लेखिका : अदिती ओझा2 तासांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
आजकाल ‘इन्स्टंट ग्लो’च्या इच्छेने कॉस्मेटिक इंजेक्शन आणि IV ड्रिप्सचा ट्रेंड वाढला आहे. सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर्स, मॉडेल्स आणि सेलिब्रिटींना पाहून लोक हे ब्युटी ट्रेंड्स स्वीकारत आहेत. पण हे किती धोकादायक असू शकते, हे फार कमी लोकांना माहीत आहे.
अलीकडेच ‘सेंट्रल ड्रग्स स्टँडर्ड कंट्रोल ऑर्गनायझेशन’ (CDSCO) ने स्पष्ट केले आहे की कॉस्मेटिक उत्पादनांचा इंजेक्शन म्हणून वापर करणे नियमांच्या विरोधात आहे आणि अशा पद्धतींवर कठोरता आवश्यक आहे.
म्हणून ‘कामाची बातमी’ मध्ये जाणून घेऊया की-
- कॉस्मेटिक इंजेक्शन काय असतात?
- लोक ते का विकत घेतात?
- त्यांचे काय दुष्परिणाम आहेत?
तज्ज्ञ: डॉ. विनोद विज, कन्सल्टंट, प्लास्टिक अँड कॉस्मेटिक सर्जरी, अपोलो हॉस्पिटल, नवी मुंबई
प्रश्न- कॉस्मेटिक इंजेक्शन म्हणजे काय?
उत्तर- हे एक नॉन-सर्जिकल ब्युटी ट्रीटमेंट आहे.
- यात त्वचा किंवा शरीरात औषधे, रसायने किंवा जैविक पदार्थ इंजेक्ट करून चेहरा सुंदर बनवला जातो. यात विशेषतः त्वचेची रचना बदलली जाते.
- यांचा वापर सुरकुत्या कमी करण्यासाठी, त्वचा घट्ट करण्यासाठी, व्हॉल्यूम वाढवण्यासाठी किंवा चमक आणण्यासाठी केला जातो.
प्रश्न- लोक कॉस्मेटिक इंजेक्शन का घेतात?
उत्तर- सध्या इन्स्टंट ब्युटीच्या इच्छेमुळे कॉस्मेटिक इंजेक्शनचा ट्रेंड वाढत आहे. ग्राफिक्समध्ये सर्व कारणे पहा-
प्रश्न- सर्वात लोकप्रिय कॉस्मेटिक इंजेक्शन कोणते आहेत?
उत्तर- ब्युटी इंडस्ट्रीमध्ये अनेक प्रकारचे इंजेक्टेबल उपचार ट्रेंडमध्ये आहेत. लोक अँटी-एजिंग, ग्लो किंवा चेहऱ्याचा आकार सुधारणे यांसारख्या वेगवेगळ्या गरजांसाठी त्यांची निवड करतात. ग्राफिकमध्ये लोकप्रिय कॉस्मेटिक इंजेक्शन पहा-
प्रश्न- ‘ग्लो इंजेक्शन’ म्हणजे काय?
उत्तर- हा असा उपचार आहे, ज्यात आतून त्वचेचा रंग उजळवण्याचा किंवा टोन हलका करण्याचा दावा केला जातो.
- यात सामान्यतः ग्लूटाथियोन (नैसर्गिक अँटीऑक्सिडंट), व्हिटॅमिन-सी किंवा इतर अँटीऑक्सिडंट्सना इंजेक्शन/आयव्ही ड्रिपद्वारे शरीरात दिले जाते.
- तथापि, ‘ग्लो इंजेक्शन’ ही कोणतीही अधिकृत वैद्यकीय संज्ञा नाही. हा शब्द सामान्य बोलचालीत वापरला जातो.
प्रश्न- ग्लो इंजेक्शन आणि कॉस्मेटिक इंजेक्शन एकच गोष्ट आहे का?
उत्तर- नाही, या एकच गोष्टी नाहीत. ग्लो इंजेक्शन ही कॉस्मेटिक इंजेक्शनची एक उपश्रेणी आहे.
प्रश्न- हे इंजेक्शन खरोखरच त्वचा गोरी किंवा चमकदार बनवतात का?
उत्तर- नाही, या इंजेक्शन्समध्ये असलेले ग्लूटाथियोन, मेलॅनिन (त्वचेचे रंगद्रव्य) तयार होण्याच्या प्रक्रियेवर परिणाम करू शकते. यामुळे-
- त्वचा थोडी चमकदार किंवा एकसमान दिसू शकते.
