बालेन शाह कोण आहे: नेपाळ सध्या तीव्र राजकीय आणि सामाजिक अशांततेच्या काळातून जात आहे. पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांच्या राजीनाम्यानंतर जनरल झेड चळवळीने जोर धरलाय. काठमांडूचे महापौर बालेन शाह यांनी या चळवळीला पाठिंबा देऊन तरुणांचा विश्वास संपादन केलाय. त्यांना तरुण पिढीचे प्रेरणास्थान आणि नव्या नेतृत्वाचे प्रतीक मानले जाते. बालेन शाह नेमके आहेत तरी कोण? त्यांची कारकिर्द कशी राहिलीय? सविस्तर जाणून घेऊया.
रॅपर ते महापौर बालेन यांचा प्रवास
बालेन शाह यांनी सिव्हिल इंजिनीअरिंगमधून करिअरची सुरुवात केली, नंतर रॅपर म्हणून प्रसिद्धी मिळवली आणि 2022 मध्ये स्वतंत्र उमेदवार म्हणून काठमांडूच्या महापौरपदाची निवडणूक जिंकली. त्यांच्या अनोख्या शैलीने आणि पारंपारिक राजकारणाविरुद्धच्या बंडखोर वृत्तीने तरुणांमध्ये लोकप्रियता मिळवली.
जनरल झेड चळवळीचे मूळ
भ्रष्टाचार आणि सरकारच्या सोशल मीडिया बंदीविरुद्ध नेपाळमधील तरुणांनी जनरल झेड चळवळ सुरू केली. #NepoKid सारख्या हॅशटॅगद्वारे राजकारण्यांच्या मुलांच्या ऐषोआरामी लाईफस्टाइलवर टीका झाली. शांततापूर्ण निदर्शनांना पोलिसांनी हिंसक प्रतिसाद दिल्याने 19 जणांचा मृत्यू झाला, यात काठमांडूत 18 जणांचा समावेश आहे.
बालेन यांचा चळवळीला पाठिंबा
वयामुळे निदर्शनांमध्ये सहभागी न होता, बालेन शाह यांनी फेसबुकवरून तरुणांना पाठिंबा जाहीर केला. त्यांनी निदर्शकांना संयम राखण्याचे आणि सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान टाळण्याचे आवाहन केले, तसेच तरुणांनी देशाचे भविष्य घडवावे, असे सांगितले.
भारतीय सिनेमा केला होता बॅन
2023 मध्ये ‘आदिपुरुष’ चित्रपटातील संवादांवर आक्षेप घेऊन बालेन यांनी सामाजिक मुद्द्यांवरील आपली ठाम भूमिका दाखवली. त्यांच्या या कृती आणि सोशल मीडियावरील प्रभावामुळे ते तरुणांचे आवडते नेते बनले आहेत.
FAQ
प्रश्न: बालेन शाह कोण आहेत आणि त्यांना जनरल झेड चळवळीचा चेहरा का मानले जाते?
उत्तर: बालेन शाह हे काठमांडूचे महापौर, सिव्हिल इंजिनीअर आणि नेपाळमधील प्रसिद्ध रॅपर आहेत. २०२२ मध्ये स्वतंत्र उमेदवार म्हणून महापौरपद जिंकून त्यांनी तरुणांमध्ये लोकप्रियता मिळवली. जनरल झेड चळवळीत त्यांनी सोशल मीडियाद्वारे तरुणांना पाठिंबा दिला, ज्यामुळे भ्रष्टाचार आणि सोशल मीडिया बंदीविरुद्धच्या निदर्शनांना गती मिळाली. त्यांची शैली आणि बंडखोर वृत्तीमुळे ते तरुणांचे नायक बनले.
प्रश्न: नेपाळमधील जनरल झेड चळवळ कशामुळे सुरू झाली?
उत्तर: नेपाळमधील जनरल झेड चळवळ राजकारण्यांच्या मुलांच्या ऐषोआरामी जीवनशैलीविरुद्ध आणि सरकारने लादलेल्या फेसबुक, इंस्टाग्रामसह २६ सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरील बंदीविरुद्ध सुरू झाली. तरुणांनी शांततापूर्ण निदर्शने केली, परंतु पोलिसांच्या कठोर कारवाईत १९ जणांचा मृत्यू आणि शेकडो जखमी झाले, ज्यामुळे ही चळवळ तीव्र झाली.
प्रश्न: बालेन शाह यांनी ‘आदिपुरुष’ चित्रपटाच्या संदर्भात कोणता वाद निर्माण केला?
उत्तर: २०२३ मध्ये बालेन शाह यांनी ‘आदिपुरुष’ चित्रपटातील काही संवादांवर आक्षेप घेतला, विशेषतः सीतेचे चित्रण भारताची मुलगी म्हणून केल्याबद्दल. त्यांनी हे संवाद हटवण्याची मागणी केली आणि तसे न झाल्यास काठमांडूत भारतीय चित्रपटांवर बंदी घालण्याची धमकी दिली. यामुळे त्यांच्यावर स्वस्त लोकप्रियतेचा आरोप झाला, परंतु त्यांनी आपली भूमिका ठामपणे मांडली.
