उन्हाळ्यात अपचनाचा त्रास अनेकदा होतो. जर तुम्ही जास्त तेल, मसाले किंवा मैदा असलेले अन्न खाल्ले तर तुमचे पोट खराब होऊ शकते. कधीकधी काही पदार्थ खाल्ल्यानंतरही आपल्याला असे वाटत राहते की अन्न पचलेच नाही. कधीकधी मळमळ आणि उलट्यांची समस्या देखील उद्भवू शकते.

उन्हाळ्यात तापमान वाढत असताना त्याचा थेट परिणाम शरीराच्या कार्यावर होतो. शरीराची स्वतःची थर्मोडायनामिक्स प्रणाली असते. त्याचे काम शरीराचे तापमान सुमारे ३७ अंश सेल्सिअस राखणे आहे. उन्हाळ्यात जेव्हा वातावरणाचे तापमान ३७ अंश सेल्सिअस ओलांडते, तेव्हा शरीर त्याचे तापमान राखण्यासाठी काम करू लागते. अशा परिस्थितीत त्याचे लक्ष पचनक्रियेवरून विचलित होते आणि या समस्या उद्भवू लागतात.

सायन्स डायरेक्टमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, इतर कोणत्याही ऋतूपेक्षा उन्हाळ्यात अपचनाचे जास्त रुग्ण आढळतात. यामुळे गॅस, अपचन, बद्धकोष्ठता आणि पोटफुगी यासारख्या समस्या दिसून येतात. उष्णता वाढत आहे आणि पोटाशी संबंधित समस्या देखील सुरू झाल्या आहेत.

म्हणूनच, आज ‘Sehthanama‘ मध्ये आपण उन्हाळ्यात होणाऱ्या पचनाच्या समस्यांबद्दल बोलू. तुम्हाला हे देखील कळेल की-

आतड्यांमध्ये पुरेसे रक्त नसते.

उन्हाळ्यात, शरीराचे तापमान नियंत्रित करण्यासाठी शरीराचे बहुतेक रक्त त्वचेकडे जाते. रक्ताच्या मदतीने, त्वचा घाम सोडते आणि शरीर स्वतःला थंड करते. यामुळे आतड्यांपर्यंत पुरेसे रक्त पोहोचत नाही. त्यामुळे पचनक्रियेत अडचण येते.

उन्हाळ्यात अन्न पचायला जास्त वेळ का लागतो?

१. शरीर स्वतःला थंड ठेवण्यावर लक्ष केंद्रित करते

जेव्हा सभोवतालचे तापमान ३७ अंश किंवा त्याहून अधिक पोहोचते, तेव्हा शरीर थंड राहण्यासाठी घाम येतो. यासाठी त्वचेतील रक्तप्रवाह वाढवावा लागतो. यामुळे पोटात रक्तप्रवाह कमी होतो आणि अन्न हळूहळू पचते.

२. पचनसंस्थेची क्रिया मंदावते

उष्णतेमध्ये, शरीरातील एंजाइम, विशेषतः पाचक एंजाइम, सक्रियपणे काम करू शकत नाहीत. यामुळे अन्न जास्त काळ पोटात राहते.

३. शरीरात पाणी आणि इलेक्ट्रोलाइट्सची कमतरता

उन्हाळ्यात आपल्याला खूप घाम येतो. यामुळे शरीरात सोडियम आणि पोटॅशियम सारख्या इलेक्ट्रोलाइट्सची कमतरता निर्माण होते. यामुळे, पोटाचे स्नायू आळशी होतात आणि अन्न योग्यरित्या आणि योग्य वेगाने पुढे जात नाही.

उन्हाळ्यात पोट वारंवार का बिघडते?

१. शिळे किंवा संक्रमित अन्न

उन्हाळ्यात अन्न लवकर खराब होते. जर ते रेफ्रिजरेटरमध्ये व्यवस्थित साठवले नाही किंवा पुन्हा गरम केले नाही तर त्यात बॅक्टेरिया वाढू शकतात. यामुळे पोट बिघडू शकते.

२. बाहेरचे आणि रस्त्यावरचे अन्न खाणे

उन्हाळ्यात कापलेली फळे, उघडे पाणी, पाणीपुरी, कुल्फी यासारख्या गोष्टी लवकर संक्रमित होतात. यामुळे, बॅक्टेरिया आणि विषाणू शरीरावर हल्ला करू शकतात. यामुळे पोट बिघडू शकते.

३. घाणेरडे किंवा दूषित पाणी

उन्हाळ्यात जास्त तहान लागते, पण बऱ्याचदा लोक घाईघाईत बाहेरून घाणेरडे किंवा थंड पाणी पितात. यामुळे अतिसार, पोटदुखी आणि उलट्या होऊ शकतात.

४. स्वच्छतेमध्ये निष्काळजीपणा

उन्हाळ्यात आपल्याला जास्त घाम येतो. या घामामध्ये अनेकदा बॅक्टेरिया असतात. हे देखील आपल्या हातात आहे. जर खाण्यापूर्वी हात धुतले नाहीत किंवा खाण्याची भांडी व्यवस्थित स्वच्छ केली नाहीत, तर संसर्ग होऊ शकतो.

अपचन किंवा जुलाब झाल्यास काय करावे?

डॉ. सावन बोपण्णा म्हणतात की अपचन आणि अतिसार या दोन्ही समस्यांसाठी वेगवेगळे उपचार किंवा मदत आवश्यक आहे.

उन्हाळ्यात आपण कोणत्या प्रकारचे अन्न खावे?

उन्हाळ्यात, हलके आणि ताजे आणि लवकर पचणारे अन्न खावे. या ऋतूमध्ये चयापचय क्रिया मंदावते. म्हणून, तळलेले, मसालेदार आणि जड अन्न खाऊ नका. तुमच्या आहारात दही, ताक, काकडी, टरबूज, दुधी भोपळा, उडीद, ओट्स आणि फळे यांचा समावेश करा. जास्त मीठ आणि साखर टाळा आणि पाण्याचे सेवन वाढवा. एकाच वेळी जास्त खाण्याऐवजी, पोटावर पचनाचा ताण येऊ नये, म्हणून थोड्या थोड्या प्रमाणात अनेक वेळा खा. काय खावे आणि काय टाळावे, ग्राफिकमध्ये पाहा-

उष्णता आणि अपचनाशी संबंधित काही सामान्य प्रश्न आणि उत्तरे