- हा परिणाम मर्यादित, तात्पुरता आणि व्यक्तीनुसार बदलणारा असतो.
- इंजेक्शन घेणे थांबवल्यावर त्वचा पुन्हा पूर्वीसारखी होऊ शकते.
- कोणत्याही इंजेक्शनला ‘गारंटीड स्किन व्हाइटनिंग’चा उपाय मानले जाऊ शकत नाही.
प्रश्न- कॉस्मेटिक इंजेक्शनचा परिणाम किती काळ टिकतो?
उत्तर- यांचा परिणाम साधारणपणे काही आठवड्यांपासून काही महिन्यांपर्यंत टिकतो.
- सुरुवातीला परिणाम दिसण्यासाठी 3-6 आठवडे लागू शकतात.
- जर परिणाम दिसला, तर तो साधारणपणे 2-3 महिने टिकतो.
- उपचार थांबवताच त्वचा हळूहळू पूर्वीच्या स्थितीत परत येऊ शकते.
प्रश्न- कॉस्मेटिक इंजेक्शन एकदा घेतल्यानंतर वारंवार घ्यावे लागते का?
उत्तर- होय, साधारणपणे वारंवार घ्यावे लागते, कारण त्याचा परिणाम तात्पुरता असतो.
प्रश्न- CDSCO ने कॉस्मेटिक इंजेक्शनबद्दल काय म्हटले आहे?
उत्तर- CDSCO ने स्पष्ट केले आहे की कोणत्याही कॉस्मेटिक उत्पादनाचा इंजेक्शन म्हणून वापर केला जाऊ शकत नाही. कॉस्मेटिक्स केवळ त्वचेवर लावण्यासाठी असतात, शरीरात इंजेक्ट करण्यासाठी नाहीत.
प्रश्न- CDSCO ने कोणत्या इंजेक्शन्सना बेकायदेशीर ठरवले आहे?
उत्तर- ‘ग्लो’ किंवा ‘त्वचा गोरी करणे’ या नावाखाली दिले जाणारे सर्व इंजेक्टेबल उपचार CDSCO च्या नियमांविरुद्ध आहेत. या कॉस्मेटिक उत्पादनांना इंजेक्शनच्या स्वरूपात वापरण्याची परवानगी नाही.
प्रश्न- भारतात ग्लूटाथियोन इंजेक्शन कॉस्मेटिक वापरासाठी मंजूर नाही का? डॉक्टर ऑफ-लेबल त्यांचा वापर करत आहेत का?
उत्तर- होय, भारतात ग्लूटाथियोन इंजेक्शनला ‘त्वचा उजळणे/ग्लो’ यासाठी मंजुरी नाही. त्यांचा वापर काही वैद्यकीय स्थितींसाठी (उदा. अँटीऑक्सिडंट सपोर्ट) केला जातो, परंतु सौंदर्य किंवा त्वचा उजळण्यासाठी त्यांचा वापर मंजूर नाही.
प्रश्न- कॉस्मेटिक इंजेक्शनचे काय दुष्परिणाम होऊ शकतात?
उत्तर- ही एक वैद्यकीय प्रक्रिया असल्याने, याचे अनेक अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन दुष्परिणाम होऊ शकतात. ग्राफिकमध्ये सर्व दुष्परिणाम पहा-
प्रश्न- यामुळे संसर्ग होऊ शकतो का?
उत्तर- होय, जर-
- अनट्रेन्ड किंवा अनक्वालिफाईड व्यक्तीने इंजेक्शन दिल्यास.
- सुई किंवा उपकरणे पुन्हा वापरली गेल्यास.
- इंजेक्शन दिल्यानंतर त्वचेची योग्य काळजी घेतली नाही तर संसर्गाचा धोका वाढतो.
प्रश्न- यामुळे मज्जातंतूंच्या नुकसानीचा धोका देखील असू शकतो का?
उत्तर- होय, जर-
- इंजेक्शन चुकीच्या ठिकाणी दिले जाणे.
- चुकीच्या पद्धतीने दिले जाणे.
- इंजेक्शन थेट मज्जातंतूजवळ किंवा आत दिले जाणे.
- औषध चुकीच्या थरात जाणे.
