पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी बुधवारी सांगितले की ते भारताशी चर्चा करण्यास तयार आहेत. ते म्हणाले की, दोन्ही देशांनी एकत्रितपणे काश्मीर, पाणी आणि दहशतवाद यासारखे प्रश्न सोडवावेत. अझरबैजानमधील लाचिन येथे झालेल्या पाकिस्तान-तुर्की-अझरबैजान त्रिपक्षीय शिखर परिषदेत शरीफ यांनी हे सांगितले.

आठवड्यातून दुसऱ्यांदा पाकिस्तानी पंतप्रधानांनी भारताशी बोलण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. यापूर्वी, त्यांनी सोमवारी इराण दौऱ्यात भारताशी चर्चा करण्याची इच्छा व्यक्त केली होती.

शरीफ २५ ते ३० मेदरम्यान चार देशांच्या दौऱ्यावर आहेत. यापूर्वी त्यांनी तुर्की आणि इराणला भेट दिली होती. तो आज ताजिकिस्तानला पोहोचतील. येथे ते राजधानी दुशान्बे येथे हिमनद्यांवरील आंतरराष्ट्रीय परिषदेतही सहभागी होतील.

तुर्की, अझरबैजान आणि पाकिस्तानच्या राष्ट्रप्रमुखांची बैठक.

शरीफ म्हणाले- आपण एकत्र बसून शांततेसाठी बोलले पाहिजे

शरीफ यांनी अझरबैजानमधील लाचिन येथे सांगितले – आपण एकत्र बसून शांततेसाठी बोलले पाहिजे. काही मुद्द्यांवर त्वरित लक्ष देण्याची गरज आहे आणि ते संवादाद्वारे सोडवले पाहिजेत.

काश्मीरचा संदर्भ देत ते म्हणाले की, संयुक्त राष्ट्र आणि सुरक्षा परिषदेच्या ठरावांनुसार आणि काश्मिरी लोकांच्या इच्छेनुसार तो सोडवला पाहिजे.

तथापि, भारताने आधीच स्पष्ट केले आहे की ते फक्त पीओके परत घेणे आणि दहशतवादाच्या मुद्द्यावरच पाकिस्तानशी वाटाघाटी करेल.

सिंधू पाणी करार स्थगित करण्यास विरोध केला

शरीफ पुढे म्हणाले की, जर भारताला दहशतवादाविरुद्ध प्रामाणिकपणे बोलायचे असेल तर पाकिस्तानही त्यासाठी तयार आहे. त्यांनी भारतासोबत व्यापार पुन्हा सुरू करण्याची इच्छाही व्यक्त केली.

त्यांनी पाकिस्तानला जगातील दहशतवादाचा सर्वात मोठा बळी असल्याचे वर्णन केले. शरीफ म्हणाले की, गेल्या काही दशकांमध्ये पाकिस्तानमध्ये दहशतवादाने ९०,००० लोकांचा बळी घेतला आहे आणि १५० अब्ज डॉलर्सचे नुकसान केले आहे.

शरीफ यांनी सिंधू पाणी करार स्थगित करण्याच्या भारताच्या निर्णयावर टीका केली आणि म्हटले की भारताने सिंधू पाणी कराराचे शस्त्रीकरण करण्याचा प्रयत्न केला आहे, जो पाकिस्तानच्या २४ कोटी लोकांसाठी जीवनरेखा आहे.

हा करार पाकिस्तानच्या लोकांसाठी शेती, पिण्याचे पाणी आणि इतर गरजांसाठी खूप महत्त्वाचा आहे. भारताने पाकिस्तानला पाणीपुरवठा थांबवण्याची धमकी दिली हे अत्यंत दुर्दैवी आहे.

ते म्हणाले की, आजच्या जगात, पाकिस्तान भाग्यवान आहे की त्याला तुर्की आणि अझरबैजानसारखे विश्वासू मित्र आहेत. भारतासोबतच्या अलिकडच्या तणावात या दोन्ही देशांनी पाकिस्तानला पाठिंबा दिला.

शरीफ म्हणाले की, सिंधू पाणी करार स्थगित करण्याचा भारताचा निर्णय अत्यंत चुकीचा आहे. ही नदी पाकिस्तानी लोकांसाठी जीवनरेखा आहे.

