- मराठी बातम्या
- राष्ट्रीय
- भारत बातम्या: लांब पल्ल्याच्या क्रूझ क्षेपणास्त्र चाचणी आणि खोकला सिरप नियम | जून 17 अद्यतने
25 मिनिटांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय
1. स्वदेशी लांब पल्ल्याच्या भू-हल्ला क्रूझ क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी
- 15 जून रोजी DRDO ने स्वदेशी लाँग रेंज लँड अटॅक क्रूझ मिसाईल (LRLACM) ची यशस्वी चाचणी केली.
- ही चाचणी ओडिशातील डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम बेटावरून करण्यात आली, ज्यात मिसाईलने आपले सर्व लक्ष्य साध्य केले.
- LRLACM हे असे क्रूझ मिसाईल आहे, जे लांब पल्ल्याच्या जमिनीवरील लक्ष्यांवर अचूक हल्ला करण्यासाठी बनवले जाते.
- हे मिसाईल 1000 किमी दूर असलेल्या शत्रूच्या ठिकाणांवरही हल्ला करू शकते.
- यासोबतच हे मिसाईल अत्याधुनिक एव्हियोनिक्स आणि सॉफ्टवेअरने सुसज्ज आहे.
- हे मिसाईल मुख्यतः शत्रूच्या कमांड सेंटर, एअरबेस, रडार स्टेशनसाठी विकसित केले आहे.
- चाचणीदरम्यान क्षेपणास्त्राच्या कामगिरीवर विविध रडार, टेलीमेट्री आणि ट्रॅकिंग सिस्टमद्वारे लक्ष ठेवण्यात आले.
- हे क्षेपणास्त्र चीन आणि पाकिस्तानसारख्या देशांवर स्टँड-ऑफ हल्ला करण्याची क्षमता ठेवते.
- याला अमेरिकन टॉमहॉक आणि रशियन कॅलिबरसारख्या लांब पल्ल्याच्या क्रूझ क्षेपणास्त्रांच्या बरोबरीचे मानले जात आहे.
- भारत प्रगत क्रूझ क्षेपणास्त्र विकसित करणाऱ्या निवडक देशांच्या श्रेणीत समाविष्ट झाला आहे.
- क्रूझ क्षेपणास्त्र जेट इंजिनवर चालते. ते कमी उंचीवर उडते आणि मार्ग बदलू शकते.
- त्याच्याकडे रडारपासून वाचण्याची क्षमता आहे. तसेच ते आपल्या लक्ष्यावर अचूक हल्ला करू शकते.
- याचे सब-सिस्टम DRDO च्या लॅबने विकसित केले आहेत. बंगळूरुमधील एरोनॉटिकल डेव्हलपमेंट एस्टॅब्लिशमेंट (ADE) या प्रकल्पाची नोडल लॅब आहे.
- क्षेपणास्त्र चाचणीच्या वेळी संरक्षण सचिव आणि संरक्षण विभाग (संशोधन व विकास) चे सचिव आणि DRDO चे अध्यक्ष राजेश कुमार सिंह देखील उपस्थित होते.
क्रीडा 2. भारत 2026 च्या फेन्सिंग चॅम्पियनशिपचे आयोजन करेल
- भारत पहिल्यांदाच आशियाई सीनियर फेन्सिंग म्हणजेच, तलवारबाजी चॅम्पियनशिप 2026 चे आयोजन करेल.
- चॅम्पियनशिप 19 ते 24 जून दरम्यान भारत मंडपम, नवी दिल्ली येथे होणार आहे.
- या चॅम्पियनशिपमध्ये आशिया आणि ओशनियातील 30 हून अधिक देशांचे टॉप फेन्सर सहभागी होतील.
- ओशनियामध्ये ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंडसह 14 हून अधिक स्वतंत्र देश आणि 10 हजारहून अधिक लहान-लहान बेटे समाविष्ट आहेत.
- ही चॅम्पियनशिप फेन्सिंग असोसिएशन ऑफ इंडिया (FAI) आणि फेन्सिंग कॉन्फेडरेशन ऑफ एशिया संयुक्तपणे आयोजित करतील.
- या चॅम्पियनशिपमध्ये फॉइल (Foil), एपी (EPee) आणि सेबर (Sabre) या 3 प्रकारांमध्ये सामने खेळले जातील. ही चॅम्पियनशिप पुरुष आणि महिला दोन्ही गटांमध्ये आयोजित केली जाईल.
- ही भारतात आयोजित होणारी आतापर्यंतची सर्वात मोठी आंतरराष्ट्रीय तलवारबाजी स्पर्धा असेल.
या स्पर्धेसोबतच फेंसिंग कॉन्फेडरेशन ऑफ एशियाची जनरल असेंब्ली देखील आयोजित केली जाऊ शकते.
