इराण-अमेरिका तणाव: राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांच्या विविध धोरणांमुळं सातत्यानं प्रकाशझोतात असणाऱ्या आणि जागतिक पटलावर अनेक देशांवर परिणाम करणाऱ्या अमेरिकेनं आता इराणची चिंता वाढवली आहे. अमेरिकी सेंट्रल कमांडनं सोमवार (26 जानेवारी 2026) रोजी त्यासंदर्भातील अतिशय महत्त्वाची घोषणा करत लढाऊ युद्धनौका, एअरक्राफ्ट कॅरिअर USS अब्राहम लिंकन मध्यपूर्वेपर्यंत आणल्याचं स्पष्ट केलं. या निर्णयामुळं सदर क्षेत्रामध्ये अमेरिकी सैन्याला आणखी बळकटी मिळाल्याचं म्हटलं जात आहे.
अमेरिकेकडून ही युद्धनौका तैनात करण्यामागे हल्ला आणि बचाव क्षमतते वाढ करण्याचा थेट मनसुबा पाहायला मिळत असून त्यामुळं आता डोनाल्ड ट्रम्प यांना इराणवरील हल्ल्याचा पर्याय खुला झाल्याचं म्हटलं जात आहे. CENTCOM नं सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जारी केलेल्या माहिती आणि काही छायाचित्रांनुसार USS अब्राहम लिंकनवर अमेरिकी लष्कराचे जवान आणि नौदल अधिकार नियमित कार्यात व्यग्र असल्याचं स्पष्ट झालं.
ही युद्धनौका इतकी पुढपर्यंत का आली?
एका अधिकृत पत्रकातून दिलेल्या माहितीत कमांडनं सांगितल्यानुसार अब्राहम लिंकन ही युद्धनौका तुकडीला क्षेत्रीय संरक्षण आणि स्थिरता देण्यासाठी मध्यपूर्वेत तैनात करण्यात आली आहे. यापूर्वी गुरुवार 22 जानेवारी 2026 रोजी अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या माहितीनुसार अमेरिकनं सावधगिरी बाळगत इराणच्या दिशेनं पाठवण्यासाठी मोठी नौदल तुकडी सज्ज केल्याचं म्हटलं होतं. ज्यामुळं टम्प कधीही इराणवरील हल्ल्याचे आदेश देऊ शकतात अशी भीतीसुद्धा आता वैश्विक घटनांच्या अभ्यासकांनी व्यक्त केली आहे.
किलिंग मशीन… युद्धनौकेची ही ओळख नेमकं काय सांगू पाहते?
USS Abraham Lincoln, किंवा CVN-72 ही एक निमिट्ज श्रेणीतील आण्विज उर्जेवर कार्यान्वित होणारी युद्धनौका आहे. ही युद्धनौका अमेरिकी नौदलातील Carrier Strike Group-3 चं नेतृत्त्वं करते. जगातील सर्वात शक्तिशाली सागरी संरक्षणार्थ तैनात असणाऱ्या युद्धनौकांपैकी हीसुद्धा एक असून, 19 जानेवारी रोजी अमेरिकेची ही तुकडी मलक्का जलडमरूमध्याहून पुढे गेली. यादरम्यान Arleigh Burke-class guided missile destroyers तैनात करण्यता आले. ज्यामध्ये USS Frank E. Petersen Jr, USS Spruance, USS Michael Murphy यांचा समावेश आहे.
इराण आणि अमेरिकेत का वाढतोय तणाव?
डिसेंबर महिन्यापासूनच इराणमध्ये सरकारविरोधी निदर्शनात वाढ झाली असून, यामध्ये हजारोंचा मृत्यू ओढावला आहे. इतकंच नव्हे तर, अनेकांना अटक करण्यात आल्याचा दावाही केला जात आहे. इराण सरकारनं ही आकडेवारी स्पष्टपणे नाकारली असली तरीही ट्रम्प यांनी माध्यमांशी संवाद करताना अमेरिकेती एक मोठी नौदल तुकडी या क्षेत्राच्या दिशेनं पुढे जात असून गरज भासल्यास या तुकडीची मदत घेतली जाईल आणि अमेरिका कोणत्याही परिस्थितीसाठी सज्ज आहे असं म्हटलं. ट्रम्प यांच्या या वक्तव्याकडे सारं जग अमेरिकेचं दबाव तंत्र म्हणून पाहत आहेत, जिथं लष्करी दबाव आणि राजकीय अस्थिरता या दोघांचाही समावेश आहे.
इराणची यादरम्यान काय भूमिका?
एकिकडे अमेरिकेकडून लष्करी बळ वाढवण्यासाठी योगदान दिलं जात असतानाच अमेरिकेच्या या हाचलाची पाहता जर देशावर कोणताही लष्करी हल्ला झाला तर, त्याचं उत्तर अधिक कठोर आणि निर्णायक स्वरुपात दिलं जाईल असा स्पष्ट इशारा इराणनं दिला. ज्यामुळं मध्यपूर्वेतील तेलपुरवठा, तेल साठे, सागरी मार्ग आणि त्यांच्या संरक्षणासमवेत क्षेत्रीय स्थिरतेसंदर्भातील चिंतेत भर पडली आहे.
अमेरिका- इराणच्या तणावावर तोडगा कसा निघणार?
अमेरिका आणि इराणमध्ये तणाव दर दिवशी वाढत असला तरीही अमेरिकेनं दिलेल्या संकेतांनुसार अद्यापही चर्चेचा मार्ग खुला असून, ही वाट पूर्णपणे बंद झालेली नाही. एका वरिष्ठ अमेरिकी अधिकाऱ्याच्या माहितीनुसार चर्चेसाठीच्या अटींची इराणला पूर्ण कल्पना असून आता चेहरानला याबाबतचा निर्णय घ्यायचा आहे. त्यामुळं आता या मार्गाचा वापर ही राष्ट्र करतात का हे पाहणं महत्त्वाचं असेल.
