आसामचे पुढील मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा असतील. रविवारी भाजपच्या विधिमंडळ पक्षाच्या बैठकीत त्यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब झाले. जेपी नड्डा यांनी त्यांच्या नावाची घोषणा केली. हिमंता 12 मे रोजी सकाळी 11 वाजता तिसऱ्यांदा आणि भाजप नेते म्हणून सलग दुसऱ्यांदा राज्याच्या मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतील. 4 मे रोजी आलेल्या निकालांमध्ये भाजपने राज्यातील 126 पैकी 82 जागांवर दणदणीत विजय मिळवला होता. शपथविधी सोहळ्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, भाजपचे शीर्ष नेतृत्व आणि एनडीए (NDA) चे अनेक ज्येष्ठ नेते उपस्थित राहण्याची अपेक्षा आहे. हिमंता यांचा राज्याभिषेक ईशान्येकडील प्रदेशात पक्षाची पकड आणखी मजबूत करणारा म्हणून पाहिला जात आहे. मागील कार्यकाळात आरोग्य आणि शिक्षण यांसारख्या महत्त्वाच्या विभागांची जबाबदारी सांभाळणाऱ्या सरमा यांच्यावर आता संपूर्ण राज्याला नव्या उंचीवर नेण्याची जबाबदारी असेल. आसाममध्ये भाजपच्या विजयाचे 4 मोठे घटक 1. मतदारसंघ पुनर्रचनेनंतर 36% मुस्लिमबहुल जागा कमी झाल्या 2023 मध्ये आसाममध्ये मतदारसंघ पुनर्रचना झाली आणि विधानसभा मतदारसंघांच्या सीमा पुन्हा निश्चित करण्यात आल्या. अनुसूचित जमाती (ST), अनुसूचित जाती (SC) च्या राखीव जागा आणि बोडोलँड ट्रायबल रिजनच्या जागा वाढल्या, परंतु मुस्लिमबहुल जागा 41 वरून 26 पर्यंत कमी झाल्या. 2011 च्या जनगणनेनुसार आसाममध्ये 34% मुस्लिम होते. अंदाजानुसार, आता ते सुमारे 40% झाले आहेत. तरीही त्यांच्या जागा कमी झाल्या आहेत.
भाजप नॉर्थ-ईस्ट डेमोक्रॅटिक अलायन्ससोबत निवडणुकीत उतरली. भाजपच्या 90 उमेदवारांमध्ये एकही मुस्लिम नव्हता. मित्रपक्षांनी 36 पैकी 13 मुस्लिम उमेदवार उभे केले. दुसरीकडे, काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील महाजोत आघाडीने 22 मुस्लिम उमेदवार उभे केले. राजकीय विश्लेषक अशोक मलिक यांच्या मते, ‘नवीन सीमांनी मुस्लिम बहुल भागांचा प्रभाव मर्यादित केला. त्याचबरोबर, आसामी मुस्लिम कमी होत असलेल्या जागांचीही पुनर्रचना केली. यामुळे हिमंता यांना अशा जागांवर आघाडी मिळाली जिथे भाजप पूर्वी कमकुवत होता.’ 2. काँग्रेस आणि AIUDF ची मुस्लिम मते विभागली, भाजपला फायदा 2021 मध्ये काँग्रेस आणि बदरुद्दीन अजमल यांच्या AIUDF ने एकत्र निवडणूक लढवली होती. त्यांना बंगाली मुस्लिमांची 89% तर आसामी मुस्लिमांची 65% मते मिळाली होती. 2026 मध्ये हे दोन्ही गट स्वतंत्रपणे निवडणूक लढवत आहेत. भाजपची रणनीती स्पष्ट होती की, मुस्लिम मतांचे विभाजन करून विरोधकांना होणारा फायदा कमी करावा. भाजपने आसामच्या मूळ मुस्लिमांनाही आपल्या बाजूने वळवण्याचा प्रयत्न केला.