3. निकी पुनाचाने ATP चॅलेंजर डबल्सचे विजेतेपद जिंकले
- 16 जून रोजी भारतीय टेनिसपटू निकी पुनाचाने फ्रान्समधील ल्योन येथे आपले पहिले ATP चॅलेंजर डबल्स विजेतेपद जिंकले.
- निकीने थायलंडचा जोडीदार प्रुच्य इसारोसोबत मिळून हे विजेतेपद जिंकले आहे.
- अंतिम सामन्यात या दोघांच्या जोडीने स्कँडर मन्सूरी आणि मॅक्सिमिलियन न्यूक्रिस्ट यांच्या जोडीला 6-0, 6-1 अशा फरकाने हरवले.
- हे निकीच्या कारकिर्दीतील 10वे विजेतेपद आहे.
- निकीने 9 वर्षांच्या वयात टेनिस खेळायला सुरुवात केली होती, त्यांचे वडीलच त्यांचे पहिले प्रशिक्षक होते.
- निकीने आपल्या ज्युनियर कारकिर्दीत चेन्नई येथे ITF ज्युनियर ग्रेड-4 सिंगल्सचे विजेतेपद जिंकले होते.
- 2018 मध्ये निकीने इंडोनेशिया F3 फ्युचर्स टूर्नामेंट जिंकून आपले पहिले ITF सिंगल्स विजेतेपद पटकावले.
- 2019 मध्ये निकीला ATP सिंगल्समध्ये कारकिर्दीतील सर्वोत्तम जागतिक क्रमांक 605 चे मानांकन मिळाले.
- निकीने 2023 मध्ये एस डी प्रज्वल देवसोबत प्रेसिडेंट्स कपमध्ये पहिले ATP चॅलेंजर डबल्स विजेतेपद जिंकले.
- मे 2024 मध्ये निकीने ATP डबल्समध्ये जागतिक क्रमांक 98 चे मानांकन मिळवले होते.
- 2025 मध्ये निकीने 38व्या राष्ट्रीय खेळांमध्ये पुरुष डबल्समध्ये सुवर्णपदक जिंकले.
- निकीने 2026 मध्ये ऑस्ट्रेलियन ओपन 2026 च्या मुख्य ड्रॉसाठी पात्रता मिळवली होती.
निकी 2020 मध्ये आंतरराष्ट्रीय टेनिस टूर प्लेयर पॅनेलचा देखील भाग होते.
इतर (विविध)
4. सरकारने औषधे खरेदी करण्याच्या नियमांमध्ये केले बदल
- 16 जून रोजी केंद्र सरकारने ड्रग्स नियमांमध्ये बदल केले आहेत.
- नवीन नियमांनुसार, आता सिरप डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनशिवाय खरेदी करता येणार नाहीत.
- यानुसार, सिरपला आता त्या यादीतून वगळण्यात आले आहे, ज्यामध्ये औषधे थेट दुकानातून खरेदी करता येतात.
- जुन्या नियमानुसार, सिरप डॉक्टरांच्या चिठ्ठीशिवाय विकता येत होते.
- नवीन दुरुस्तीनंतर, ‘सिरप’ला या सवलतीच्या यादीतून वगळण्यात आले आहे.
- आता कफ सिरप आणि इतर सिरप-आधारित औषधे केवळ परवानाधारक फार्मसीमधूनच उपलब्ध होतील.
- सरकारचे म्हणणे आहे की, यामुळे सिरप-आधारित औषधांवर निरीक्षण आणि गुणवत्ता नियंत्रण मजबूत होईल.
- यासोबतच सरकारने सिरप उत्पादक आणि परवान्याशी संबंधित नियमांमध्येही बदल केले आहेत.
- विक्रेत्याला परवाना आणि गुणवत्ता नियंत्रणाशी संबंधित कठोर नियमांचे पालन करावेच लागेल.
- नवीन नियमांनुसार, ड्रग्स रूल्स, 1945 च्या अनुसूची K मध्ये बदल करण्यात आले आहेत.
- या शेड्यूलमध्ये अशा औषधांचाही समावेश होता, ज्यांना काही नियमांमध्ये सूट देण्यात आली होती.
- केंद्र सरकारने ड्रग्स अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्ट, 1940 च्या कलम 12 आणि 33 अंतर्गत मिळालेल्या अधिकारांचा वापर करून हे बदल केले आहेत.
- ड्रग्स रूल्स, 1945 हे ड्रग्स अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्ट, 1940 अंतर्गत तयार करण्यात आले आहेत. हे नियम भारतात औषधांचे उत्पादन, विक्री आणि वितरण नियंत्रित करतात.
