देश-विदेश : शुभंशु शुक्ला अॅक्सिओम -4 मिशन : भारतीय अंतराळवीर ग्रुप कॅप्टन शुभांशू शुक्ला अंतराळ स्थानकात एन्ट्री केल्यामुळे भारताचे स्वप्न पूर्ण झालं. शुभांशू शुक्लामुळे पहिला भारतीय अंतराळ स्थानकात पोहोचला आहे. आता शुभांशूसह तीन अंतरावीर पुढील 14 दिवस तिथे राहणार आहेत. शुभांशू शुक्ला अॅक्सिओम-4 मोहिमेअंतर्गत, स्पेसएक्स ड्रॅगन कॅप्सूल आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकात (ISS) नियोजित वेळेपेक्षा 20 मिनिटं आधी दाखल झाला आहे. त्यानंतर 1-2 तासांची तपासणी करण्यात आली, ज्यामुळे हवेची गळती आणि दाब स्थिरतेची पुष्टी करण्यात आली. त्यानंतर, क्रू ISS मध्ये प्रवेश केला आहे. हे अंतराळयान 28,000 किमी/तास वेगाने 418 किमी उंचीवर पृथ्वीभोवती फिरत आहे. प्रक्षेपणानंतर सुमारे 26 तासांचा प्रवास पूर्ण केल्यानंतर आता ते अंतिम टप्प्यात आहे. यासाठी, अंतराळयानाने आयएसएसच्या कक्षेशी स्वतःला जुळवून घेण्यासाठी अनेक कक्षीय युक्त्या केल्याच पाहिला मिळत आहेत.
ड्रॅगन कॅप्सूलची डॉकिंग प्रक्रिया
ड्रॅगन कॅप्सूलचे आयएसएसशी डॉकिंग ही एक स्वयंचलित प्रक्रिया असून शुभांशू आणि कमांडर पेगी व्हिटसन त्याचे निरीक्षण . ही प्रक्रिया अचूकता आणि सुरक्षिततेसाठी डिझाइन केलेली आहे. ती चार मुख्य चरणांमध्ये समजेल.
ड्रॅगन कॅप्सूल प्रक्षेपणानंतर 90 सेकंदात इंजिन सुरू होऊन त्याचा वेग आणि दिशा समायोजित करतो. भारतीय वेळेनुसार दुपारी 2:33 वाजता, अंतराळयान 400 मीटर खाली आणि 7 किमी मागे सुरू झाले आणि आता 200 मीटर अंतरावर आहे. स्पेसएक्स आणि नासा ग्राउंड कंट्रोलर्स अंतराळयानाच्या प्रणाली तपासतात.
200 मीटर अंतरावर, ड्रॅगन आयएसएसशी थेट संपर्क साधण्यास सुरुवात करतो. हा टप्पा 6 तासांपर्यंत सुरक्षित मार्गावर राहू शकतो जेणेकरून कोणताही धोका राहणार नाही.
20 मीटर अंतरावर, ड्रॅगन आयएसएसच्या हार्मनी मॉड्यूलच्या डॉकिंग पोर्टशी अचूकपणे जुळण्यासाठी लेसर सेन्सर, कॅमेरे आणि जीपीएस वापरतो. ते प्रति सेकंद काही सेंटीमीटर वेगाने फिरते, जे अत्यंत मंद आणि नियंत्रित वेग आहे. शुभांशू या काळात अंतराळयानाचा वेग, कक्षा आणि प्रणाली यांचं निरीक्षण करेल.
#वॉच | अॅक्सिओम मिशन 4 (एएक्स -4) मधील आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकात पोहोचणारा शुभंशू शुक्ला पहिला भारतीय बनला! #Axiomision4 क्रू आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकात प्रवेश करते #Axiomision4 क्रू मिशन कमांडर पेगी व्हिटसन (यूएस), मिशन पायलट #शुहन्सशुशुकला… pic.twitter.com/qu8vumimso
– डीडी न्यूज (@ddnewslive) 26 जून, 2025
सॉफ्ट आणि हार्ड कॅप्चर
सॉफ्ट कॅप्चर: चुंबकीय ग्रिपर अंतराळयानाला डॉकिंग पोर्टकडे खेचतात.
कडक पकड: यांत्रिक लॅचेस आणि हुक वाहनाला सुरक्षित करतात. दाब-प्रतिरोधक सील तयार केला जातो.
यानंतर, 1-2 तासांची तपासणी होईल, ज्यामध्ये हवेची गळती आणि दाबाची स्थिरता निश्चित केली जाईल. यानंतर क्रू आयएसएसमध्ये प्रवेश करेल.
शुभांशू शुक्लाने पाठवला ‘नमस्कार’
अंतराळ प्रवासाला निघालेल्या भारतीय अंतराळवीर शुभांशू शुक्लाने अंतराळयानातून भावनिक संदेश पाठवला. त्यांनी आपल्या भाषणाची सुरुवात “नमस्कार” ने केली. आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) पोहोचण्याच्या काही तास आधी त्यांनी सांगितले की, माझ्या सहकारी अंतराळवीरांसोबत येथे येऊन मी खूप रोमांचित आहे. बुधवारी फ्लोरिडा येथून अॅक्सिओम-4 मोहिमेअंतर्गत शुक्लाने इतर 3 अंतराळवीरांसह आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाचा प्रवास सुरू केला.
शुभांशू शुक्ला पुढे म्हणाला की, ‘अंतराळातून शुभेच्छा! माझ्या सहकारी अंतराळवीरांसोबत इथे येऊन मला खूप आनंद झाला आहे. किती अद्भुत प्रवास होता तो? मी या संधीचा फायदा घेत या प्रवासात सहभागी झालेल्या सर्वांचे आभार मानू इच्छितो. मला समजते की ही वैयक्तिक कामगिरी नाही, तर या प्रवासात सहभागी झालेल्या आणि ते शक्य करणाऱ्या तुमच्या प्रत्येकाची सामूहिक कामगिरी आहे. तसंच, कुटुंब आणि मित्रांना तुमचा पाठिंबा खूप महत्त्वाचा आहे.’