राजकीय विश्लेषक डॉ. जयदीप बरुआ यांच्या मते, ‘हिमंता मुस्लिम समाजात दोन गट निर्माण करण्यात यशस्वी झाले आहेत. आधी त्यांनी बांगलादेशातून आलेल्या ‘मियां मुस्लिमांना’ आसामी मुस्लिमांसाठी धोका असल्याचे सांगितले. नंतर आसामी मुस्लिमांना विशेष दर्जा देऊन, त्यांना आपल्या बाजूने सुरक्षित केले.’ 3. हिमंता बिस्व सरमा यांची लोकप्रियता आणि हिंदू मतांचे ध्रुवीकरण हिमंता बिस्वा सरमा यांच्या सभांना जमलेली गर्दी मतांमध्ये रूपांतरित झाली. त्यांनी बांगलादेशी घुसखोरीचा मुद्दा उपस्थित केला. यामुळे आसामी संस्कृती, परंपरा आणि भाषेला धोका असल्याचे सांगितले. त्यांनी दावा केला की, दर आठवड्याला 35-40 बांगलादेशी घुसखोरांना परत पाठवले जात आहे. यामुळे हिंदू मतांमध्ये भाजपची पकड मजबूत होत गेली. राजकीय तज्ज्ञ अदिप फुकन यांच्या मते, आसाममध्ये पहिल्यांदाच संपूर्ण निवडणूक हिमंता यांच्या चेहऱ्यावर लढली गेली. त्यांनी आपल्या धारदार वक्तव्यांनी स्वतःला योगींसारखे कट्टर नेते म्हणून स्थापित करण्यात यश मिळवले. अरुणोदय योजनेअंतर्गत वाटण्यात आलेले सुमारे 60 लाख रुपये रोख रक्कम आणि चहाच्या मळ्यातील महिलांना एकरकमी 5000 रुपये देण्यासारख्या योजनांमुळे महिलांनी भाजपला उघडपणे पाठिंबा दिला. याशिवाय, 15 लाख घरे आणि 2 लाख नोकऱ्यांच्या आश्वासनांनीही जनतेवर मोठा प्रभाव टाकला. 26 वर्षांपासून आसाममध्ये पत्रकारिता करत असलेल्या राजीव दत्ता यांच्या मते, 10 वर्षे सत्तेत राहिल्यानंतरही भाजपविरोधात राज्यात विशेष अशी सत्ताविरोधी लाट नव्हती. काही जागांवर जुन्या आमदारांवर लोक नक्कीच नाराज होते, पण त्याचा फारसा फरक पडला नाही. 4. काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते भाजपमध्ये आले निवडणुकीच्या अगदी आधी काँग्रेसचे दोन ज्येष्ठ नेते भूपेन कुमार बोराह आणि प्रद्युत बोरदोलोई यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला. यामुळे काँग्रेसमधील अंतर्गत कलह आणि राजकीय कमकुवतपणा समोर आला.
सरमा वारंवार म्हणत राहिले की काँग्रेसच्या चांगल्या नेत्यांना भाजपमध्ये आणायचे आहे. काँग्रेस नेते एका वेळापत्रकानुसार भाजपमध्ये सामील होतील. यावेळी काँग्रेसने माजी मुख्यमंत्री तरुण गोगोई यांचे पुत्र गौरव गोगोई यांच्या नेतृत्वाखाली निवडणूक लढवली. तज्ञांचे मत आहे की, मे 2025 मध्ये आसाम काँग्रेसचे अध्यक्ष बनलेले गौरव हिमंता यांच्यासमोर स्वतःला स्थापित करू शकले नाहीत. आसामच्या निकालांचा काय परिणाम होईल? संपूर्ण ईशान्य भारतात भाजपची पकड मजबूत होईल: हिमंता यांनी यापूर्वीच अरुणाचल प्रदेश, मणिपूर, त्रिपुरा आणि मेघालयमध्ये भाजपच्या विस्ताराचे काम केले आहे. मेघालय, नागालँड आणि सिक्कीममध्ये भाजप सहयोगी पक्ष आहे, तर मिझोराममध्ये सध्या एक छोटा पक्ष आहे. तिसऱ्यांदा आसाम जिंकण्याचा अर्थ असा होईल की ईशान्य भारतात त्यांचे ‘हिंदुत्व मॉडेल’ स्थापित होत आहे. हिमंता यांची राष्ट्रीय प्रतिमा उजळेल: हिमंता बिस्वा सरमा यांचे महत्त्व वाढेल. आतापर्यंत त्यांना केवळ ईशान्य भारताच्या जबाबदाऱ्या आणि इतर राज्यांमध्ये निवडणूक प्रचाराचे काम देण्यात आले आहे. या विजयानंतर केंद्रातही त्यांची भूमिका वाढू शकते. ईशान्य भारतात काँग्रेसच्या अस्तित्वावर संकट: काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते सातत्याने भाजपमध्ये जात आहेत. यामुळे तळागाळातील कार्यकर्ते आणि पदाधिकाऱ्यांमध्ये उत्साह कमी होत आहे. अशा परिस्थितीत ईशान्य भारतात पक्षाला पुन्हा जिवंत करणे कठीण होईल.
Source link
