कर्नाटक वीरशैवा लिंगायत: कर्नाटकात सामाजिक आणि आर्थिक सर्व्हेक्षण करण्याचा निर्णय कर्नाटक सरकारने घेतलाय.. मात्र या सर्व्हेक्षणाला सुरूवात होण्याआधीच मोठा वाद सुरू झाल्याचं पाहायला मिळतंय.. लिंगायत समाजाच्या सर्वोच्च संघटनेने  समाजातील सर्व सदस्यांना या सर्वेक्षणात स्वतःची ओळख ही हिंदू म्हणून नव्हे तर ‘वीरशैव-लिंगायत म्हणून नोंदवण्याचे आवाहन केलंय.  या आवाहनामुळे कर्नाटकच्या  राजकारणात मोठी खळबळ उडालीय.

कर्नाटकमध्ये सामाजिक आणि आर्थिक सर्व्हेक्षण करण्याचा निर्णय कर्नाटकातील काँग्रेस सरकारने घेतलाय.. येत्या 22 सप्टेंबर पासून कर्नाटकात या सर्व्हेक्षणाला सुरूवात होणार आहे..  मात्र या सर्व्हेक्षणाआधीच वीरशैव लिंगायत समाजाच्या महासभेने एक मोठा मागणीकरून कर्नाटकच्या राजकारणात एकच खळबाळ उडवून दिलीय..लिंगायत समाजाच्या सर्वोच्च संघटनेने  समाजातील सर्व सदस्यांना या सर्वेक्षणात स्वतःची ओळख ही हिंदू म्हणून नव्हे तर ‘वीरशैव-लिंगायत म्हणून नोंदवण्याचे आवाहन केलंय… लिंगायत समाज दीर्घकाळापासून हिंदूंपासून स्वतंत्र धर्म म्हणून मान्यता मिळवण्याचा प्रयत्न करतोय. वीरशैव-लिंगायत महासभेने हे अधिकृत पत्र जारी करून समाजातील सदस्यांना स्पष्ट सूचना दिल्या आहेत..

‘हिंदू नाही वीरशैव-लिंगायत म्हणा’

‘लिंगायत समुदाला हिंदू धर्माचा हिस्सा म्हणून नका’
लिंगायत हा वेगळा धार्मिक गट, स्वतंत्र ओळख द्या
लिंगायत समुदायाच्या सर्वोच्च संघटनेची मागणी
सर्वेक्षणात हिंदू नव्हे तर वीरशैव-लिंगायत म्हणून स्वतंत्र ओळख द्यावी
कर्नाटकात लिंगायत समुदायाची लोकसंख्या 17 टक्के असल्याचा दावा
सामाजिक आर्थिक सर्वेक्षणावरुन नव्या वादाची शक्यता
भाजपच्या हिंदू व्होट बँकेवर परिणाम होण्याची शक्यता

लिंगायत समाज हा हिंदू समाजाचा अविभाज्य घटक असल्याचं म्हणत भाजप खासदार अजित गोपछडे यांनी कर्नाटकातील या सर्व्हेक्षणावरून सत्ताधारी काँग्रेसवर निशाणा साधलाय.

लिंगायत समाजाने कोणता पंथ स्विकारायचा हा त्यांचा अधिकार आहे.. मात्र आतापर्यंत लिंगायत समाज हा हिंदू धर्माचाच भाग होता असं काँग्रेस नेते विजय वडेट्टीवार यांनी म्हटलंय.

लिंगायत समाजाच्या सर्वोच्च संघटनेनं कर्नाटकात ही मागणी केल्यानंतर महाराष्ट्रातील लिंगायत समाजाच्या नेत्यांनीही समाजाला आवाहन केलंय.. राज्यातील लिंगायत समाजातील जनतेनं जात निहाय जणगणने करताना धर्म लिंगायत मेंशन करावा आणि जातीमध्ये व्यवसायाची जात मेंशन करावी असं आवाहन लिंगायत महासभेचे महाराष्ट्राचे कार्याध्यक्ष विजयकुमार हत्तुरे यांनी केलंय.

https://www.youtube.com/watch?v=xfte8dfo1ju

कर्नाटकमध्ये सामाजिक आणि आर्थिक सर्व्हेक्षण करण्याचा निर्णय हा काँग्रेसचे मास्टरस्ट्रोक असल्याचं मानलं जातंय.. कर्नाटकात मोठ्या प्रमाणात असलेल्या लिंगायत समाजाने आपल्याला वीरशैव लिंगायत अशी ओळख देण्याची मागणी करत हिंदू नसल्याचं म्हटलंय. यामुळे आता राज्य सरकार या मागणीकडे कसं पाहणार आणि त्यावर भाजपची भूमिका काय असणार हे पाहणंही तितकंच महत्वाचं ठरणार आहे.

FAQ

1. कर्नाटकातील सामाजिक आणि आर्थिक सर्व्हेक्षण 2025 म्हणजे काय?

कर्नाटक सरकारने सामाजिक आणि आर्थिक सर्व्हेक्षण (Socio-Economic and Educational Survey) करण्याचा निर्णय घेतला आहे, ज्यामुळे राज्यातील जाती, उपजाती, शिक्षण, रोजगार आणि आर्थिक स्थिती यांची माहिती गोळा केली जाईल. हे सर्व्हेक्षण 22 सप्टेंबर 2025 पासून सुरू होणार आहे.

2. या सर्व्हेक्षणाला का वाद निर्माण झाला आहे?

सर्व्हेक्षण सुरू होण्यापूर्वीच अखिल भारत वीरशैव-लिंगायत महासभेने लिंगायत समाजाला त्यांची धार्मिक ओळख “हिंदू” ऐवजी “वीरशैव-लिंगायत” म्हणून नोंदवण्याचे आवाहन केले आहे. यामुळे लिंगायत समाजाला हिंदूंपासून स्वतंत्र धर्म म्हणून मान्यता मिळावी, अशी मागणी जोर धरू लागली आहे, ज्याने राजकीय आणि सामाजिक खळबळ उडाली आहे.

3. वीरशैव-लिंगायत महासभेची नेमकी मागणी काय आहे?

लिंगायत समाजाने सर्व्हेक्षणात धर्माच्या रकान्यात “Others” मध्ये “वीरशैव-लिंगायत” नोंदवावे.
जातीच्या रकान्यात “लिंगायत” किंवा “वीरशैव” आणि उपजातीच्या रकान्यात त्यांच्या विशिष्ट उपजाती (उदा. पंचमसाली, बनजिगा, नोनाबा) नोंदवावी.
लिंगायत समाजाला हिंदू धर्माचा भाग न मानता स्वतंत्र धार्मिक ओळख द्यावी.