लोकसभेत एका प्रश्नाला उत्तर देताना परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, सध्या येमेनसह ११ देशांमध्ये ४३ भारतीयांना मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. तसेच, जगातील ७० हून अधिक देशांमधील १०,५७४ भारतीय नागरिक तुरुंगात आहेत.

त्यापैकी काहींवर खटला सुरू आहे, काहींना शिक्षा झाली आहे आणि काहींनी शिक्षा पूर्ण करूनही त्यांची सुटका किंवा प्रत्यार्पणाची वाट पाहत आहेत. यापैकी १४ देश असे आहेत जिथे १०० हून अधिक भारतीय तुरुंगात आहेत.

तथापि, ही संख्या जास्त असू शकते कारण परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की अनेक देशांमध्ये कडक गोपनीयता कायद्यांमुळे सर्व प्रकरणांची तपशीलवार माहिती देणे शक्य नाही. अनेक देशांमध्ये, संबंधित कैद्याने परवानगी दिल्याशिवाय माहिती सामायिक केली जात नाही.

युएईमध्ये २१ भारतीयांना मृत्युदंडाची शिक्षा मंत्रालयाने म्हटले आहे की, परदेशी तुरुंगात ४३ भारतीय नागरिक मृत्युदंडाची शिक्षा भोगत आहेत. त्यापैकी सर्वाधिक २१ जण संयुक्त अरब अमिराती (यूएई) मध्ये आहेत. त्यानंतर सौदी अरेबिया (७), चीन (४), इंडोनेशिया (३), येमेन (१) आणि इतर काही देशांचा क्रमांक लागतो.

१५ जुलै २०२५ पर्यंत श्रीलंकेच्या तुरुंगात २८ भारतीय मच्छीमार बंद आहेत. मानवतावादी आणि उपजीविकेच्या आधारावर हा मुद्दा श्रीलंकेच्या सरकारसमोर सतत उपस्थित केला जात आहे.

अलिकडेच, पंतप्रधानांनी श्रीलंकेच्या राष्ट्रपतींसोबतच्या भेटीत यावर भर दिला. सरकारने सांगितले की, भारतीय मिशन कायदेशीर मदत, कॉन्सुलर प्रवेश आणि या कैद्यांची वेळेवर सुटका सुनिश्चित करण्यासाठी काम करत आहेत. अनेक देशांसोबत कैदी हस्तांतरण करारांवरही स्वाक्षरी करण्यात आली आहे.

एका दशकात परदेशी तुरुंगांमधील कैद्यांची संख्या ६३% वाढली गेल्या दशकात परदेशी तुरुंगांमध्ये भारतीय कैद्यांची संख्या ६३% ने वाढली आहे. २०१६ मध्ये परदेशी तुरुंगात ६,४८९ भारतीय कैदी होते. ऑगस्ट २०२५ मध्ये त्यांची संख्या १०,५७४ पर्यंत वाढेल.

६ आखाती देशांमध्ये सर्वाधिक कैदी आहेत. २०१६ मध्ये आखाती देशांमध्ये ३,२६६ कैदी होते. यामध्ये सौदी अरेबियामध्ये १६५३, युएईमध्ये ८३८, कुवेतमध्ये ४५९, कतारमध्ये १३९, ओमानमध्ये १०९, बहरीनमध्ये ६८ कैद्यांचा समावेश होता. २०२५ मध्ये ही संख्या दुप्पट होऊन ६,६७१ होईल.

सरकारने सांगितले की, भारतीय समुदाय कल्याण निधी देखील कैद्यांना मदत करण्यासाठी सक्रिय आहे. याद्वारे गरजू कैद्यांना मदत केली जाते.