिणाम मार्केट कॅपवर होतो.
- वाईट परिणाम: जेव्हा आर्थिक वर्षात किंवा तिमाहीत उत्पन्न आणि महसूल कमी होतो, कर्ज वाढते किंवा तोटा होतो तेव्हा गुंतवणूकदार शेअर्स विकतात.
- नकारात्मक बातम्या – घोटाळा, कायदेशीर कारवाई, उत्पादनातील अपयश किंवा नेतृत्वाशी संबंधित कोणत्याही नकारात्मक बातम्या गुंतवणूक कमी करतात.
- अर्थव्यवस्था किंवा बाजारपेठेत घसरण – मंदी, वाढता व्याजदर आणि मंदीचा किंवा घसरणारा बाजार यामुळे शेअर्सची घसरण होऊ शकते.
- शेअर्स बायबॅक किंवा डिलिस्टिंग: जर एखादी कंपनी शेअर्स बॅक खरेदी करते किंवा खाजगी करते, तर थकबाकी असलेल्या शेअर्सची संख्या कमी होते.
- उद्योग आव्हान: नियामक बदल, तांत्रिक व्यत्यय किंवा क्षेत्रातील घटत्या मागणीमुळे स्टॉकची मागणी कमी होऊ शकते.
मार्केट कॅप कसे काम करते?
- गुंतवणूकदारांना त्यांच्या जोखीम प्रोफाइलवर आधारित, जसे की लार्ज कॅप, मिड कॅप आणि स्मॉल कॅप कंपन्या, निवडण्यास मदत करण्यासाठी कंपनीच्या स्टॉकचे वर्गीकरण करण्यासाठी मार्केट कॅपचा वापर केला जातो.
- कंपनीचा शेअर नफा देईल की नाही हे अनेक घटकांवरून अंदाज लावले जाते. या घटकांपैकी एक म्हणजे मार्केट कॅप. गुंतवणूकदार मार्केट कॅप पाहून कंपनी किती मोठी आहे हे शोधू शकतात.
- एखाद्या कंपनीचे मार्केट कॅप जितके जास्त असेल तितके ते चांगले मानले जाते. मागणी आणि पुरवठ्यानुसार शेअर्सच्या किमती वाढतात आणि कमी होतात. म्हणून, मार्केट कॅप हे त्या कंपनीचे सार्वजनिकरित्या समजलेले मूल्य आहे.