भारत आणि पाकिस्तानमध्ये मध्यस्थी करण्यास तुर्किये तयार

तुर्कीचे अध्यक्ष एर्दोगान यांनी भारत आणि पाकिस्तानमध्ये मध्यस्थी करण्याची तयारी दर्शविली. ते म्हणाले- आम्हाला आशा आहे की भारत-पाकिस्तान युद्धबंदी कायमस्वरूपी शांततेत बदलेल. यासाठी तुर्की सर्वतोपरी योगदान देण्यास तयार आहे.

एर्दोगान म्हणाले की, या प्रदेशात घडणाऱ्या घटना आपल्या देशांमधील एकता किती महत्त्वाची आहे हे दर्शवतात. ते म्हणाले- पाकिस्तान आणि भारत यांच्यातील वाढता तणाव संपवण्यासाठी युद्धबंदी झाली आहे याचा आम्हाला आनंद आहे.

पहलगाम हल्ल्यानंतर भारताने सिंधू पाणी करार थांबवला होता

२२ एप्रिल रोजी काश्मीरमधील पहलगाममध्ये ५ दहशतवाद्यांनी २६ पर्यटकांची गोळ्या घालून हत्या केली. दुसऱ्या दिवशी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत, भारताने पाकिस्तानला धडा शिकवण्यासाठी ५ मोठे निर्णय घेतले.

यामध्ये, ६५ वर्षे जुना सिंधू पाणी करार थांबविण्यात आला. अटारी चेकपोस्ट बंद करण्यात आला. व्हिसा निलंबित करण्यात आला आणि उच्चायुक्तांना काढून टाकण्यात आले.

यानंतर, ७ मे रोजी भारताने ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अंतर्गत हवाई हल्ल्यात पाकिस्तानमधील अनेक दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त केले. दोन्ही देशांमधील संघर्ष ४ दिवस सुरू राहिला, त्यानंतर अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रम्प यांनी १० मे रोजी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे युद्धबंदीची घोषणा केली.

भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील सिंधू पाणी करार काय आहे?

सिंधू नदी प्रणालीमध्ये एकूण ६ नद्या आहेत – सिंधू, झेलम, चिनाब, रावी, बियास आणि सतलज. त्यांच्या काठावरील क्षेत्र सुमारे ११.२ लाख चौरस किलोमीटरमध्ये पसरलेले आहे. यापैकी ४७% जमीन पाकिस्तानात, ३९% जमीन भारतात, ८% जमीन चीनमध्ये आणि ६% जमीन अफगाणिस्तानात आहे. या सर्व देशांमधील सुमारे ३० कोटी लोक या भागात राहतात.

१९४७ मध्ये भारत आणि पाकिस्तानची फाळणी होण्यापूर्वीच, भारतातील पंजाब प्रांत आणि पाकिस्तानातील सिंध प्रांत यांच्यात नदीच्या पाण्याच्या वाटपावरून वाद सुरू झाला होता. १९४७ मध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या अभियंत्यांमध्ये ‘स्टँडस्टिल करार’ झाला. याअंतर्गत, पाकिस्तानला दोन मुख्य कालव्यांमधून पाणी मिळत राहिले. हा करार ३१ मार्च १९४८ पर्यंत चालला.

१ एप्रिल १९४८ रोजी, जेव्हा करार अंमलात आला नाही, तेव्हा भारताने दोन्ही कालव्यांचा पाणीपुरवठा थांबवला. यामुळे पाकिस्तानच्या पंजाब प्रांतातील १७ लाख एकर जमिनीवरील शेती उद्ध्वस्त झाली. पुनर्वाटाघाटी करारात, भारताने पाणी देण्याचे मान्य केले.

त्यानंतर, १९५१ ते १९६० पर्यंत, जागतिक बँकेच्या मध्यस्थीने भारत आणि पाकिस्तानमध्ये पाणीवाटपावर वाटाघाटी झाल्या आणि अखेर १९ सप्टेंबर १९६० रोजी कराची येथे भारतीय पंतप्रधान नेहरू आणि पाकिस्तानचे अध्यक्ष अयुब खान यांच्यात एक करार झाला. त्याला सिंधू पाणी करार किंवा सिंधू पाणी करार म्हणतात.

सिंधू पाणी करार स्थगित केल्यामुळे पाकिस्तानवर परिणाम