भारत, अमेरिका, चीन न्यूज: भारत आणि अमेरिका यांच्यामध्ये सुरु असणाऱ्या आयात शुल्कावरील (Tariff War) वादाला दर दिवशी नवं वळण मिळताना दिसत आहे. जागतित स्तरावरून अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष डोनल्ड ट्रम्प यांच्या धोरणांचा कडाडून विरोध होत असतानाच एका ‘चित्रा’नं लक्ष वेधलं आहे. हे कोणतं साधंसुधं चित्र नसून, हे आहे एक असं राजकीय व्यंगचित्र, ज्यामध्ये जवळपास 100 वर्षांपूर्वी दाखवण्यात आलेलं चित्र सध्याच्या राजकीय परिस्थितीशी बहुतांशी मिळतंजुळतं आहे.
भविष्यवाणी की आणखी काही?
सोशल मीडियावर सध्या अनेकांचच लक्ष वेधणारं हे चित्र अमेरिकेतील प्रसिद्ध व्यंगचित्रकार बॉब मायनर यांनी 1925 मध्ये काढलं होतं. जिथं चित्रकारानं जागतिक राजकारणावर भाष्य करत एक असा दिवस उजाडेल जिथं संपूर्ण ताकद ही पाश्चिमात्य देशांकडे नसून लष्करी आणि आर्थिक सुबत्तेचं हे स्थैर्य अमेरिका, चीन आणि आफ्रिका यांसारख्या (तत्कालीन) पिछाडीवर असणाऱ्या आणि विविध क्षेत्रांत गरिबी असली तरीही नागरिकांच्या बाबतीत श्रीमंत असणाऱ्या राष्ट्रांकडे असेल.
बोलकं चित्र आणि अचूक राजकीय ताशेरे…
‘डेली वर्कर’ नावाच्या एका वर्तमानपत्रामध्ये हे चित्र प्रसिद्ध करण्यात आलं होतं. बऱ्याच वर्षांनंतर म्हणजे साधारण 2024 मध्ये ते पुन्हा एकदा scrapsfromtheloft नावाच्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात आलं. ‘जवळपास 100 वर्षांपूर्वी प्रसिद्ध अमेरिकी व्यंगचित्रकार बॉब मायनर यांना कल्पना होती… पाश्चिमात्य देशांनी जगावर राज्य केलं कारण त्यांच्याकडे लष्करी आणि आर्थिक बळ होतं. चीन, भारत आणि आफ्रिका या बाबतीत श्रीमंत नसले तरीही माणसांच्या बाबतीत मात्र ही राष्ट्र श्रीमंत आहेत’, अशा आशयाचं कॅप्शनही तिथं देण्यात आलं.
बॉब मायनरची 1925 कार्टून फक्त कला नव्हती- ती भविष्यवाणी होती! भारत, चीन, आफ्रिका: एकदा ‘स्लीपिंग जायंट्स’ म्हणतात आता ग्लोबल गेमचेंजर्स. त्याने अंदाज वर्तविला आहे.#पॉवरशिफ्ट pic.twitter.com/efhgbtr5co
– शुभम (@शुभमजैन 1499) 9 ऑगस्ट, 2025
या चित्रामध्ये अमेरिका, फ्रान्स आणि ब्रिटीश साम्राज्यवादापेक्षा चीन, भारत आणि आफ्रिका ही राष्ट्र मोठी होत आहेत आणि त्यांना दरडावत आहेत असं भासवण्यात आलं होतं. चित्रकाराचा केंद्रीत दृष्टीकोन पाहता जागतिक स्तरावर होणारे राजकीय बदल आणि भविष्यातील राजकीय स्थितीची जणू त्यांना जाणीव होती, हेच स्पष्ट झालं. त्यामुळं आता हे भविष्य आहे, भाकित आहे की आणखी काही? यावर स्पष्टोक्ती नसली तरीही भारत, चीन आणि आफ्रिकेसारखी राष्ट्र खरंच एकत्र येऊन सहकार्यानं पाश्चिमात्य वर्चस्वाच्य नाकावर टिच्चून उभे राहतात का, यावरून बरीच समीकरणं निकाली निघतील असं म्हणणं गैर ठरणार नाही.
FAQ
हे व्यंगचित्र कधी आणि कुठे प्रसिद्ध झाले?
हे व्यंगचित्र 1925 मध्ये सोशलिस्ट चॅसिकागो वृत्तपत्र “डेली वर्कर” मध्ये प्रसिद्ध झाले. नंतर 2024 मध्ये “scrapsfromtheloft” या संकेतस्थळावर पुन्हा प्रसिद्ध झाले.
बॉब मायनर यांनी हे चित्र का काढले?
बॉब मायनर यांनी हे चित्र पाश्चिमात्य साम्राज्यवाद आणि जागतिक सत्तेच्या बदलत्या समीकरणांवर भाष्य करण्यासाठी चित्र काढले.
या चित्राने सध्याच्या परिस्थितीशी कसा संबंध जोडला गेला?
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर 50% आयात शुल्क लादल्यानंतर हे चित्र पुन्हा चर्चेत आले. सोशल मीडियावर लोकांनी हे चित्र पाश्चिमात्य देशांवरील वर्चस्व कमी होऊन भारत, चीन आणि आफ्रिका उभे राहण्याच्या भविष्यवाणीशी जोडले, जे ट्रम्पच्या धोरणांमुळे चर्चेत आहे.