- 2023 मध्ये आफ्रिकन देश आणि उझबेकिस्तानमध्ये मुलांच्या मृत्यूच्या घटनांनंतर भारतीय औषधांच्या गुणवत्तेवर लक्ष ठेवण्यात आले होते आणि गुणवत्ता चाचणी अनिवार्य करण्यात आली होती.
- 2025 मध्ये मध्य प्रदेशातील छिंदवाडा येथे दूषित कफ सिरपमुळे 26 मुलांचा मृत्यू झाला होता.
नवीन नियमांनुसार, ड्रग्स रूल्स, 1945 च्या अनुसूची K मध्ये बदल करण्यात आले आहेत.
5. GIC मध्ये सरकारची 5% भागीदारीची विक्री (OFS)
- 16 जून रोजी भारत सरकारने जनरल इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (GIC) मधील आपला 5% हिस्सा विकण्याचा निर्णय घेतला.
- 17 जून रोजी किरकोळ गुंतवणूकदार आणि कर्मचाऱ्यांसाठी OFS लाँच सुरू होईल, आणि गैर-किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी हे OFS काल म्हणजेच मंगळवारी सुरू करण्यात आले आहे.
- सार्वजनिक गुंतवणूक विभाग आणि मालमत्ता व्यवस्थापन सचिव अरुणिश अग्रवाल यांच्या मते, सुरुवातीला सरकार GIC चे 2% शेअर्स विकेल.
- ही विक्री ‘ऑफर फॉर सेल’ (OFS) द्वारे केली जाईल. हे पाऊल सरकारच्या निर्गुंतवणूक (Disinvestment) उद्दिष्टे पूर्ण करण्याचा एक भाग आहे.
- GIC ही भारतातील एकमेव पुनर्विमा कंपनी आहे, या विक्रीनंतरही सरकारचा GIC मधील हिस्सा कायम राहील.
भारतीय जनरल इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन
- जनरल इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया ही भारतातील प्रमुख सार्वजनिक क्षेत्रातील (PSU) पुनर्विमा कंपनी आहे.
- GIC ची स्थापना 22 नोव्हेंबर 1972 रोजी सामान्य विमा व्यवसायाच्या राष्ट्रीयीकरणानंतर करण्यात आली होती.
- इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया सुरुवातीला भारतातील सर्व सरकारी सामान्य विमा कंपन्यांची होल्डिंग कंपनी होती.
- सन 2000 पासून याची भारताच्या राष्ट्रीय पुनर्विमाकर्ता म्हणून पुनर्रचना करण्यात आली.
- GIC Re थेट सामान्य लोकांना विमा पॉलिसी विकत नाही. हे विमा कंपन्यांना पुनर्विमा (Reinsurance) देत नाही.
- एखाद्या विमा कंपनीवर मोठ्या दाव्याचा (claim) आर्थिक भार आल्यास, GIC Re त्या जोखमीच्या भागाचा खर्च उचलते.
6. त्रिपुराच्या वाद्य सरिंदाला जीआय टॅग मिळाला
- 16 जून रोजी त्रिपुराच्या पारंपरिक तंतुवाद्य (String) वाद्य सरिंदाला अलीकडेच भौगोलिक संकेत (Geographical Indication-GI) टॅग मिळाला.
- सरिंदा हे एक पारंपरिक धनुष्याने वाजवले जाणारे तंतुवाद्य आहे.
- सरिंदाचा मुख्यत्वे त्रिपुरातील आदिवासी समुदायांच्या लोकसंगीत, धार्मिक विधी आणि लोकनृत्यांमध्ये वापर केला जातो.
- हे वाद्य लाकडापासून बनवलेले असते, यात तारा असतात ज्या धनुष्याच्या मदतीने वाजवल्या जातात.
- त्रिपुरामध्ये हे वाद्य पक्ष्याच्या आकाराच्या सजावटीत असते आणि त्यावर स्थानिक हस्तकलेची सजावटही असते.
- सरिंदाला GI टॅग मिळाल्यानंतर त्याच्या भौगोलिक रचना आणि वैशिष्ट्यांच्या आधारावर त्याला कायदेशीर संरक्षण मिळेल.
- आंतरराष्ट्रीय स्तरावर याला ओळख मिळेल आणि याला संरक्षणही दिले जाईल.
आजचा इतिहास (17 जून)
- 1858 मध्ये भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामातील पहिली वीरांगना राणी लक्ष्मीबाई यांना वीरगती प्राप्त झाली होती.
- 2004 मध्ये मंगळावर पृथ्वीवरील खडकांसारखे दगड सापडले.
- 2008 मध्ये देशात विकसित केलेल्या ‘तेजस’ या हलक्या लढाऊ विमानाची बेंगळुरूमध्ये यशस्वी चाचणी करण्यात आली.
