Why Does India not Manufacture Nail Cutters: भारत हा खूप प्रमाणात स्टील उत्पादक आहे. असं असूनही भारत नेल कटरसारखी लहानशी वस्तूही बनवत नाही. वोल्झा या ग्लोबल ट्रेड प्लॅटफॉर्मच्या आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर 2023 ते सप्टेंबर 2024 दरम्यान भारताने चीनकडून तब्बल 23,900 पेक्षा जास्त खेप आयात केल्या. उरलेल्या काही खेप हाँगकाँग व दक्षिण कोरियातून आल्या. एका नेल कटरची आयात किंमत (मालवाहतूक, कर व पॅकेजिंग धरून) सरासरी 0.41 डॉलर इतकी होती. भारतात सध्या मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन करणारा कुठलाही संघटित ब्रँड किंवा निर्माता नाही. फक्त काही छोटे, अनब्रँडेड युनिट्सच बाजारात कार्यरत आहेत.
नेल कटरसाठी हवे खास स्टील
नेल कटर वाटते तेवढे साधे नसतात. ते अशा स्टेनलेस स्टीलपासून तयार होतात जे तीक्ष्णपणा, गंजरोधक क्षमता आणि सततचा दबाव सहन करू शकते. चीनने यासाठी वर्षानुवर्षे मजबूत सप्लाय चेन व उत्पादन प्रणाली उभी केली आहे. कमी मजुरी, स्वस्त कच्चा माल आणि सरकारी सबसिडीमुळे ते जगातल्या बाजारावर वर्चस्व राखत आहेत. यासाठी खास मशीनरी, साचे आणि मेटलर्जी लागते, जे भारतात अजूनही मर्यादित आहेत.
भारत स्टीलचा जगातील दुसरा सर्वात मोठा उत्पादक असूनही, येथील उत्पादनाचा मोठा हिस्सा बांधकाम, पायाभूत सुविधा व ऑटोमोबाईल क्षेत्रात वापरल्या जाणाऱ्या कॉमोडिटी-ग्रेड स्टीलवर आधारित आहे. टूल-ग्रेड स्टेनलेस स्टील, जे नेल कटर, सर्जिकल उपकरणे आणि ब्लेडसाठी आवश्यक आहे, त्याचे उत्पादन मात्र अल्प प्रमाणातच होते.
भारतीय उत्पादक का मागे पडले?
भारतामध्ये मेरठ, लुधियाना, जालंधर आणि राजकोटसारख्या ठिकाणी छोटे उद्योग नेल कटर तयार करतात. पण त्यांची संख्या कमी, एलॉयची गुणवत्ता मर्यादित आणि ब्रँडिंग जवळजवळ शून्य आहे. परिणामी हे प्रॉडक्ट्स मोठ्या रिटेल किंवा ई-कॉमर्स मार्केटमध्ये स्पर्धा करू शकत नाहीत. वेगासारखे काही भारतीय ब्रँड बाजारात नेल कटर विकतात, मात्र त्यापैकी बहुतांश चीनमध्ये बनवलेले असून भारतात फक्त ब्रँडिंग करून विकले जातात.
जगात कोण आघाडीवर?
चीन हा जगातील सर्वात मोठा नेल कटर निर्माता आणि निर्यातदार आहे. अत्याधुनिक ऑटोमेटेड कारखान्यांमधून प्रचंड प्रमाणात उत्पादन केल्यामुळे त्यांना किंमत आणि प्रमाण या दोन्ही बाबतीत फायदा होतो. दक्षिण कोरिया तुलनेने लहान हिस्सा राखतो, पण उच्च-गुणवत्तेच्या ग्रूमिंग व प्रीमियम पर्सनल केअर टूल्ससाठी ओळखला जातो.
