13 ते 17 मे पर्यंत सलग 5 दिवस व्रत-पूजा आणि स्नान-दानासाठी विशेष असतील. 13 मे रोजी अपरा एकादशी, 14 रोजी गुरु प्रदोष, 15 रोजी वृषभ संक्रांती, 16 मे रोजी शनैश्चरी अमावस्या असेल आणि 17 मे पासून ज्येष्ठ महिन्याचा अधिकमास सुरू होईल. यापैकी एकादशी व्रताच्या दिवशी भगवान विष्णूची पूजा, प्रदोषमध्ये शिवपूजन होईल. संक्रांतीला सूर्यपूजेसोबत स्नान-दान केले जाईल. शनैश्चरी अमावस्येला शनि जयंती असेल आणि अधिकमासात भगवान विष्णूची पूजा होईल. 17 मे ते 15 जून पर्यंत चालणाऱ्या या अधिकमासात शुभ कार्यांसाठी कोणताही मुहूर्त नसेल. 13 मे: अपरा एकादशी, विष्णू पूजा आणि व्रताचा दिवस
या दिवशी अपरा एकादशी आहे. या एकादशी व्रताबद्दल श्रीकृष्णाने युधिष्ठिराला सांगितले होते. ही गोष्ट ब्रह्मांड पुराणात लिहिलेली आहे. हे व्रत पापांपासून मुक्ती देणारे आणि विष्णूची कृपा मिळवून देणारे मानले जाते. या दिवशी भगवान विष्णूची पूजा, विष्णू सहस्रनाम, गीता पाठ, तुळशी पूजा, दीपदान आणि गरजू लोकांना अन्न-वस्त्र दान करण्याची परंपरा आहे. पद्म पुराणानुसार एकादशी व्रतात अन्न खाल्ले जात नाही. या दिवशी सकाळी स्नान करून व्रताचा संकल्प करा. भगवान विष्णूची पूजा करा. जल आणि पंचामृताने अभिषेक करा. पिवळी फुले, तुळशीपत्र, फळे अर्पण करा आणि आरती करा. १४ मे: गुरु प्रदोष, शिव पूजेचा विशेष सायंकाळ
१४ मे रोजी गुरुवार असल्याने हा गुरु प्रदोष असेल. या दिवशी भगवान शंकराची पूजा प्रदोष काळात म्हणजेच सूर्यास्ताच्या आसपास सायंकाळी केली जाते. स्कंद पुराणानुसार प्रदोष व्रतात शिव पूजा, दीप, बिल्वपत्र आणि स्तुतीने सर्व प्रकारची पापे नष्ट होतात अशी मान्यता आहे. शिव पुराणानुसार प्रदोष म्हणजेच त्रयोदशी तिथीला सायंकाळी शिव पूजा केल्याने सर्व प्रकारचे दोष दूर होतात. 15 मे: वृषभ संक्रांती, स्नान-दान आणि सूर्य पूजेचा दिवस
15 मे रोजी सूर्य मेष राशीतून वृषभ राशीत प्रवेश करेल. संक्रांतीचा काळ सूर्याच्या एका राशीतून दुसऱ्या राशीत प्रवेश करण्याचा काळ असतो. या दिवशी स्नान, सूर्याला अर्घ्य, जप आणि दानाची परंपरा आहे. धर्मशास्त्रीय परंपरेनुसार संक्रांतीला पुण्यकाळ मानले जाते. मत्स्य पुराणानुसार संक्रांतीच्या वेळी केलेल्या दानाचे विशेष फळ मिळते असे सांगितले आहे. म्हणून या दिवशी पाणी, अन्न, कपडे, तीळ, गूळ, छत्री, पंखा आणि उष्णतेपासून आराम देणाऱ्या वस्तूंचे दान केले जाते. या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठून स्नान करावे. नंतर तांब्याच्या लोट्यात पाणी भरून उगवत्या सूर्याला अर्घ्य द्यावे. पाण्यात लाल फुले, रोळी किंवा अक्षत मिसळू शकता. उन्हाळ्यात पाणी, छत्री, माठ, फळे, सरबत, अन्न आणि वस्त्रांचे दान करावे. 16 मे: शनैश्चरी अमावस्या, शनि पूजा, पितृ तर्पण आणि वट सावित्री व्रत
16 मे रोजी, शनि जयंती, अमावस्या आणि शनिवारचा योग जुळून येत आहे. शनैश्चरी अमावस्या असल्यामुळे हा दिवस स्नान-दान आणि पूजा-अर्चाच्या दृष्टीने खूप खास राहील. पुराणांनुसार, अमावस्या पितरांसाठी विशेष तिथी मानली जाते. या दिवशी सकाळी स्नानानंतर पितरांसाठी पाण्यात काळे तीळ मिसळून तर्पण करावे. पिंपळाच्या झाडाखाली किंवा शनि मंदिरात मोहरीच्या तेलाचा दिवा लावावा. गरजू आणि दिव्यांग लोकांना भोजन द्यावे. तीळ, तेल, काळे कपडे किंवा बूट-चप्पल दान करू शकता. सुवासिनी महिला वडाच्या झाडाची पूजा आणि परिक्रमा करतात. १७ मे: ज्येष्ठ अधिकमासाची सुरुवात, विष्णू भक्ती आणि संयमाचा महिना
१७ मे पासून अधिकमास सुरू होईल, तो १५ जून पर्यंत राहील. यामुळे ज्येष्ठ महिना ३० ऐवजी ६० दिवसांचा असेल. अधिकमासाला पुरुषोत्तम मास असेही म्हटले जाते. या महिन्यात भगवान विष्णूची पूजा आणि दान करण्याची परंपरा आहे. अधिकमासाची व्यवस्था चंद्र आणि सौर कॅलेंडरमधील फरक संतुलित करण्यासाठी केली गेली आहे. या महिन्यात लग्न, गृहप्रवेश आणि इतर शुभ कार्यांसाठी मुहूर्त नसतात. संपूर्ण महिना भगवान विष्णूच्या भक्ती आणि पूजा-पाठासाठी असतो.
Source link
