असे म्हणतात की, माणसाचे सुख किंवा दुःख त्याच्या परिस्थितीपेक्षा कमी आणि त्याच्या दृष्टिकोनावर जास्त अवलंबून असते. ही गोष्ट एका लोककथेवरून समजू शकते. फार पूर्वी एका आश्रमात दोन संत एकत्र राहत होते. दोघांचे जीवन सारखेच होते. दोघे सकाळी ब्रह्ममुहूर्तावर उठत, पूजा-अर्चा करत, साधना करत आणि गरजू लोकांना मदत करत असत. आश्रमात दूरदूरहून लोक आपल्या समस्या घेऊन येत आणि दोन्ही संत त्यांना आपल्या बुद्धीने योग्य मार्गदर्शन देत असत. दोघांचा सल्ला इतका प्रभावी असे की, लोकांच्या समस्या बऱ्याच अंशी दूर होत असत. दोन्ही संतांच्या स्वभावात एक मोठा फरक होता. पहिल्या संताचे नाव सुखी होते. तो प्रत्येक परिस्थितीत आनंदी राहत असे. कठीण काळ असो वा यशाची संधी, त्याच्या चेहऱ्यावर नेहमी समाधान आणि आत्मविश्वास दिसत असे. तर दुसऱ्या संताचे नाव दुःखी होते. तो प्रत्येक लहान-मोठ्या गोष्टीबद्दल चिंतित असे, परिणामांबद्दल काळजीत असे आणि नेहमी कोणत्या ना कोणत्या उणीवेचा अनुभव करत असे. गावातील लोकांनी दोन्ही संतांच्या वेगवेगळ्या स्वभावामुळे त्यांची नावे सुखी-दुःखी ठेवली होती. एके दिवशी दुःखी संताने विचार केला की, जेव्हा दोघांचे जीवन, दिनचर्या आणि कर्म समान आहेत, तर मग त्याच्या जीवनात अशांती का आहे? तो आपल्या गुरूंकडे पोहोचला आणि आपली शंका व्यक्त केली. गुरुंनी हसून म्हटले, “तुम्ही दोघांची कर्मे एकसारखी आहेत, पण विचार वेगळे आहेत. सुखी संत प्रत्येक परिस्थितीला संधी मानतो. त्याला आपल्या प्रयत्नांवर आणि देवावर पूर्ण विश्वास आहे. तो परिणामांची चिंता करण्याऐवजी वर्तमानात आपले सर्वोत्तम कार्य करतो. त्यामुळे त्याचे मन शांत राहते.” मग गुरुंनी दुःखी संताला सांगितले, “तू प्रत्येक काम करताना आधीच अपयशाची कल्पना करतोस. तुला स्वतःवर विश्वास नाही आणि तू नेहमी इतरांशी तुलना करत राहतोस. हेच तुझ्या दुःखाचे सर्वात मोठे कारण आहे.” गुरुंचे बोल ऐकून दुःखी संताला आपली चूक समजली. त्याने त्याच दिवसापासून आपले विचार बदलण्याचा संकल्प केला. हळूहळू त्याचा आत्मविश्वास वाढला, मन शांत झाले आणि जीवनात आनंद परत येऊ लागला. तेव्हा त्याला जाणवले की, परिस्थिती नाही, तर आपली विचारसरणीच आपल्या जीवनाची दिशा ठरवते. प्रसंगातून मिळालेली शिकवण
Source link
