यावर्षी पावसाळा वेळेआधीच सुरु झाला आहे. त्यामुळे वातावरणातही मोठा बदल झालेला पाहायला मिळत आहे. अशावेळी प्रत्येकाने आपल्या आरोग्याची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. अशावेळी तुमचा आहार महत्त्वाची भूमिका बजावतं. तसेच पावसाळा म्हटलं की, लोक या दिवसांमध्ये गरमा गरम भजी, तळलेले पदार्थाचे सेवन करतात. पण यामुळे शरीरावर अतिशय विपरित परिणाम होतो. कारण पचनक्रिया मंदावलेली असते.
पावसाळ्याचा आरोग्यावर होणारा परिणाम
पावसाळ्यात तुम्हाला जडपणा, चिकटपणा, त्वचेवर खाज सुटणे, अशक्तपणा आणि पोट फुगणे जाणवते. इतकेच नाही तर या ऋतूत जठराग्नी नावाची पाचक अग्नी देखील असंतुलित राहते. उन्हाळ्यात त्वचेवर जळजळ होण्याची समस्या पावसाळ्याच्या सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये देखील असते, या ऋतूमध्ये जेव्हा ढगांमधून सूर्यप्रकाश पडतो तेव्हा त्वचेवर जळजळ होते.
पावसाळ्यात होणाऱ्या समस्या टाळण्यासाठी आयुर्वेद काही खास उपाय सुचवतो. जर तुम्ही वात, पित्त आणि कफ हे तीन दोष संतुलित ठेवले तर पावसाळ्यात आजारांची काळजी करण्याची गरज नाही.
पावसाळ्यात त्रिदोषांचे परिणाम समजून घेणे
तीन दोषांपैकी वात दोष मन आणि शरीर नियंत्रित करतो. हे रक्ताभिसरण, अशुद्धता काढून टाकणे, श्वसन आणि मानसिक क्रियाकलाप नियंत्रित करते. उन्हाळ्यात, शरीरात वात जमा होतो आणि पाऊस सुरू झाल्यावर तो वाढतो.
पित्त शरीरातील उष्णता आणि पचनसंस्थेच्या बळकटीसाठी जबाबदार असते. जेव्हा आपण तणावाखाली असतो तेव्हा त्याचा आपल्या निर्णयांवर आणि वर्तनावर परिणाम होतो. पावसाळ्यात जास्त आर्द्रता असते ज्यामुळे पचनशक्ती कमकुवत होते. त्यामुळे या ऋतूत पोटाशी संबंधित विविध समस्या येणे सामान्य आहे.
कफ शरीर, शरीराच्या ऊती, मांस, चरबी, हाडे आणि नसा नियंत्रित करते. या ऋतूमध्ये कफ दोष असंतुलित होतो. यामुळे खोकला, घरघर आणि संसर्ग यासारख्या श्वासोच्छवासाच्या समस्या उद्भवतात. ज्या लोकांना सांधेदुखीचा त्रास आहे, त्यांना कफ वाढल्यामुळे वारंवार वेदना होऊ लागतात. तीन दोषांचे संतुलन राखण्यासाठी आणि आजारांना दूर ठेवण्यासाठी, आयुर्वेद काही अतिशय प्रभावी उपाय सांगतो.
पावसाळ्यात चांगल्या आरोग्यासाठी ७ आयुर्वेदिक उपाय
-
तुमच्या शरीराची संरक्षण प्रणाली मजबूत करण्यासाठी आणि आजारांची चिंता न करता पावसाळ्याचा आनंद घेण्यासाठी या सोप्या आयुर्वेदिक उपायांचे अनुसरण करा.
-
जमिनीवर बसू नका किंवा झोपू नका कारण यामुळे वात वाढू शकते ज्यामुळे सांधेदुखी होऊ शकते.
-
संसर्ग टाळण्यासाठी नखे स्वच्छ आणि छाटून ठेवा.
-
पचनाच्या समस्या टाळण्यासाठी, दिवसा झोपणे टाळा.
-
पावसाळ्यात निरोगी राहण्यासाठी आयुर्वेद पंचकर्म उपचारांचा सल्ला देतो.
-
ओल्या कपड्यांमध्ये राहू नका; कपडे ओले झाले तर लगेच बदला.
-
ताजी फळे, भाज्या आणि शेंगा यांसारखे वात संतुलित पदार्थ खा. मसालेदार अन्न आणि जास्त खाणे टाळा.
-
पचन सुधारण्यासाठी, आल्याचा तुकडा थोडे मीठ आणि लिंबाचा रस घालून चावा.
