अमेरिकेत जुन्या काळातील एक घोटाळा नव्या आणि धोकादायक स्वरूपात परत आला आहे. फसवणूक करणारे रसायनांचा वापर करून चेकवरील नाव आणि रक्कम मिटवून ते स्वतःच्या नावावर करून घेत आहेत. यामुळे चेक फसवणुकीची प्रकरणे विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहेत. एफबीआय आणि यूएस पोस्टल सर्व्हिसने लोकांना कागदी चेकऐवजी डिजिटल पेमेंट स्वीकारण्याचे आवाहन करत इशारा जारी केला आहे. फसवणूक करणारे एसीटोन किंवा ब्लीचसारख्या सामान्य घरगुती रसायनांनी चेकवरील माहिती मिटवून तो पुन्हा स्वतःच्या नावावर जारी करतात. ही पद्धत आता केवळ वैयक्तिक चेकबुकपुरती मर्यादित राहिलेली नाही, तर व्यावसायिक पेमेंट, कर परतावा आणि सामाजिक सुरक्षा यांसारख्या सरकारी सुविधांशी संबंधित चेकही फसवणूक करणाऱ्यांच्या निशाण्यावर आहेत. कॅलिफोर्नियातील एका जोडप्यासोबत घडलेली घटना या घोटाळ्याची गंभीरता दर्शवते. त्या जोडप्याला आयआरएसकडून नोटीस मिळाली की त्यांनी 12,000 डॉलर (11.3 लाख रुपये) चे तिमाही कर पेमेंट केले नाही, तर त्यांच्या चेस बँक स्टेटमेंटमध्ये हा चेक क्लिअर दिसत होता. नंतर स्कॅन केलेली प्रत पाहिल्यावर असे दिसून आले की ‘पे टू द ऑर्डर’ या ओळीतून आयआरएसचे नाव मिटवून दुसऱ्याच व्यक्तीचे नाव लिहिले गेले होते. दाम्पत्याने चेस बँकेकडे तक्रार केली, पण बँकेने सुरुवातीला मदत करण्यास नकार दिला, असे सांगून की फसवणूक कळवण्याची निश्चित मुदत संपली आहे, कारण चेक एक वर्षापूर्वीच चोरी होऊन जमा झाला होता. बँकेच्या ठेव धोरणानुसार आणि कायदेशीर नियमांनुसार, निश्चित मुदत संपल्यावर नुकसानीची जबाबदारी सामान्यतः ग्राहकावरच येते. पण दाम्पत्याच्या दबावामुळे आणि प्रकरण समोर आल्यानंतर चेस बँकेने पुन्हा तपास सुरू केला आणि त्या बनावट खात्याचा शोध लावला, ज्यात चोरीची रक्कम पाठवली गेली होती. त्या खात्यात तेव्हाही सुमारे 11,000 डॉलर (10.4 लाख रुपये) शिल्लक होते. यामुळे दाम्पत्याला जवळजवळ पूर्ण रक्कम परत मिळाली. बँकेचे प्रवक्ते जेरी डुब्रोव्स्की म्हणाले की ते हे प्रकरण सोडवल्याबद्दल समाधानी आहेत आणि ग्राहकांना सल्ला दिला की त्यांनी पोस्टाने चेक पाठवणे टाळावे. दर महिन्याला आपले बँक स्टेटमेंट नक्की तपासा. तज्ज्ञांच्या मते, आधुनिक बँकिंगमध्ये बँकांच्या स्वयंचलित प्रक्रिया प्रणालीमुळे चेक खूप वेगाने क्लिअर होतात. हीच सुविधा आता कमकुवतपणा ठरत आहे. स्वयंचलित क्लिअरिंग प्रणालीमध्ये चेकसोबत छेडछाड, रंगात बदल किंवा हस्ताक्षरातील विसंगती यांसारख्या चुका पकडल्या जात नाहीत. याचा थेट फायदा फसवणूक करणाऱ्यांना मिळत आहे. सोप्या फसवणुकीमुळे अमेरिकेत चेक फसवणुकीची प्रकरणे 13 वर्षांत 2,000% वाढली अमेरिकेत चेक फसवणुकीच्या तक्रारी 2021 मधील 3.5 लाखांवरून 2022 मध्ये 6.8 लाख झाल्या. मोठ्या प्रमाणात मेल चोरीची प्रकरणे 2010 मध्ये केवळ 2,200 होती, जी 2023 मध्ये 49,000 पेक्षा जास्त झाली, म्हणजेच सुमारे 2,000% वाढ. पोस्टल पोलीस अधिकारी संघाचे अध्यक्ष फ्रँक अल्बर्गो यांच्या मते, हा आता संघटित टपाल गुन्हेगारीचा काळ आहे. एफबीआय आणि पोस्टल सर्व्हिसचा सल्ला आहे की चेकऐवजी ई-चेक आणि डिजिटल पेमेंटचा वापर करावा.
Source link
