भारत आणि पाकिस्तानच्या स्वातंत्र्याच्या आधी सर्वात मोठी हत्याकांड: 830000 बलात्कार, 10 लाख लोकांचा मृत्यू… भारतात एकेकाळी सर्वात मोठा गुन्हेगारी विध्वंस झाला होता. भारत आणि पाकिस्तानच्या फाळणीदरम्यान हा नरसंहार जाला. लाखो लोक विस्थापित झाले. त्यांना त्यांचे घर सोडण्यास भाग पाडले गेले. हिंसाचार आणि दंगलींमध्ये मानवतेला लाज वाटली. जाणून घेऊया नेमकं काय घडले होते.
14 ऑगस्ट, भारताच्या स्वातंत्र्याच्या एक दिवस आधी. ब्रिटिशांनी या दिवशी पाकिस्तानला स्वतंत्र देश घोषित केले. हा तो काळ होता जेव्हा कोट्यवधी लोक विस्थापित होत होते. पाकिस्तानमध्ये अनेक दशकांपासून राहणारे हिंदू कुटुंबे आपली घरे सोडून भारताकडे स्थलांतर करत होते. मोठ्या संख्येने मुस्लिमही पाकिस्तानात जात होते. पण पाकिस्तानचे स्वातंत्र्य जाहीर होताच, हे स्थलांतर हिंसक हत्याकांडात रूपांतरित झाले.
अचानक झालेल्या स्थलांतरामुळे लाखो लोक रस्त्यावर ठार मारले गेले. महिला आणि लहान मुलींवर बलात्कार झाले. दंगली आणि लुटीच्या घटनांमुळे माणुसकीला लाज वाटली. जर मीडिया रिपोर्ट्सवर विश्वास ठेवायचा झाला तर दोन्ही बाजूंच्या 10 लाखांहून अधिक लोकांना आपले प्राण गमवावे लागले आणि सुमारे 83 हजार महिलांवर बलात्कार झाले . यामध्ये लहान मुलींचाही समावेश होता. परिस्थिती अशी बिकट झाली की फाळणीच्या रेषेच्या दोन्ही बाजूंनी लोकांनी गट तयार केले आणि स्थलांतरितांवर हल्ला करायला सुरुवात केली.
फाळणीच्या वेळी, वर्षानुवर्षे एकत्र राहणाऱ्या पिढ्या अचानक एकमेकांच्या शत्रू बनल्या. भार पाकिस्तान फाळणी खूप घाईघाईने करण्यात आली होती असा इतिहासकारांचा दावा आहे. खरं तर, त्यावेळी फाळणीची जबाबदारी ब्रिटीश सरकारच्या वतीने शेवटचे गव्हर्नर जनरल लॉर्ड माउंटबॅटन यांच्याकडे होती. त्यांना दोन्ही देशांचे कोणत्याही प्रकारे विभाजन व्हावे अशी इच्छा होती. ब्रिटिशांना सुरुवातीपासूनच येथे राहणाऱ्या नागरिकांची काळजी नव्हती. दुसरीकडे, माउंटबॅटन देखील ब्रिटीश सैनिकांना शक्य तितक्या लवकर भारतातून बाहेर काढून ब्रिटनला घेऊन जायचे होते.
सर्वात आश्चर्यकारक गोष्ट म्हणजे या फाळणीची रेषा आखण्याचे काम सोपवण्यात आलेले ब्रिटीश अधिकारी सिरिल रॅडक्लिफ काही आठवड्यांपूर्वीच भारतात आले होते. रॅडक्लिफला इतका कमी वेळ मिळाला की त्याने इतिहास आणि भूगोल न जाणताच रेषा आखली आणि जगात दोन नवीन देशांचा जन्म झाला. 14 ऑगस्ट रोजीच ब्रिटीश राजवटीपासून स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर भारत आणि पाकिस्तान हे दोन देश अस्तित्वात आले. 15 ऑगस्टच्या सकाळीही लाखो लोक घोडे आणि खेचरांवर बसून सीमेवर काढलेली रेषा ओलांडत होते. ज्यांना स्थलांतराचे दुःख सहन करावे लागले, त्यांच्या डोळ्यांतून सर्व रंग निघून गेला होता. एका बाजूला आपले मोठे वाडे सोडून आलेले लोक होते आणि दुसऱ्या बाजूला काही लोक अनवाणी आणि फाटक्या अवस्थेत होते. सर्वत्र रक्तपाताचे वातावरण होते.