- चेहऱ्याच्या शरीररचनेची योग्य समज नसल्यास मज्जातंतूंना नुकसान (नर्व्ह डॅमेज) होण्याचा धोका असू शकतो.
प्रश्न- यामुळे फेशियल पॅरालिसिस देखील होऊ शकतो का?
उत्तर- होय, काही परिस्थितीत फेशियल पॅरालिसिसचा धोका असू शकतो. जसे-
- इंजेक्शन फेशियल नर्व्हजवळ दिले जाते.
- औषध चुकीच्या ठिकाणी पसरून नर्व्ह सिग्नल ब्लॉक करते.
- अनट्रेंड व्यक्तीद्वारे चुकीच्या तंत्राने इंजेक्शन दिले जाते.
- तरीही, हे खूप दुर्मिळ असते.
प्रश्न- हे इंजेक्शन जीवघेणे देखील असू शकते का?
उत्तर- होय, धोका तेव्हा वाढतो, जेव्हा-
- ऍलर्जिक प्रतिक्रिया होते.
- व्हॅस्क्युलर ऑक्लूजन (रक्तवाहिन्या ब्लॉक होणे) होते.
- गंभीर इन्फेक्शन होते.
- चुकीचे औषध/ओव्हरडोस घेतले जाते.
प्रश्न- लोकांचे असे मत आहे की सर्व सेलिब्रिटी हे उपचार करतात. मग हे असुरक्षित कसे असू शकते?
उत्तर- सेलिब्रिटी सहसा अनुभवी डॉक्टर आणि उच्च-मानक वैद्यकीय सेटअपमध्ये या प्रक्रिया करतात. तर सामान्य लोक अप्रशिक्षित व्यक्तींकडून किंवा असुरक्षित ठिकाणी हे करून घेतात, ज्यामुळे धोका वाढतो. याव्यतिरिक्त-
- सोशल मीडियावर दिसणारी ‘ग्लो’ अनेकदा मेकअप, फिल्टर आणि लाइटिंगचा देखील परिणाम असते.
- कॉस्मेटिक इंजेक्शन ही एक वैद्यकीय प्रक्रिया आहे. यात इन्फेक्शन, ॲलर्जी किंवा नर्व्ह डॅमेजसारखे धोके पूर्णपणे संपत नाहीत. त्यामुळे केवळ सेलिब्रिटी ट्रेंडच्या आधारावर ते सुरक्षित मानणे योग्य नाही.
प्रश्न- सामान्य लोकांसाठी हे जास्त धोकादायक का आहे?
उत्तर- याची अनेक कारणे आहेत, जसे की-
- अनेक लोक पार्लरमधून इंजेक्शन घेतात, जिथे क्लिनिकसारखे निर्जंतुकीकरण आणि सुरक्षितता नसते.
- वैद्यकीय इतिहास, ऍलर्जी किंवा त्वचेच्या प्रकाराचे मूल्यांकन केले जात नाही.
- इंजेक्शन चुकीच्या ठिकाणी किंवा चुकीच्या प्रमाणात दिले जाऊ शकते.
- प्रतिक्रिया झाल्यास त्वरित उपचाराची सोय नसते.
- योग्य काळजी न घेतल्यास संसर्गाचा धोका वाढतो.
प्रश्न- चमकदार त्वचा मिळवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग कोणता आहे?
उत्तर- चमकदार त्वचेसाठी महागड्या इंजेक्शनची गरज नसते. योग्य स्किनकेअर, निरोगी जीवनशैली आणि सूर्यप्रकाशापासून संरक्षण यामुळे नैसर्गिक आणि दीर्घकाळ टिकणारी चमक मिळू शकते. ग्राफिक्समध्ये सोप्या टिप्स पहा-
प्रश्न- निरोगी त्वचेसाठी काय खावे आणि काय खाऊ नये?
उत्तर- योग्य आहारामुळे त्वचा नैसर्गिकरित्या चमकदार होते, तर चुकीच्या गोष्टींमुळे ती निस्तेज आणि मुरुमांना प्रवण होऊ शकते. ग्राफिक्समध्ये आहाराशी संबंधित मार्गदर्शक तत्त्वे पहा-
‘इन्स्टंट ग्लो’चे आकर्षण वाढत असले तरी, सुरक्षित आणि दीर्घकाळ टिकणारी चमक केवळ योग्य स्किनकेअर, संतुलित आहार, सूर्य संरक्षण आणि निरोगी जीवनशैलीनेच शक्य आहे.
